faʻatomuaga
Law & More talu ai nei na fautuaina ai se tagata faigaluega o le Wijeindhoven Foundation i lana talosaga i le Komiti o Aia Tatau a Tagata (College Rechten voor de Mens) pe na faia e le faavae se faʻasalaga faʻasaina i luga o le tulaga o feusuaiga ona o lona maʻitaga ma ia taulimaina ma le faʻatamala lana tagi faʻailoga tagata.
O le Komiti Fa'atonu o Aia Tatau a Tagata o se fa'alapotopotoga tuto'atasi fa'afoe lea, fa'atasi ai ma isi mea, e fa'amasinoina mataupu ta'itasi pe iai le fa'ailoga tagata i galuega, i a'oga po'o se tagata fa'atau.
Stichting Wijeindhoven ose fa'avae e fa'atino galuega mo le nu'u o Eindhoven i le tulaga o le vaega lautele. O le faavae e tusa ma le 450 tagata faigaluega ma o loʻo galue i luga o se paketi o le EUR 30 miliona. Mai na tagata faigaluega, e tusa ma le 400 o tagata lautele o loʻo faʻaauau fesoʻotaʻiga ma le 25,000 Eindhoven tagata mai 'au pitonuu e valu. O le matou tagata fa'atau o se tasi o tagata lautele.
I le aso 16 o Novema 2023, na tuuina atu ai e le Komiti Faatonu lana faaiuga.
Na fa'asa e le pule le fa'ailoga tagata
I totonu o taualumaga, na tuuaia ai e le matou tagata fai mea moni na fautua mai ai le faailoga tagata. Na maua e le Komiti Fa'atonu, e tusa ai ma mea na ia tu'uina mai, o lana fa'atinoga na fetaui ma mana'oga. E le gata i lea, e lei valaau lava e le pule o ia e tali atu mo faaletonu o lana faatinoga.
Sa toesea le tagata faigaluega mo sina taimi ona o le maitaga ma le tulaga faamatua. A leai, e lei toesea lava o ia. A o lei toesea, sa ia maua pea le faamaoniga e auai i aoaoga.
E tasi le aso talu ona toe foʻi mai, sa faia se fono a le tagata faigaluega ma lona supavaisa ma lana tagata faigaluega. I le taimi o le talanoaga, na fa’ailoa ai e le toe fa’aauauina le galuega a le tagata faigaluega pe a mae’a lana konekarate le tumau.
Na faailoa mulimuli ane e le pule e faapea o le faaiuga e le toe faafou e mafua ona o le leai o se iloa i totonu o fale faigaluega. E ese lenei mea ona o le tagata faigaluega na umia se tulaga faimalaga ma faʻapea ona faʻagaioi i luga o se tulaga faʻapitoa.
Ua iloa e le Komiti Faatino e faapea:
'ua le mafai e le ua molia ona fa'amaonia le (to'esea e feso'ota'i ma le tagata faigaluega) e le'o le mafua'aga lea na le toe fa'afouina ai le konekarate fa'afaigaluega. O lea na faia ai e lē ua molia le faailoga tagata i le tagata talosaga. E fa'asa le fa'ailoga tagata se'i vagana ua fa'aaoga se fa'atulafonoina. E lei finauina pe faaalia foi o le tulaga lea. O lea ua maua ai e le Komiti Fa'atonu na faia e le ua molia le fa'asa o le fa'ailoga tagata i le tagata talosaga e ala i le le osia o se konekarate faigaluega fou ma le tagata talosaga."
Fa'atamala le taulimaina o fa'aseā fa'ailoga tagata
E leʻi iloa i totonu o Wijeindhoven poʻo fea ma pe faʻafefea ona faila se tagi faʻailoga tagata. O le mea lea, na faila ai e le tagata faigaluega se faitioga tusitusia faʻaituau i le faatonu ma le pule. Na tali le faatonu, sa ia faia ni suesuega faalotoifale, ma i lea tulaga, e lei tutusa le manatu o le tagata faigaluega. Fa'ailoa mai e le fa'atonu le avanoa e faila ai se fa'aseā i le faufautua fa'alilolilo i fafo. Ona faila lea o se faasea i lena faufautua agatapuia.
Ona faailoa atu lea e le ua molia e sese le tuatusi. E fa'ailoa e le faufautua fa'alilolilo ia te ia na te le faia se su'esu'ega sa'o, e pei o le fa'alogo i itu uma e lua o le finauga po'o le faia o se su'esu'ega. Ona toe fesili lea o le tagata faigaluega i le faatonu e taulimaina le tagi. Ona faailoa atu lea e le faatonu ia te ia o loo tumau pea lona tulaga ona o le faasea na tuuina atu e leai ni mea moni ma ni tulaga fou.
Ina ua maeʻa ona faʻailoa mai ua faia nisi gaioiga ma le Human Rights Board, sa faʻaalia e Wijeindhoven lona naunau e talanoaina le faʻaauauina o galuega poʻo taui i le tuutuuga o le a faaui i tua le faʻaseā i le komiti.
Ua matauina e le Komiti Faatino mea nei e uiga i lea tulaga:
“e faapea, e ui lava i le mautu ma le mautu o le faasea a le tagata talosaga, e lei suesueina atili e le ua molia le tagi. I le manatu o le Komiti Fa’afoe, sa tatau ona faia e le ua molia. I se tulaga faapea, e le lava le tali manino a le faatonu. E ala i le faaiuga, e aunoa ma se fofogaina, e faapea e le lava le mau mo se faasea, na le mafai ai e le ua molia ona taulimaina ma le faaeteete le tagi a le tagata talosaga. E le gata i lea, o se fa'asea fa'ailoga tagata e mana'omia i taimi uma se tali fa'atatau.”
Tali mai ia Wijeindhoven
E tusa ai ma le Eindhovens Dagblad, o le tali a Wijeindhoven e faapea: “Matou te manatu mamafa i lenei faamasinoga. O le fa'ailoga tagata i so'o se faiga e alu sa'o lava e fa'afeagai ma o tatou tulaga ma aga fa'atauaina. Matou te faanoanoa ona sa matou tuuina atu ma le le iloa le manatu e leʻi toe faafou se konekarate ona o faitioga o le maitaga. O le a matou ave i le loto le fautuaga ma iloilo po o ā laasaga e faaleleia ai e tatau ona matou faia.”
Tali mai Law & More
Ua talia ma le fiafia e le Law & More le faaiuga a le Human Rights Board. Ua fiafia le kamupani e fesoasoani i le tau faasaga i faiga faailoga tagata. E tatau ona tau faasaga i faiga faailoga tagata e fesoʻotaʻi ma le maitaga ina ia faalauiloa ai le tutusa o alii ma tamaitai i le galuega.


