Mataupu tau le tau faasaga ia Shell: o le a le faaiuga a faaiuga o le 2021 ma le 2024?

Faʻatonutonuina i le tau faʻasaga ia Shell

O le mataupu tau i le tau faasaga ia Shell na maua ai ni faaiuga se lua ma ni taunuuga eseese. I le 2021, na taofia ai e le Faamasinoga Faaitumalo o The Hague e faapea, e tatau i Shell ona faia se tiute e lei tusia o le tausiga i lalo o le Mataupu 6:162 o le Tulafono Faatonutonu a Dutch (Burgerlijk Wetboek, BW), lea e faitauina i le malamalama o aia tatau a tagata ma le saienisi o le tau. Na poloaina ai Shell e faaitiitia le kasa o le CO2 a le vaega ma lana filifili taua i le 45% i le faaiuga o le 2030, pe a faatusatusa i le 2019.

I le apili, i le aso 12 o Novema 2024, na faaleaogaina ai e le Faamasinoga Apili a Le Hague lena poloaiga. Na faamaonia ai o loo i ai le tiute o Shell i tagatanuu e faatapulaaina ana kasa CO2, ma e mafai ona faaaogaina sea tiute i se kamupani tumaoti. Peitai na taofia e le mafai ona faamalosia se pasene faaitiitiga faapitoa i lenei kamupani. O le taua o le mataupu o loo taoto i le mataupu faavae nai lo le ata: e mafai ona tofotofoina e le faamasinoga le amio a se kamupani i le tau, ma o le anotusi o le tiute e faia i lea mataupu ma lea mataupu. O loo i luma nei o le Faamasinoga Maualuga (Hoge Raad) le mataupu, lea na faalogoina ai vaega i le aso 22 o Me 2026; o lona faaiuga ua faamoemoeina i le afa muamua o le 2027.

O le ā le faaiuga na faia e le mataupu tau le tau faasaga ia Shell?

I se aotelega: o le faamasinoga muamua na faʻamalosia ai se poloaiga faʻaitiitiga e 45%, o le faamasinoga apili na taofia ai le tiute o le tausiga ae na soloia le poloaiga. O le mataupu na aumaia e le faʻalapotopotoga o le siosiomaga o Milieudefensie, faʻatasi ai ma isi faʻalapotopotoga ma tagata taʻitoʻatasi na fai mai, faʻasaga i le Royal Dutch Shell PLC (ua taʻua nei o Shell plc, ua taʻua iinei o Shell). Na tuʻuina atu e le Faʻamasinoga Faʻaitumalo le faʻamasinoga i le aso 26 o Me 2021 (ECLI:NL:RBDHA:2021:5337; faʻaliliuga Igilisi ECLI:NL:RBDHA:2021:5339). Mo Netherlands, o le isi laʻasaga lea ina ua maeʻa le mataupu a Urgenda, lea na faʻamaonia ai e le Faʻamasinoga Sili i le aso 20 o Tesema 2019 e tatau i le Setete Holani ona faʻaitiitia ana kasa faʻavevela e le itiiti ifo i le 25% i le faʻaiuga o le 2020 pe a faʻatusatusa i le 1990 (ECLI:NL:HR:2019:2007). O le mataupu a Shell o le taimi muamua lea na faʻaaoga ai e le faʻamasinoga Holani se laina tutusa o mafaufauga i se kamupani. O loʻo i lalo le matou faʻamatalaina atu o vaega autū o le faʻaiuga o le 2021, mea na suia e le Faʻamasinoga o Apili, ma le uiga o lenei mea mo lau pisinisi.

O ai na faatagaina e fai le tagi?

Na'o tagi fa'atasi mo le manuia o tupulaga o lo'o iai nei ma le lumanai o tagata nonofo Holani sa taliaina. A'o le'i faia e le fa'amasinoga se fa'ai'uga i le uiga moni o se tagi fa'alemalo, e tatau ona taliaina le tagi. Na taofia e le Fa'amasinoga Fa'aitumalo o gaioiga fa'atasi e auauna atu i le manuia o tagata nonofo Holani e aofia ai ni a'afiaga tutusa, ma o lea e mafai ai ona fa'alogoina. O tagi e fai ma sui o le faitau aofa'i o le lalolagi atoa e le'i ausia lena suega.

O le mafuaʻaga ona o taunuuga o suiga o le tau mo tagata nonofo i Holani e le eseese tele mai le tasi tagata i le isi tagata nai lo taunuuga mo le faitau aofaʻi o le lalolagi atoa. O le ActionAid, faatasi ai ma lana sini lautele i le lalolagi atoa, e le lava lona faʻatusalia o manaʻoga patino o le faitau aofaʻi o Holani. O lea la, na faʻamaonia ai e le taliaina lana tagi. Na faʻamaonia foʻi e le taliaina tagata taʻitoʻatasi na fai tagi, aua latou te leʻi faʻaalia se naunautaʻiga faʻapitoa e ese mai i le tagi faʻatasi.

O a tulaga na iloilo e le Faamasinoga Faaitumalo?

Sa silasila le faamasinoga i le tulaga o Shell i le vaega, le tele o ana kasa fa'asao ma lo latou aafiaga i tagata Holani. Ina ia talia le tagi a Milieudefensie mo se fa'aitiitiga mama e 45%, sa tatau muamua i le faamasinoga ona fa'amautuina o sea matafaioi e fitoitonu ia Shell. Sa iloiloina lenei mea i lalo o le tulaga fa'atonutonu e le'i tusia o le Mataupu 6:162 BW, lea e iai le sao o tulaga uma o le mataupu. O tulaga na mafaufau i ai le faamasinoga e aofia ai mea nei.

O le Shell e fa'atulaga le faiga fa'avae mo le vaega atoa o le Shell, ae o isi kamupani o le vaega e fa'atinoina. Fa'atasi ai ma ana sapalai ma tagata fa'atau, o le vaega e nafa ma le tele o kasa o le CO2, e maualuga atu nai lo le tele o setete, e aofia ai ma Netherlands. O nei kasa e fesoasoani i suiga o le tau. O tagata nonofo i Netherlands e lagonaina aafiaga, mo se fa'ata'ita'iga i lo latou soifua maloloina ma e ala i tulaga lamatia fa'aletino e pei o le si'itia o le maualuga o le sami.

O le ā le sao na faia e aia tatau a tagata?

O aia tatau a tagata soifua na fa'atulaga ai le anotusi o le tiute tausi a Shell, e ui lava e le noatia tuusa'o kamupani. E tusa ai ma le fa'amasinoga, o taunuuga o suiga o le tau e a'afia ai aia tatau a tagata soifua o tagata Holani, aemaise lava le aia tatau i le olaga ma le aia tatau e fa'aaloalo ai i le olaga patino ma le olaga fa'aleaiga. O feagaiga o aia tatau a tagata soifua i mataupu fa'avae e pulea ai le va i le va o tagatanuu ma le setete. O le mea lea, e le noatia tuusa'o kamupani i ai, ae e fa'amoemoeina i latou e fa'aaloalo i nei aia tatau. E fa'aoga fo'i lena fa'amoemoega pe a le mafai e setete ona puipuia mai soliga.

O le tiutetauave o kamupani e faaaloalo i aia tatau a tagata soifua o loʻo faʻatulagaina foʻi i totonu o tulafono faʻaletulafono vaivai . O faʻataʻitaʻiga o Mataupu Tau Taiala a le UN i Pisinisi ma Aia Tatau a Tagata, lea e lagolagoina e Shell, ma Taiala a le OECD mo Pisinisi Faʻavaomalo. E tusa ai ma le faʻamasinoga, o manatu lautele ua taliaina i nei tulafono e fesoasoani e faʻamatalaina le tulaga faʻatonuina o le tausiga e leʻi tusia lea e mafai ona faʻavae ai se matafaioi mo Shell.

O le ā le mamao na oo i ai le noataga a Shell?

Na fa'avasega e le Fa'amasinoga Fa'aitumalo le vaega a Shell ma lana filifili taua. O le tele o le tiutetauave a se kamupani e fa'aaloalo i aia tatau a tagata e fa'alagolago i le ogaoga o le a'afiaga o ana gaioiga i na aia tatau. E fa'avae i luga o mea moni o lo'o fa'amatalaina i luga, na maua ai e le fa'amasinoga o le tulaga lea mo Shell. A'o le'i taliaina sea matafaioi, e tatau fo'i i le kamupani ona i ai ni auala ma ni faatosinaga e puipuia ai le fa'aleagaina.

Na maua e le faamasinoga o loo i ai i le Shell lena faatosinaga i lana faasologa taua atoa . I totonu o le vaega e mafai ona ia faatautaia lana lava faiga faavae, ma agai atu i tagata faatau ma sapalai e ala i oloa ma auaunaga latou te ofoina atu. Talu ai ona o lona faatosinaga e sili ona tele i totonu o le vaega lava ia, na faatuina ai e le faamasinoga se noataga o taunuuga mo le kasa a le vaega lava ia. Mo kasa a sapalai ma tagata faatau, na faatuina ai se noataga taua o taumafaiga sili.

Ina ia faatulaga le tele o le matafaioi, sa faalagolago le faamasinoga i le Maliega a Pale ma lipoti a le IPCC, le komiti o le tau a le UN. Sa avea le sini ua taliaina lautele o le faatapulaaina o le vevela o le lalolagi i le 1.5 tikeri Celsius o se amataga. I le vaaiga a le faamasinoga, o le faaitiitia o le mamafa o le 45% pe a faatusatusa i le 2019 sa matua fetaui lelei ma auala o le faaitiitia i lipoti a le IPCC. E na o le pau lava le taimi e mafai ai e se faamasinoga ona tuuina atu se poloaiga faapena pe afai e solia e se kamupani lana matafaioi pe faamata’u e faia. Na maua e le faamasinoga e le lava le mautu o le faiga faavae a le vaega a Shell e teena ai se soliga faapea ua lamatia.

O le ā le poloa'iga a le Fa'amasinoga Fa'aitumalo, ma aiseā na lē manuia ai puipuiga a Shell?

Na poloaina e le Faamasinoga Faaitumalo ia Shell e faʻaitiitia le aofaʻi o kasa e faʻasalalauina e le vaega i le 45% i le faaiuga o le 2030. I le aotelega: Sa tatau ia Shell ona faʻatapulaʻaina, pe mafua ai ona faʻatapulaʻaina, le aofaʻi faʻaletausaga o kasa uma e faʻasalalauina e le CO2 i le ea (Vaega 1, 2 ma le 3) e fesoʻotaʻi ma gaoioiga faapisinisi a le vaega o Shell ma oloa e feaveaʻi le malosi e faʻatau atu. I le faaiuga o le 2030, e tatau ona itiiti ifo i le 45% le maualalo o lena aofaʻi nai lo le 2019. E le lava le malosi o puipuiga a Shell e taofia ai lenei poloaiga.

Mo se faʻataʻitaʻiga, na maua e le faʻamasinoga e leʻi lava le faʻaalia e Shell o lana finauga 'suiga atoatoa': o le tagi e faʻapea o isi kamupani o le a na o le pulea o galuega a le vaega a Shell pe afai e faʻamalosia se poloaiga faʻaitiitia. E le gata i lea, o le mea moni e le na o Shell e nafa ma suiga o le tau e leʻi faʻamāmāina ai lona lava tiutetauave e fesoasoani e faʻatapulaʻa le faʻavevela o le lalolagi.

O le ā le suiga na faia e le Faamasinoga o Apili i le 2024?

Sa tausia pea e le Faamasinoga o Apili le tiute o le tausiga ae na faaleaogaina le poloaiga e 45%. I lana faaiuga i le aso 12 o Novema 2024 (ECLI:NL:GHDHA:2024:2099; faaliliuga faaperetania ECLI:NL:GHDHA:2024:2100) na faamaonia ai e le faamasinoga o loo i ai le tiutetauave a Shell i tagatanuu e faatapulaaina ana kasa CO2, e faavae i luga o le puipuiga o aia tatau a tagata e ofoina mai faasaga i suiga matautia o le tau. Peitai, i luga o tagi maoti, na faia ai le faaiuga e lagolago ai Shell.

  • Fa'asa'olotoina o mea e le mana'omia e se tagata lava ia (Vaega 1 ma le 2). Sa galue lava Shell e faʻaitiitia nei kasa faʻasao, o lea e leʻi maua ai e le faʻamasinoga se soliga e faʻamaonia ai se poloaiga.
  • O fa'asa'olotoga mai le fa'aaogaina o ana oloa (Va'aiga 3). E tusa ai ma le faʻamasinoga, e le o lava se maliliega i le taimi nei i le saienisi o le tau i se pasene faʻapitoa o le faʻaitiitia mo se kamupani e pei o Shell.
  • Uiga lelei Na finau fo‘i le fa‘amasinoga e mafai e Shell ona fa‘ataunu‘uina se poloaiga mo suau‘u e fa‘atau mai isi vaega e ala i le taofia o lena fefa‘ataua‘iga, ona fa‘aauau lea e isi kamupani. O lea la, o sea poloaiga o le a le fa‘aitiitia ai le kasa o le lalolagi.

Sa apili Milieudefensie ma isi faalapotopotoga i le Faamasinoga Maualuga ia Fepuari 2025. Na faafofoga le Faamasinoga Maualuga i itu e lua i le aso 22 o Me 2026. O le Loia Sili (advocaat-generaal) e muamua tuuina atu se fautuaga; o le faaiuga e faamoemoeina i le afa muamua o le 2027. Ua amata foi e Milieudefensie se mataupu lona lua faasaga ia Shell, lea e taulai i le atinaeina o fanua fou o le suauu ma le kesi.

O le a le uiga o lenei mea mo lau kamupani?

E mafai ona fa'aeteete kamupani e tele a latou kasa e fa'asa'olotoina ai le ea, ae o le fa'amasinoga e le faigofie ona fa'atulaga se pasene fa'aitiitia mautu. E talia e fa'amasinoga uma e lua e mafai ona fa'ata'ita'iina le faiga fa'avae a se kamupani e uiga i le tau e fa'asaga i le tulaga fa'atonutonu e le'i tusia o le Mataupu 6:162 BW. O lona uiga o isi kamupani e nafa ma le tele o kasa e fa'asa'olotoina ai le ea, e pei o isi kamupani suau'u ma kesi, e mafai fo'i ona molia i le fa'amasinoga pe afai e le tele se aoga o la latou faiga fa'avae e fa'atapula'aina ai na kasa. A mae'a le fa'ai'uga o le apili, e itiiti le avanoa e fa'amalosia ai e le fa'amasinoga se pasene fa'apitoa. E ui i lea, o le lamatiaga o noataga e mana'omia ai se faiga fa'avae fa'aitiitia e talitonuina ma mautu i le fa'asologa atoa o taua : mo le kamupani ma lana vaega, ma fa'asaga i tagata fa'atau ma tagata tu'uina atu sapalai.

O le ā e tatau ona e siakiina i le avea ai ma se kamupani e tele naua mea e fa'asao ai otaota?

O faʻamasinoga uma e lua e tofotofoina ai le faiga faʻavae o le tau e faʻasaga i le Mataupu 6:162 BW, o lea la, o le lelei o lau lava faiga faʻavae e taua. Siaki nei manatu:

  • Fa'atulaga ni sini mautu ma mafai ona fa'amaonia mo au lava kasa fa'asa, ma fa'amaumau pe fa'apefea ona e fuafua e fa'ataunu'uina.
  • Fa'afanua le fa'asa'olotoina o mea leaga i lau filifili o oloa ma le aafiaga o lo'o ia te oe i tagata fa'atau ma tagata fa'atau.
  • Siaki pe tutusa au fa'amatalaga faitele e uiga i faiga fa'avae tau le tau ma mea o lo'o e faia moni lava.
  • Ia mataala i le faaiuga a le Faamasinoga Maualuga, lea e ono faamanino ai le mamao e oo i ai tiute o se kamupani.

O le ā se mea e mafai ona matou faia mo oe e tusa ai ma noataga tau le tau?

O matou loia o le malosiaga e mulimuli i le mataupu a Shell ma le fa'amasinoga tau le tau e fa'avae i luga o lea mataupu. E mafai ona matou:

  • Iloilo le a'afiaga o lau kamupani i se tagi i lalo o le Mataupu 6:162 BW, e fa'avae i luga o au kasa fa'asao ma lau faiga fa'avae mo le fa'aitiitia.
  • Toe iloilo au faʻamatalaga faitele e uiga i le tau e faʻatusatusa i mea e lagolagoina moni e lau faiga faʻavae ma fuainumera.
  • Fautua atu i ou tiutetauave faʻaitiitiga i totonu o le vaega ma faʻasaga i ē tuʻuina atu sapalai ma tagata faʻatau i lau filifili taua.
  • Tali atu i se tusi po'o se vala'aulia mai se vaega e fiafia i ai, e aofia ai se gaioiga fa'atasi.
  • Faaliliu le faaiuga a le Faamasinoga Maualuga, pe a tuuina mai, i ni laasaga mautu mo lau pisinisi.

aotelega

  • I le 2021, na poloaʻia ai e le Faamasinoga Faaitumalo o The Hague ia Shell e faʻaitiitia le faʻasaʻolotoina o ana kasa mai vaega ma le filifili taua i le 45% i le faaiuga o le 2030, pe a faʻatusatusa i le 2019.
  • O le tiute sa faʻavae i luga o le tulaga faʻatonutonu e leʻi tusitusia o le Mataupu 6:162 BW, e faitauina i le malamalama o aia tatau a tagata soifua ma tulafono vaivai e pei o Mataupu Faʻavae a le UN.
  • I le aso 12 o Novema 2024, na faamaonia ai e le Faamasinoga o Apili le tiute o le tausiga ae na faaleaogaina le poloaiga e faaitiiti ai.
  • O loʻo faʻatali le mataupu i luma o le Faʻamasinoga Maualuga; o loʻo faʻamoemoeina lona faʻaiʻuga i le afa muamua o le 2027.
  • E tatau i kamupani e tele naua mea e faʻasa ai le siosiomaga ona faʻamoemoe o le a tofotofoina a latou faiga faʻavae mo le tau i le faʻamasinoga.

Soo fesili

E manaʻomia pea e Shell ona faʻaitiitia ana kasa faʻasao i le 45%?

Leai. Na faaleaogaina e le Faamasinoga o Apili a Le Hague lena poloaiga i le aso 12 o Novema 2024. O loo tumau pea le tiute o le faaeteete, ma o le a tuuina atu e le Faamasinoga Maualuga le faaiuga faaiu; o loo faamoemoeina lana faaiuga i le afa muamua o le 2027.

E mafai ona molia la'u kamupani ona o lana faiga fa'avae i le tau?

Ioe, i le mataupu faavae. O faʻamasinoga uma e lua e talia e mafai ona faʻataʻitaʻiina amioga a se kamupani e uiga i le tau i lalo o le Mataupu 6:162 BW. O le ono mafai ona faia se tagi e faʻalagolago i le tele o au faʻasaʻolotoga ma le mautu o lau faiga faʻavae mo le faʻaitiitia.

O ai e mafai ona tuʻuina atu se tagi faapena?

I le mataupu a Shell, na o tagi fa'atasi e fai ma sui o tagata nofomau o Holani na taliaina. O tagi e fai ma sui o le faitau aofa'i o le lalolagi ma tagi a tagata ta'ito'atasi na fa'ailoa mai e le taliaina.

Tom Meevis
O Tom Meevis o se loia i Law & More in Eindhoven ma Amsterdam. E na te taulimaina faiga fa'apisinisi lautele ma o ia o le faipule ma le fa'amasino o le kamupani.

O se fesili e uiga i le tulafono o le malosiaga?

Imeli mai ia i matou ni nai laina e uiga i lau fesili i le info@lawandmore.nlMatou te logoina oe pe mafai ona matou fesoasoani ma le isi laasaga. Matou te le iloiloina mataupu po o pepa aloaia e ala i imeli e aunoa ma se konekarate.

E te manaʻo i se loia e uiga i le malosiaga e iloilo lou tulaga? I se feutagaiga totogi e EUR 300 e aofia ai le VAT, e te mauaina ai se tali tuusaʻo i lau fesili.

O lenei tusiga ua tuʻuina atu ai faʻamatalaga lautele ma e lē suitulaga i fautuaga i lou tulaga patino.

Mana'omia se Fautuaga Fa'aletulafono?

Imeli mai ia i matou ni nai laina e uiga i lau fesili i le info@lawandmore.nlMatou te logoina oe pe mafai ona matou fesoasoani ma le isi laasaga. Matou te le iloiloina mataupu po o pepa aloaia e ala i imeli e aunoa ma se konekarate.

E te manaʻo i se loia e uiga i le malosiaga e iloilo lou tulaga? I se feutagaiga totogi e EUR 300 e aofia ai le VAT, e te mauaina ai se tali tuusaʻo i lau fesili.

Mataupu faʻapitoa

Na amata faamamaluina le Tulafono o le Malosiaga (Energiewet) i le aso 1 o Ianuari 2026 ma suia ai le Tulafono o le Eletise

O le SDE++ (Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie) ose fesoasoani fa'agaioia: e leai se totogi i

O le fe'avea'i o upega tafa'ilagi (net congestie) e lē maua ai e se kamupani Holani se saolotoga e teena ai

O se fa'asinomaga fa'atulagaina o ta'iala uma ua matou tusia e uiga i le tulafono o le malosiaga a Holani.

O le noataga mo se motusia o le eletise i fale gaosi oloa i Netherlands e faalagolago i le mea o loʻo i ai le faaletonu.

Afai ua e fesoʻotaʻi i se fesoʻotaʻiga faʻavevela a Dutch, e avatu e le Heat Act (Warmtewet) ia te oe