Afai e tuai ona totogi e se tagata aitalafu se tupe, e mafai ona e talosaga mo se tului faaletulafono (wettelijke rente) mai le taimi lava e le totogia ai e le tagata aitalafu (Mataupu 6:119 o le Tulafono Faatonutonu a Holani, BW). I le va o pisinisi ma pulega a le malo, e faʻaaoga ai le tului faaletulafono maualuga faapisinisi (wettelijke handelsrente) (Mataupu 6:119a ma le 6:119b BW), ma o se fua faatatau o tului ua malilie i ai i le konekarate i mataupu faavae e faamuamua i lo o mea uma e lua.
O le tului faaletulafono mo tagata faatau ma aitalafu tumaoti ua 4 pasene i le tausaga talu mai le aso 1 o Ianuari 2026. O le tului faapisinisi faaletulafono ua 10.4 pasene talu mai le aso 1 o Iulai 2026. O loo i lalo o le a matou faamatala atu ai le taimi e amata ai ona alu le tului, le auala e te fuafuaina ai ma le mea e masani ona sese ai.
Lisi o mea
O le ā le tului faaletulafono?
O se ituaiga tumau o taui mo le tuai ona totogi o se aofaiga o tupe. E te le tau faamaonia na e mafatia moni i se gau; ua faatulaga e le tulafono le gau i le aofaiga o le tului (Mataupu 6:119(1) BW).
O le fua faatatau ua faatulagaina e le poloaiga a le malo (Mataupu 6:120 BW) ma lolomiina i le rijksoverheid.nl. E tolu ituaiga eseese: o le aia tatau faaletulafono masani, o le aia tatau faapisinisi faaletulafono mo fefaatauaiga faapisinisi, ma le aia tatau faapisinisi mo fefaatauaiga ma pulega a le malo.
O le a le fua faatatau o tului faaletulafono i le 2026?
Mo konekarate ma tagata faʻatau ma mo aitalafu e le mafua mai i se fefaʻatauaʻiga faapisinisi, o le fua faatatau e 4 pasene i le tausaga talu mai le aso 1 o Ianuari 2026. Seia oo i lena aso e 6 pasene.
O le tului faapisinisi faaletulafono ua 10.4 pasene i le tausaga talu mai le aso 1 o Iulai 2026. E tutusa ma le fua faatatau autu o le toe faatupeina o le Faletupe Tutotonu a Europa faaopoopo i ai le 8 pasene ma e toe setiina i masina taitasi e ono, i le aso 1 o Ianuari ma le aso 1 o Iulai (Faatonuga 2011/7/EU, faatinoina i le Mataupu 6:120 BW).
Afai e suia le fua faatatau a'o le'i totogiina le aitalafu, e te fa'aogaina le fua faatatau o vaitaimi ta'itasi i lena vaitaimi. O se calculator o lo'o i ai fua faatatau fa'asolopito e puipuia ai mea sese.
O afea e amata ai ona fa'atino tului fa'aletulafono?
Mai le taimi e le totogia ai e le tagata aitalafu (verzuim). O le taimi e faʻalagolago lea i le mea na malilie i ai e uiga i le aso e totogi ai.
- Afai o loʻo taʻua i le konekarate poʻo le inivoisi se aso faʻatulagaina mo le totogiina mulimuli, ua le totogiina e le tagata aitalafu pe a uma lena aso e aunoa ma se totogi. faasilasilaga o le faaletonu (Mataupu 6:83(a) BW).
- Afai e leai se aso faatulagaina, e te auina atu muamua se faasilasilaga o le le totogiina (ingebrekestelling) e tuuina atu ai se vaitaimi talafeagai e totogi ai (Mataupu 6:82 BW). E amata le tului mai le faaiuga o lena vaitaimi.
- Mo mea ua faaleagaina e mafua mai i se solitulafono, e amata le tului mai le taimi lava na tupu ai le mea ua leiloa (Mataupu 6:83(b) BW).
- I se fefaʻatauaʻiga faapisinisi e aunoa ma se vaitaimi totogi ua malilie i ai, e otometi lava ona amata le tului faapisinisi mai le 30 aso talu ona maua le inivoisi (Mataupu 6:119a BW).
E fa'apefea ona e fuafua le tului fa'atulafonoina?
E te fuafuaina le tului i le tupe autū i le aso. I le faaiuga o tausaga taitasi, e faaopoopo le tului e tatau ona totogi i le tupe autū, o lea mai lea taimi e te toe fai ai foi se tagi mo le tului (Mataupu 6:119(2) BW).
O se faʻataʻitaʻiga mo se faʻataʻitaʻiga. O se tagata faʻatau tumaoti ua le totogiina le €10,000 talu mai le aso 1 o Fepuari 2026. I le 4 pasene o le tului pe a mavae le tausaga e tasi e €400. I le aso 1 o Fepuari 2027 o lena tului e faʻaopoopo i le mataupu faavae, o lea i le tausaga lona lua o le tului e faʻaauau i le €10,400. Afai e suia le fua faatatau i lena vaitaimi, e te vaevaeina le fuafuaga i le vaitaimi taʻitasi.
E vaevaeina e le tulafono ni vaega o totogi muamua i tau, ona sosoo ai lea ma tului ua tatau ona totogi, ona sosoo ai lea ma le tupe autū (Mataupu 6:44 BW). O le tagata aitalafu e totogi itiiti ifo nai lo le aofaʻi atoa o le aitalafu, o lea la, e muamua totogi le tului.
O le a le eseesega i le va o le aia tatau faaletulafono ma le aia tatau faapisinisi?
E na'o fefa'ataua'iga fa'apisinisi e fa'atatau i ai le aia tatau fa'apisinisi fa'aletulafono: o konekarate i le va o pisinisi, po'o le va o se pisinisi ma se pulega a le malo, lea e tu'uina atu ai oloa pe tu'uina atu ai auaunaga mo le totogiina. E le mafai ona e fai se tagi mo se aia tatau fa'apisinisi mai se tagata fa'atau, e tusa lava pe o lo'o fa'apea mai au tuutuuga lautele.
I se fefaʻatauaʻiga faapisinisi, e le tatau ona sili atu i le 60 aso le umi e totogi ai. Afai e totogi e se kamupani tele se pisinisi laitiiti pe feololo, o le umi aupito maualuga e 30 aso talu mai le aso 1 o Iulai 2022; o se umi umi e le aoga ma e avea ma 30 aso e tusa ai ma le tulafono (Mataupu 6:119a BW). E totogi e pulega a le malo i totonu o le 30 aso (Mataupu 6:119b BW).
I se fefaʻatauaʻiga faapisinisi, e agavaa foʻi le tagata aitalafu i le itiiti ifo i le €40 i tau o le aoina (incassokosten), e aunoa ma se faʻamanatuga e manaʻomia (Mataupu 6:96(4) BW).
E mafai ona e malilie i se isi fua faatatau o tului i le konekarate?
Ioe. O le aia tatau fa'akonekarate i mataupu faavae e sili atu le taua nai lo le aia tatau fa'aletulafono. I le va o pisinisi, o se fua faatatau o tului e, mo se fa'ata'ita'iga, e 1 pasene i le masina e masani ona aoga ma e masani ona aoga.
E ese le tulaga i tagata faʻatau. E tatau i le faʻamasinoga ona iloilo se fuaiupu o tului i tuutuuga ma aiaiga lautele mo le le tonu o lana lava talosaga (Directive 93/13/EEC ma le Article 6:233 BW). Ona mafai lea ona faʻaleaogaina se fua faatatau o tului e manino lava le maualuga nai lo le fua faatatau faaletulafono.
I fefaʻatauaʻiga faapisinisi e le tatau ona e alu ese mai tulafono e afaina ai le tagata aitalafu pe afai e matua le talafeagai lena mea. O le mea lea e masani ona faaleaogaina ai se fuaiupu e le aofia ai tului faapisinisi (Mataupu 6:119a BW).
O le ā le umi e mafai ai ona e talosaga mo se tului faaletulafono?
O se talosaga mo le totogiina o le tului e fa'atapula'aina i le taimi pe a mavae le lima tausaga (Mataupu 3:308 BW). O lena vaitaimi e fa'aauau i vaitaimi ta'itasi o tului: o le tului mo le 2020 e fa'atapula'aina i le taimi a'o le'i o'o i le tului mo le 2024.
E te fa'alavelaveina le vaitaimi fa'atapula'a i se fa'amanatu tusitusia po'o se fa'asilasilaga e te fa'asaoina ma le manino ai lau aia tatau e fa'atino ai (Mataupu 3:317 BW). A mae'a le fa'alavelave, ona amata lea o se vaitaimi fou e lima tausaga.
Ae fa'apefea tului i tau o le aoina o tupe ma tau o tulafono?
E mafai ona e fai se tagi mo le tului faaletulafono i tau o le aoina mai fafo atu o le faamasinoga mai le taimi lava e le totogia ai e le tagata aitalafu na tau. Mo se tagata faatau, e manaʻomia muamua se tusi e sefulufa aso (veertiendagenbrief) (Mataupu 6:96(6) BW).
I se fa'amasinoga e masani ona poloa'ia e le fa'amasinoga le totogiina o tau o le tulafono i totonu o le sefulufa aso, fa'atasi ai ma le tului fa'aletulafono pe afai e muta lena vaitaimi e le'i fa'aaogaina. Ia aofia ai lena tagi i le tusi o le vala'aulia.
O le ā e tatau ona e siakiina i le avea ai ma se tagata aitalafu?
- Tuu se aso faatulagaina mo le totogiina o aitalafu i luga o le inivoisi, ina ia tupu ai se faaletonu e aunoa ma se faasilasilaga o le faaletonu.
- Siaki pe o e faia se konekarate ma se tagata faʻatau pe o se pisinisi; o le mea lena e fuafua ai po o le fea tau e faʻaaoga.
- Faaaoga le fua faatatau o vaitaimi taitasi ma faaopoopo le tului i le mataupu faavae i tausaga taitasi.
- Fa'alavelave le vaitaimi fa'atapula'a mo le naunau tuai i le tusitusi a'o le'i mavae le lima tausaga.
- Talosaga mo se tului i luga o tau o tulafono e pei ona manino i le tusi o le samania.
O le ā e tatau ona e siakiina i le avea ai ma se tagata aitalafu?
- Siaki mai le aso tonu na e le totogia ai lau aitalafu; a aunoa ma se aso faatulagaina e manaʻomia se faasilasilaga o lou le totogia.
- Siaki pe fa'aaogā e le tagata aitalafu le fua faatatau sa'o; e leai se tului fa'apisinisi e tatau ona nofo aitalafu ai se tagata fa'atau.
- Ia iloilo se fua faatatau maualuga o tului faakonekarate i tulaga lautele mo le le tonu.
- Va'ai pe ua uma ona fa'atapula'aina vaitaimi tuai o tului.
- Ia manatua o se vaega o le totogi e muamua vaevaeina i tau ma tului (Matā’upu 6:44 BW).
O le ā se mea e mafai ona matou faia mo oe e tusa ai ma tului faaletulafono?
- Fuafua le aia tatau faaletulafono po'o le aia tatau faapisinisi i lau tagi, i le vaitaimi ma le fa'aputuga.
- Tusia se fa'aaliga o le le totogiina o aitalafu po'o se tusi e sefulufa aso e fa'amautu ai le le totogiina o aitalafu fa'apea ma le tului.
- Toe iloilo se fuaiupu o tului i au tuutuuga lautele mo le aoga i tagata faatau ma pisinisi.
- Fa'alavelave le vaitaimi fa'atapula'a mo lau tagi ma le tului.
- Aoina le tagi fa'atasi ai ma tului ma tau, e ala i le fa'amasinoga pe a mana'omia. Tagai fo'i i la matou taiala mo le aoina o aitalafu i Netherlands.
aotelega
- O le tului faaletulafono ua 4 pasene talu mai le aso 1 o Ianuari 2026; o le tului faapisinisi faaletulafono ua 10.4 pasene talu mai le aso 1 o Iulai 2026.
- E amata le tului pe a le totogia le totogiina: i le taimi lava e maeʻa ai se aso faatulagaina o le totogiina, a leai pe a uma ona iai se faasilasilaga o le le totogiina.
- E fa'aopoopoina le tului i le tupe autū i tausaga ta'itasi (Mataupu 6:119(2) BW).
- O le aia tatau faapisinisi e na'o le va o pisinisi ma pulega a le malo e fa'atatau i ai, ae le fa'atatau i tagata fa'atau.
- E fa'atapula'aina talosaga mo tului pe a mavae le lima tausaga, i vaitaimi ta'itasi o tului (Matā'upu 3:308 BW).
Soo fesili
E tatau ona ou faasilasila atu le tului faaletulafono a'o le'i faia se tagi?
Leai. E tatau ona totogi le tului e tusa ai ma le tulafono i le taimi lava e le totogia ai e le tagata aitalafu lana aitalafu. E talafeagai lava le taʻua i lau faʻamanatu, ina ia iloa ai e le tagata aitalafu lona tulaga.
E fa'aoga fo'i le tului fa'aletulafono i le alimony?
Ioe. O aitalafu e le'i totogiina mo le alimony o se aitalafu tau tupe, ma mai le taimi e le totogia ai se vaega i le taimi atofaina, o le tului masani faaletulafono i lalo o le Mataupu 6:119 BW e fa'aauau i lena aofa'iga.
E mafai ona ou talosaga mo se tului faaletulafono i luga o mea ua faaleagaina?
Ioe. Mo fa'aleagaina mai se solitulafono, e amata mai le tului i le taimi na tupu ai le fa'aleagaina (Mataupu 6:83(b) BW). Mo fa'aleagaina mai le solia o le konekarate, e masani ona amata mai le taimi na a'afia ai le gau.
E mafai e le fa'amasinoga ona fa'aitiitia le tului fa'aletulafono?
E lē fa’aitiitia le tului fa’aletulafono lava ia; o se taui tumau. Peita’i, e mafai e le fa’amasinoga ona fa’aitiitia le tului fa’akonekarate po’o se sala tupe, pe, fa’asaga i tagata fa’atau, fa’aleaogaina.
E te fia iloa le uiga o lenei mea mo lou tulaga? Faitau mea e mafai e le matou ' au loia tau le va o tagata ona faia mo oe.