Mo le tele o tausaga, sa tauivi le vaega o galuega le tumau a Holani ma ofisa fa'apiopio o lo'o fa'aaogaina tagata faigaluega femalagaa'i, totogi maualalo, ma 'alo'ese mai lafoga. O le Tulafono fou mo le Taliaina o Tagata Faigaluega (Wtta) o lo'o fa'ailogaina ai le toe fuata'iga sili ona tele o le lala o ofisa le tumau i le tele o tausaga. Na pasia e le Senate i le aso 11 o Novema 2025, o lenei tulafono e suia ai le auala e fa'afaigaluegaina ma nonō atu ai e pisinisi tagata faigaluega i Netherlands. O lo'o fa'agasolo pea le taimi, ma o le a'afiaga e sili atu nai lo na'o ofisa lava latou. E tatau fo'i i tagata fa'atau ma i latou e fa'afaigaluegaina ona sauniuni mo tulafono fou fa'amalosia o le tausisia o tulafono. O lenei ta'iala atoatoa e fa'amatalaina tonu ai le mea e aofia ai le Wtta, o ai e aofia i lana va'aiga, ma la'asaga taua e tatau ona faia e lau fa'alapotopotoga e 'alo'ese ai mai fa'asalaga mamafa.
O le ā le Wtta ma aiseā na fa'alauiloa mai ai lenei tulafono?
O le faavae o le Wtta o loʻo taoto i le lipoti a Roemer i le 2020, lea na faʻamamafaina ai faiga sauā matuia e uiga i le taulimaina ma le fausiaina o fale o tagata faigaluega femalagaaʻi. E masani ona maua o loʻo solia e ofisa faigaluega le tumau ni tulafono faʻafaigaluega, ma oʻo atu ai i le tauvaga le talafeagai faʻasaga i pisinisi e tausisia tulafono. Ina ia foʻia nei faʻafitauli faʻatulagaina, na mamanuina e le malo o Holani le Wtta e sui ai le resitalaina o Waadi o loʻo iai nei, e fai si le faʻatinoina, i se faiga faʻatagaina malosi ma malosi.
O le sini autū a le Wtta o le faʻasa lea o tagata nono tupe pepelo mai le maketi. I le faʻamalosia o se faiga faʻatagaina malosi, o loʻo taumafai le malo e puipuia tagata faigaluega mai le faʻaaogaina sese ma faʻatupuina se malae taʻalo tutusa mo kamupani uma o loʻo faʻagaoioia i le vaega o nono tupe. O le faiga fou e faʻamautinoa ai e naʻo faʻalapotopotoga ua maeʻa ona siakiina ma mautu tau tupe e mafai ona tuʻuina atu faaletulafono tagata faigaluega i isi vaega.
O ai e talosaga i ai le Wtta?
E matuā lautele lava le lautele o le Wtta. E masani lava ona faʻaaogaina i ofisa masani o galuega le tumau, kamupani faigaluega faʻaopoopo, ma kamupani totogi. Peitaʻi, e aofia ai foʻi i le tulafono tagata taʻalo laiti ma faʻaitulagi. E le gata i lea, e tatau i tagata nono tupe mai fafo e faʻafaigaluegaina tagata faigaluega i Netherlands ona usitaʻia tulafono fou.
E le o iloaina e le tele o faalapotopotoga o loo faavasegaina faaletulafono i latou e le tulafono o se "tagata nono tupe." Afai o lau faiga faapisinisi e aofia ai le tuuina o au tagata faigaluega i lalo o le vaavaaiga ma le taitaiga a se isi vaega lona tolu, e foliga mai e faatatau ia te oe le Wtta. Mo se faataitaiga, o se kamupani faufautua IT e tofia ni tagata fai polokalame e galulue i luga o le nofoaga i le ofisa o se tagata o tausia i lalo o le pulega a le tagata o tausia e pa'ū i lalo o le Wtta. I se tulaga tutusa, o se kamupani faamama e tuuina atu tagata faigaluega e galulue i nofoaga eseese a tagata o tausia e ono noatia foi i nei manaoga fou mo le taliaina. E taua tele le iloiloina o au fausaga faagaioiga faapitoa e iloa ai pe e te ausia le faauigaga faaletulafono o se tagata nono tupe.
O le faasologa o taimi: o afea e te manaʻomia ai ona faatulaga le a?
O le malamalama i le taimi atofaina o le faʻatinoina e taua tele mo le faʻamautinoaina o loʻo tausisia e lau pisinisi le tulafono. Na oʻo atu le faiga faʻatulafono i se tulaga taua tele ina ua pasia e le Senate le tulafono i le aso 11 o Novema 2025. A maeʻa lenei mea, ona amata lea o se vaitaimi fesuiaʻi e faʻataga ai le maketi e sauniuni.
I le va o le aso 1 o Novema ma le aso 31 o Tesema 2026, e tatau i ē nonō tupe ona lipoti atu i le Pulega fou a Holani mo le Maketi o Nonōgatupe (NAU) mo le laasaga muamua o le resitalaina. O le a amata faamamaluina aloaia le Wtta i le aso 1 o Ianuari 2027. A maeʻa lenei mea, o le vaitaimi aloaia o talosaga mo le taliaina aloaia e amata mai le aso 1 o Me i le aso 30 o Iuni 2027. Ma le mea mulimuli, o le a amata le faamalosia malosi e le Ofisa o le Vaavaaiga o Galuega a Holani i le aso 1 o Ianuari 2028. O faalapotopotoga e le ausia nei aso atofaina e ono lamatia ai ni faalavelave tetele i galuega ma ni faasalaga tau tupe.
O a mea e tatau ona fai e le au nonogatupe ina ia talia ai?
Ina ia maua se faatagaga aloaia, e tatau i le au nonogatupe ona tuuina atu se talosaga i le NAU ma ausia se seti atoa o manaoga. Muamua, e tatau i le faalapotopotoga ona tuuina atu se Tusi Faamaonia o Amioga Lelei (VOG) mo le faalapotopotoga faaletulafono ma ona faatonu. E le gata i lea, e faamalosia se tupe teu. O lenei tupe teu ua faatulagaina mo sina taimi i le €50,000, lea e tatau ona faaopoopo mulimuli ane i se aofaiga mautinoa o le €100,000.
E tatau fo'i i tagata talosaga ona faia se su'esu'ega mae'ae'a e se fa'alapotopotoga su'esu'e ua aloa'ia. O lenei su'esu'ega e fa'amaonia ai le tausisia o se fa'avae fa'atonutonu malosi. O vaega autū o lenei fa'avae e aofia ai le fa'amautinoaina o le tutusa o totogi mo tagata faigaluega le tumau, fa'amautinoaina o tulaga talafeagai o fale mo tagata faigaluega femalagaa'i, ma le tausia o le resitalaina talafeagai i le Fa'amaumauga o Fa'amaumauga Patino (BRP).
A maeʻa ona tuʻuina atu, e aoga le faʻatagaga mo le fa tausaga, e tusa ai ma siaki tausisia o tulafono i lea taimi ma lea taimi. O le mauaina o se tusipasi NEN 4400 o se isi auala aoga poʻo se faʻavae mo le lipoti o asiasiga manaʻomia, aua ua uma ona aofia ai le tele o taʻiala tau tupe ma pulega a le Wtta. O loʻo feagai tagata nono tupe mai fafo ma manaʻoga tutusa, faʻatasi ai ma tulafono faʻapitoa ua fetuʻunaʻi e faʻaaogaina pe a manaʻomia ai ni faiga faʻatino i le va o atunuu.
O le ā le uiga o le Wtta mo tagata fa'atau (tagata fa'afaigaluega)?
O le aʻafiaga o le Wtta i tagata faʻatau ma tagata faʻafaigaluega o se vaega e matua le amanaiaina i le tulafono fou. E amata mai i le 2028, ua faʻasaina faaletulafono tagata faʻafaigaluega mai le sailia o tagata faigaluega mai tagata nono tupe e leʻi taliaina. I le avea ai ma se tagata faʻatau, ua e noatia faaletulafono e faʻamaonia le tulaga taliaina o au sapalai e ala i le siakiina o le resitala lautele o loʻo tausia e le NAU aʻo leʻi faia se faʻafaigaluegaina.
E matuā ogaoga lava tulaga lamatia o le lē usita’ia o tulafono. E mafai e se tagata e faafaigaluegaina ona maua se sala tupe tele mai le Dutch Labour Inspectorate pe afai latou te faafaigaluegaina ni tagata mai se ofisa e le’i taliaina. O le le iloa o le tulaga o le kamupani sapalai e le o se puipuiga faaletulafono talafeagai. O le mea lea, e matuā fautuaina lava le amata loa o se su’esu’ega atoatoa o lau kamupani sapalai o lo’o iai nei ina ia mautinoa o lo’o sauniuni uma au pa’aga nono tupe mo le Wtta.
Fa'amalosia ma fa'asalaga
O le Ofisa Asiasi o Galuega a Holani e nafa ma le faʻamalosia o le Wtta. O le Ofisa Asiasi e umia le pule e tuʻuina atu ai ni sala tupe tetele faʻapulega i tagata nono tupe o loʻo faʻagaoioia e aunoa ma se faʻatagaga ma tagata faʻafaigaluega o loʻo faʻafaigaluegaina ni ofisa e leʻi faʻatagaina. E ese mai i sala tupe tuʻusaʻo, o le le usitaʻia o tulafono e iai se lamatiaga tele i le taʻuleleia. O le faʻalauaʻiteleina o fesoʻotaʻiga faʻalauaʻitele ma nono tupe faʻafaigaluega e le tusa ai ma tulafono e mafai ona matua faʻaleagaina ai le tulaga o se kamupani i tagata o loʻo faʻatau, tagata teu tupe, ma tagata lautele.
O le faanatinati o lenei faamalosia e mafai ona faatusalia i le faiga o loo faaauau pea ona taofia tagata faigaluega pepelo e le o faigaluega tutoatasi. O loo faaalia e pulega Holani se tautinoga manino e faatonutonuina ma le faaeteete le maketi o galuega, ma o le a faamalosia le Wtta ma le malosi faapena.
Fuafuaga faatino aoga: o le a se mea e tatau ona e faia i le taimi nei?
O le faatalitali seia oo i le 2027 e foia ai le Wtta e toetoe lava a mautinoa o le a taitai atu ai i le le usitaia o tulafono. E tatau i tagata nono tupe ma tagata e totogi a latou nonogatupe ona faia ni laasaga e faatino i le taimi nei.
Mo ē nonō tupe, o le faamuamua vave lava o le tulituliloaina pe faatumauina lea o le tusipasi NEN 4400, auā o le faavae lea o manaʻoga mo le ulufale atu i le lumanaʻi. Faʻatulaga le faʻavae fou e faʻatatau i au galuega o loʻo iai nei, ma ia e uaʻi totoʻa atu i tulaga tutusa o totogi ma fale. E le gata i lea, ia mautinoa o loʻo e teuina le tupe faavae e manaʻomia mo le teuina o le €50,000 i le €100,000.
Mo i latou e faafaigaluegaina tagata, o le laasaga muamua o le lisiina lea o ofisa faigaluega le tumau uma o loʻo iai nei, kamupani faafaigaluega, ma kamupani e tuʻuina atu totogi o loʻo e faʻaaogaina. Fai atu i nei kamupani e tuʻuina atu a latou tusipasi SNA (NEN 4400) ma fesili e uiga i la latou faʻatulagaga patino mo le tausisia o le Wtta. Mulimuli ane, faʻafou au faiga faʻavae o faʻatauga ma konekarate masani e aofia ai fuaiupu faʻamalosi e uiga i le tausisia o le Wtta.
FAQ — Fesili e masani ona fesiligia e uiga i le Wtta
E fa'atatau le Wtta i ofisa laiti le tumau e itiiti ifo i le 10 tagata faigaluega?
Ioe. E faʻatatau le Wtta i tagata nonō tupe uma o loʻo faʻagaoioia i le maketi Holani, e tusa lava po o le a lo latou telē poʻo le aofaʻi o a latou tagata faigaluega. E tatau i ofisa laiti ma faʻaitulagi ona ausia tulaga manaʻomia tutusa ma tuʻuina atu tupe teu tutusa e pei o kamupani tetele faʻavaomalo.
O le ā e tupu pe afai e lē talosaga la’u tagata nonō tupe o lo’o iai nei mo le taliaina?
Afai e lē maua e lau tagata nonō tupe se faatagaga, o le a faasāina faaletulafono i latou mai le tuʻuina atu o tagata faigaluega e amata atu i le aso 1 o Ianuari 2028. Afai e te faaauau pea ona faafaigaluegaina ni tagata faigaluega mai ia i latou pe a mavae lenei aso, o le a faagaoioia faasolitulafono lau faalapotopotoga ma o le a feagai ma ni sala tupe tetele mai le Dutch Labour Inspectorate.
E mafai ona noatia aʻu, i le avea ai ma se tagata e faafaigaluegaina tagata, mo ni tagi mo totogi o tagata faigaluega le tumau?
I lalo o tulafono o loʻo iai nei mo noataga o le filifili o tagata faigaluega, e mafai ona noatia tagata faigaluega mo totogi ma lafoga e leʻi totogiina. Ua faʻamalosia e le Wtta lenei faʻavae. O le faafaigaluegaina mai se tagata nono tupe e leʻi taliaina e faʻateleina ai lou aʻafiaga faaletulafono ma lamatiaga o noataga e faʻatatau i tagata faigaluega le tumau o loʻo galulue i lau kamupani.
E aofia fo'i i le Wtta le fa'atinoina o totogi?
E moni lava. O kamupani totogi e pa'ū manino lava i lalo o le fa'auigaga faaletulafono o le fa'aavanoaina o tagata faigaluega mo isi vaega. E tatau ona latou uia le faagasologa atoa o le taliaina o le NAU ina ia fa'aauau ai ona galulue i Netherlands.
O le ā le eseesega i le va o le Wtta ma le resitalaina o Waadi i le taimi nei?
E manaʻomia e le Waadi se resitala faigofie ma le lē faʻatinoina i le resitala faapisinisi a le Chamber of Commerce. Ua faʻalauiloa e le Wtta se faiga faʻatagaina e galue malosi. I lalo o le Wtta, e tatau i ofisa ona faʻamaonia lo latou usitaʻia e ala i suʻesuʻega tutoʻatasi, teuina o tupe, ma siakiina o talaaga aʻo leʻi faʻatagaina i latou e faʻagaoioia.
E fa'atatau fo'i le tulafono i ofisa o galuega mai fafo o lo'o auina atu tagata faigaluega i Netherlands?
Ioe. So'o se ofisa mai fafo e lafoina ni tagata faigaluega i se tagata fa'atau i Netherlands e tatau ona usita'ia le Wtta. O le a latou feagai ma mana'oga tutusa e pei o ofisa Holani, ma ia mautinoa ai se tulaga tutusa i le va o tuaoi.
O le ā le matafaioi a le tusipasi NEN 4400?
O le tusipasi NEN 4400 (e pulea e le SNA) ua faʻaalia ai o loʻo ausia e se tagata nonō tupe ni tiute faʻapitoa tau pulega ma lafoga. I lalo o le Wtta, o le umiaina o se tusipasi NEN 4400 aoga o le a faʻafaigofieina ai le faiga o asiasiga faʻamalosia e manaʻomia mo le taliaina o le NAU.
O a sala tupe e tatau ona totogi mo le solia o le mana'oga ulufale?
E ui o le aofaʻiga tonu o sala tupe e faʻamaeʻaina pe a latalata i le aso e faʻamalosia ai, ae o le Dutch Labour Inspectorate e tuʻuina atu ni faʻasalaga mamafa mo le tuʻuina atu o galuega faʻasolitulafono. O le a faʻaopoopoina sala tupe i soliga taʻitasi ma e mafai ona vave faʻaopoopoina i le sefulu afe euros mo le tagata nonō tupe e leʻi taliaina ma le tagata e le usitaʻia le tulafono.
O le ā le umi e alu ai le faagasologa o le taliaina?
O le faagasologa a le NAU e aofia ai le aoina mai o pepa aloaia auiliili, faia o se suʻesuʻega tutoʻatasi, ma se iloiloga aloaia. E tatau i faʻalapotopotoga ona faʻamoemoe i se taimi e tele masina mai le talosaga muamua seʻia oʻo i le faʻamaoniga mulimuli.
E tuusaunoa tagata faigaluega faafaigaluega i totonu o se vaega faapisinisi?
I nisi o tulaga patino, o le tofiaina o tagata faigaluega faaopoopo i totonu o le vaega lava e tasi o le kamupani e ono tuusaunoa mai manaoga faigata o le taliaina, pe afai e le faia faapisinisi. Ae ui i lea, o se vaega faaletulafono faigata tele lenei, ma e tatau ona toe iloilo lau fausaga faapisinisi e se tagata tomai faapitoa i tulafono e faamaonia ai soo se tuusaunoaga.
E fa'apefea ona ou siaki pe ua resitalaina se tagata nonō tupe?
O le a pulea e le NAU se resitala lautele i luga o le initaneti o loʻo lisiina ai tagata nono tupe uma ua taliaina atoatoa. O le a manaʻomia faaletulafono i latou e faafaigaluegaina tagata e faafesootaʻi lenei resitala faapitoa aʻo leʻi sainia ni konekarate pe faatagaina ni tagata faigaluega le tumau i totonu o latou fale.
Saunia lau pisinisi mo le Wtta
Ua suia e le Wtta tulafono o le vaega o galuega le tumau a Holani. O faʻalapotopotoga e faʻatuai a latou sauniuniga o le a feagai ma faʻafitauli matuia o le tausisia o tulafono, faʻasalaga tau tupe, ma le taofia o galuega. O le iloiloina o lau sapalai o loʻo iai nei ma faiga faʻavae i totonu o se laʻasaga taua e tatau ona faia nei.
Law & More e fautuaina tagata nonō tupe ma tagata faafaigaluega i le sauniuni mo le faiga fou o le taliaina. E mafai e a matou tagata tomai faapitoa faaletulafono ona siaki au konekarate o loʻo iai nei, iloilo lou sauniuni e tausisia tulafono, ma taiala oe i le tulaga faigata o tulafono faatonutonu. Law & More i le asō mo se feutagaiga faaletulafono faapitoa e faatatau i taunuuga patino o le Wtta mo lau pisinisi.


