O le mu o le galuega ma le mamafa o le galuega i Netherlands e taulimaina e ala i tulafono masani i maʻi: o le taimi lava e iloa ai e le fomaʻi a le kamupani (bedrijfsarts) o faitioga e mafua ai ona le agavaa se tagata faigaluega mo le galuega, e tatau i le pule ona faaauau pea ona totogi le itiiti ifo i le 70 pasene o le totogi mo le 104 vaiaso i lalo o le Mataupu 7:629 o le Tulafono Faʻasivile a Netherlands, ma o itu uma e lua e noatia i tiute toe faʻafouina o le Gatekeeper Improvement Act (Wet verbetering poortwachter). E le filifili le pule poʻo le tagata faigaluega pe iai se le gafatia e galue: o lena faʻamasinoga e patino i le fomaʻi a le kamupani, ma o le mafuaʻaga lea mo toetoe lava o aia tatau ma matafaioi uma o loʻo faʻamatalaina i lalo.
O le mamafa o le galuega o le mafuaʻaga masani lea o le toesea umi i le atunuʻu, ma o le vaega foʻi lea e masani ona sese ai le faiga o galuega a pule. E matuā faigata tulafono ma e masani ona faʻamalosia: e le mafai ona faʻatulafonoina le alu ese, ma o se mea sese i le valu vaiaso muamua o le maʻi e ono mafua ai ona totogi atoa se pule i le tausaga atoa. O lenei tusiga o loʻo faʻamatala mai ai mea e manaʻomia e le tulafono faʻafaigaluega a Holani mai itu uma e lua, mai le lipoti muamua o le malaga mai maʻi seʻia oʻo i le faʻaiʻuga o le lua tausaga, ma le mea e amata ai ma faʻaiʻu ai le noataga mo se faʻalavelave e fesoʻotaʻi ma le galuega.
Afai e faitaulia le vaivai o se maʻi i lalo o le tulafono a Holani
E leai se faʻamatalaga faʻaletulafono eseese o le burnout i le tulafono a Holani. E le manaʻomia se tasi. O loʻo taʻua i le Tulafono Faʻasivile le taofia o le tagata faigaluega mai le faia o le galuega ua malilie i ai ona o le maʻi, ma o lena fua e aofia ai faʻafitauli faʻaletino ma faʻalemafaufau. O le mea lea, o le burnout e maua ai le tulaga faʻaletulafono tutusa e pei o le vae gau: o le totogi tutusa, o tiute tutusa o le toe faʻafouina, o le puipuiga tutusa mai le faʻateʻaina.
E lē tāua le faʻamaoniga ae o le iʻuga e aogā. O le fesili e taliina e le fomaʻi a le kamupani, pe faʻatapulaʻaina e faitioga le tagata faigaluega i le faia o le galuega ua malilie i ai, ma afai o lea, o ā gaoioiga e mafai ona faia ma le umi o itula. E lē faʻailoa atu se faʻamaoniga i le pule. O le mafuaʻaga lea e vaivai ai se pule e fai mai e lē o se maʻi moni le mu o le tino: e leai se sao o le pule i le iloiloga faafomaʻi.
O le mamafa i le galuega, le atuatuvale ma le vaivai o ni mea eseese e tolu
O le mamafa o galuega e faʻamatalaina ai manaʻoga o le galuega lava ia: le tele o galuega, aso e gata ai galuega, tiutetauave, avega faʻalagona. E lē o se faʻalavelave faʻasolitulafono le mamafa o galuega ma e lē o se faʻafitauli faaletulafono foʻi. E avea ma faʻafitauli pe a sili atu manaʻoga i le mea e mafai ona tauaveina e le tagata faigaluega ma ua iloa e le pule pe tatau ona iloa lenei mea.
O le atuatuvale o le tali atu lea i lena le paleni. O le mu o le tino o le iʻuga lea o le atuatuvale umi e leʻi mapu: o le vaivai tumau, o le mamao ese o le mafaufau mai le galuega, ma le faʻaitiitia o le faʻatinoga. Ua faʻavasegaina e le Faʻalapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi le mu o le tino o se mea e tupu i galuega nai lo se tulaga faʻafomaʻi lava ia, o le mafuaʻaga tonu lea e aoga lelei ai le auala a Holani e fesili ai e uiga i le gafatia e galue ai, ae le o le suʻesuʻega o faʻamaʻi, i le faʻatinoina.
O le laina vaeluaga moni o le lē mafai lea ona galue (arbeidsongeschiktheid). O se tagata faigaluega ua vaivai ma lē fiafia ae mafai ona faatino le galuega ua malilie i ai e lē o ma’i i le uiga faaletulafono ma e leai se aia tatau i se totogi ma’i. O se tagata faigaluega ua manatu le foma’i a le kamupani e fa’atapula’aina lana faatinoina o lena galuega ua ma’i, po o le ā lava le igoa o lo’o i luga o tagi.
O tuutuuga e filifili ai le iʻuga
E fa upu Holani e toe taʻua i faila uma e uiga i le burnout, ma o le le malamalama i ai o le pogai lea o le tele o feeseeseaiga:
- Galuega Fa'atino (lē mafai ona galue): le mafai, ona o le ma'i, ona faatino le galuega ua malilie i ai. Iloiloina e le fomai kamupani, e le'i faia lava e le pule ma e le'i faia lava e le foma'i a le tagata faigaluega.
- Tiute o le tausiga (tiute tausi): o le tiute faaletulafono a le pule i lalo o le Mataupu 7:658 o le Tulafono Fa'a-Holani e fa'atulaga le galuega ma le nofoaga faigaluega ina ia le afaina ai le tagata faigaluega i le fa'atinoina o le galuega.
- Psychosociale arbeidsbelasting (galuega fa'alemafaufau ma agafesootai, PSA): o le faaupuga fa'atulafonoina i le Tulafono o Tuutuuga Faigaluega mo le mamafa o galuega, fa'asauāga, sauāga, fa'asauā, fa'asauā fa'afeusuaiga ma le fa'ailoga tagata. O se lamatiaga tau soifua maloloina i galuega e tatau i le pule ona iloilo ma fa'aitiitia.
- Galuega Faatino Lelei (faiga lelei o galuega): o le tulaga faatonuina tatala i le Mataupu 7:611 o le Tulafono Faa-Sivile a Holani, ua suʻesuʻeina atili i la matou taiala i tuaoi o amioga lelei a le pule, lea e faʻatumu ai avanoa ua tuʻua e tulafono faʻapitoa, ma lea e finauina ai le tele o tagi mo le le lava o le malosi faʻatasi ai ma le Mataupu 7:658.
Ia mātau o le lona lua ma le lona fa o nei mea o tiute tauave o le Tulafono Fa'asivile e tatau ona faia i le tagata faigaluega ta'ito'atasi. O le mamafa o galuega fa'alemafaufau ma agafesootai o se tiute tauave a le malo i lalo o le Tulafono o Tuutuuga Faigaluega, lea e fa'amalosia e le Pulega o Galuega a Netherlands, ma o le solia o lea tiute tauave e le na'o ia e faia ai se aia tatau i ni fa'aleagaina. Peita'i, e maua ai le fa'amaoniga e masani ona fa'avae ai se tagi fa'asivile.
O le a le mea e tatau ona faia e le pule e puipuia ai le mamafa o le galuega ma le vaivai
O le puipuiga o se tiute faaletulafono, ae le o se mataupu o ni faamoemoega lelei. O le Tulafono o Tuutuuga Faigaluega (Arbeidsomstandighedenwet, e masani ona faapuupuuina i le Arbowet) e manaomia ai tagata faigaluega uma i Netherlands e faia se faamaumauga o tulaga lamatia ma se iloiloga (risico-inventarisatie en -evaluatie, RI&E), ia faamaumauina le iuga i se tusitusiga, ma ia faapipii se fuafuaga o gaioiga e faatulaga ai po o a fuafuaga o le a faia, o ai e faia ma o afea e faia ai. E tatau ona avea le avega o galuega faalemafaufau ma agafesootai ma vaega o lena iloiloga. O se tagata faigaluega e leai se RI&E, ua tuai pe leai foi se faamatalaga e uiga i le mamafa o le galuega, e iai sona faafitauli i le tausisia o tulafono a o lei ma’i se tagata faigaluega.
O nei manaʻoga faaletulafono e faʻatatau i tagata faigaluega uma e tusa lava po o le a le ituaiga o konekarate poʻo le atunuʻu, ma latou te mulimuli i le galuega nai lo le fale. O tagata faigaluega i le fale, tagata faigaluega faʻafefiloi ma tagata faigaluega ua tofia i se tagata o tausia uma e paʻuʻū i totonu o le faʻavae lava e tasi o matafaioi tau le saogalemu i le galuega.
O fuafuaga o loʻo faʻamoemoeina moni e le tulafono
Afai e faʻaalia i le iloiloga o tulaga lamatia se lamatiaga o le mamafa o galuega faʻaagafesootai, o le Working Conditions Decree e faʻamalosia ai le pule e faia ni fuafuaga e puipuia ai pe faʻatapulaʻaina ai, ma ia logoina tagata faigaluega e uiga i lamatiaga ma fuafuaga na faia. I le faʻatinoina, o le Netherlands Labour Authority e sailia se seti o laasaga e iloagofie ma faʻamaumauina: o se faiga faʻavae i amioga le manaʻomia, o se faiga o faitioga e taʻitaʻia ai se mea, o se faufautua faʻalilolilo ua tofia, o se ofisa puipuia, o le mataʻituina o le mamafa o galuega e sili atu nai lo se suʻesuʻega faʻaletausaga, ma le faʻaauau pea ona faia o se suʻesuʻega pe a aliali mai faʻailoga.
O taimi faigaluega o se vaega o le ata lava lea e tasi. O le Tulafono o Itula Faigaluega (Arbeidstijdenwet) e faʻatulaga ai le maualuga o itula faigaluega ma le maualalo o taimi e malolo ai, ma o le faʻatulagaina o le ova taimi e solia ai na tapulaʻa o se faʻamaoniga lea o se nofoaga faigaluega e leʻi faʻatulagaina lelei faʻapea foʻi ma se solitulafono i lona lava aia tatau. O tagata faigaluega e tausisia faiga lelei o galuega e mataʻituina itula moni na faigaluega ai, ae le o itula faʻakonekarate.
E tatau fo'i i le pule ona i ai se konekarate tusitusia ma se tautua soifua maloloina fa'apitoa po'o se foma'i a le kamupani. E tatau i lena konekarate ona fa'amautinoa le sa'olotoga o le foma'i a le kamupani i le galuega, se itula feutaga'iga e mafai e tagata faigaluega ona fa'aogaina a'o le'i lipotia mai ua ma'i, ma le aia tatau a se tagata faigaluega e talosagaina ai se isi fautuaga mai se isi foma'i a le kamupani. O le fautuaga lona lua o se aia tatau a le tagata faigaluega ma o le tau e totogi e le pule.
O le fa'atinoina o fa'ailo o le suega sili lea ona taua
O le fesili e tasi e faia ai le faaiuga i le tele o feeseeseaiga o le fiu e le o le mamafa o le galuega ae o le tali atu pe na tali atu le pule ina ua manino mai ua mamafa tele. O faailoga o le a taulimaina e le faamasinoga e aofia ai le toesea soo mo sina taimi puupuu, o se tagata faigaluega e fai mai i se iloiloga o le faatinoga e le mafai ona pulea le galuega, o galuega faatulagaina i afiafi ma faaiuga o vaiaso e vaaia i totonu o faiga, o se avanoa e lei faatumuina lea na toe tufatufaina filemu ana galuega, ma faitioga e uiga i se pule na lipotia ona tuua toatasi lea.
O se pule e mauaina se faailoilo faapena ae leai se mea e fai e mafai ona fuaina e ono aʻafia ai. O se pule e faʻaitiitia le galuega, toe tufatufa galuega, aumai le lagolago, faʻamaumau le maliega ma toe siakiina i ai, ua masani ona ia faia le mea e manaʻomia e le tiute o le tausiga, e tusa lava pe o loʻo atiaʻe pea le lelava o le tagata faigaluega.
Le mea e tatau ona faia e le tagata faigaluega mai le aso muamua o le maʻi
E lipotia mai e le tagata faigaluega ua maʻi i le aso muamua o le lē mafai ona galue, aʻo leʻi amataina le aso faigaluega poʻo le taimi ua faatulagaina i le konekarate faigaluega , le tusi lesona a le aufaigaluega poʻo le maliega faigaluega faʻatasi. O le lipoti tuai, pe i le tagata sese, o le mea sese e sili ona taatele ma e mafai ona ʻalofia, aua e mafai ai e le pule ona taofia le totogiina seʻia oʻo ina mulimulitaʻia tulafono.
O mea e ono fesiligia ma mea e lē fesiligia e le pule
E lē tau ta’u mai e se tagata faigaluega po o le ā le mea o lo’o tupu. O fa’amaumauga tau soifua maloloina o fa’amaumauga patino ia o vaega fa’apitoa i lalo o le GDPR, ma o le Dutch Data Protection Authority e manatu e lē tatau i se tagata faigaluega ona fesili e uiga i le natura o faitioga, le su’esu’ega po’o le togafitiga, ma e lē tatau ona fa’amaumauina ia fa’amatalaga tusa lava pe ofo mai le tagata faigaluega. O le mea e ono fesiligia e le tagata faigaluega e fa’atapula’aina ma aoga: le umi e fa’amoemoeina o le toesea, le tuatusi e mafai ona maua ai le tagata faigaluega, o a taimi atofaina ma galuega e mana’omia ona faia, pe o le toesea e feso’ota’i ma se fa’alavelave i le galuega po’o se fa’alavelave e noatia ai se isi vaega, ma pe ono fa’aoga se tasi o polokalame saogalemu o le Sickness Benefits Act.
O mea uma tau togafitiga faafoma'i e alu i le foma'i a le kamupani, o lē e lipoti atu i le pule e tusa ai ma tapula'a ma avanoa. O se pule e tuleia fa'amatalaga faafoma'i, pe fesili i ana pa'aga, o lo'o fa'agasolo fa'asolitulafono fa'amatalaga tau soifua maloloina; o tapula'a o lo'o fa'atulaga auiliili atili i la matou ta'iala i aso malolo ma'i ma le le fa'alaua'iteleina.
Galulue fa'atasi ma le toe fa'aleleia ma le toe fa'afouina
E tatau i le tagata faigaluega ona auai i taimi atofaina ma le fomaʻi a le kamupani, ia mafai ona faʻafesoʻotaʻi i taimi ua malilie i ai, mulimuli i faʻatonuga talafeagai e faʻatatau i le toe malosi, 'alo'ese mai amioga e faʻalavelave pe faʻatuai ai le toe malosi, ma talia galuega talafeagai pe a ofoina atu. O galuega talafeagai (passende arbeid) o lona uiga o galuega e fetaui lelei ma le gafatia o le tagata faigaluega, e amanaʻia ai aʻoaʻoga, galuega muamua ma tapulaʻa tau soifua maloloina. E le manaʻomia ona avea ma galuega muamua ma, mulimuli ane i le vaitaimi e lua tausaga, e le manaʻomia ona faia i le kamupani lava e tasi.
O faʻasalaga mo le le faia o nei tiute e moni ma vave. Afai e le usitaʻia e le tagata faigaluega tulafono a le pule mo le siakiina o le toesea, e mafai e le pule ona taofia le totogi seʻia oʻo ina mulimulitaʻia tulafono, ma totogi le totogi i tua pe a maeʻa. Afai e teena e le tagata faigaluega galuega talafeagai, faʻalavelave i le toe faʻaleleia pe musu e galulue faʻatasi ma le fuafuaga o gaioiga e aunoa ma se mafuaʻaga talafeagai, e mafai e le pule ona taofia atoa le totogi mo le vaitaimi o le teena, ma o lena tupe e le toe maua mulimuli ane. O fuafuaga uma e lua e manaʻomia ai le pule e lapataʻia le tagata faigaluega i le taimi lava lena ma tusia aʻo leʻi faʻaaogaina; o se taofi totogi e faia e aunoa ma se faʻaaliga e le aoga. O le fegalegaleaiga i le va o nei tiute ma faʻasalaga o loʻo faʻatulagaina i la matou taʻiala i le toe faʻafouina pe a uma le maʻi ma faʻasalaga totogi.
Afai e lē ioe le tagata faigaluega ma le pule i le talafeagai moni o le galuega, pe lava taumafaiga mo le toe faʻafouina, e mafai e itu uma e lua ona talosagaina le UWV mo se manatu faʻapitoa (deskundigenoordeel). E lē noatia, ae o le a faʻamamafa tele i ai e le faʻamasinoga, ma e masani lava o le auala sili lea ona taugofie e foia ai se feeseeseaʻiga. Afai o le feeseeseaiga e faʻatatau i le mafutaga nai lo le tulaga faʻafomaʻi, o le feutagaiga i se feeseeseaiga tau galuega e masani lava o le auala vave lea, ma e masani ona fautuaina e fomaʻi a le kamupani pe a iai se feeseeseaʻiga i le mafuaʻaga o le toesea.
Totogi i le taimi o le malaga ma'i ma le tulafono e lua tausaga
O le Mataupu 7:629 o le Tulafono Fa'a-Holani e fa'amalosia ai le pule e fa'aauau pea ona totogi le itiiti ifo i le 70 pasene o le totogi mo le maualuga o le 104 vaiaso o le le mafai ona galue. I le taimi o le 52 vaiaso muamua, e le tatau ona pa'ū ifo lena totogi i lalo ifo o le totogi maualalo fa'atulafonoina e fa'atatau i le tagata faigaluega; mai le vaiaso 53 agai i luma, e fa'aoga le 70 pasene o le fola e aunoa ma lena fa'aopoopoga, o le mafua'aga lea e sili atu ona faigata ai tulaga tau tupe mo le tagata faigaluega i le tausaga lona lua o le ma'i.
O le tele o konekarate faigaluega ma toetoe lava o maliega faigaluega fa'atasi uma e fa'aleleia atili i luga o le tulaga fa'aletulafono, e masani lava e ala i le totogiina o le 100 pasene i le tausaga muamua ma le 70 pasene i le lona lua. O se aia tatau fa'akonekarate lea ma e mafai ona fa'amalosia fa'apea. O nisi maliega fa'atasi e fa'atulaga ai le fa'aopoopoga i le tausaga lona lua e fa'atatau i le galulue fa'atasi fa'aalia ma le toe fa'afouina, lea e tusa ai ma le tulafono ma ua fa'ateleina le taatele. O le maliega fa'atasi e fa'atatau i ai o le pepa muamua lea e siaki ai so'o se feeseeseaiga e uiga i totogi ma'i, aua e masani ona fa'aleaogaina tulafono masani mo le tagata faigaluega.
E lua isi manatu e masani ona le amana'iaina. E mafai e le pule ona malilie i le maualuga o aso e lua e fa'atali ai i le amataga o vaitaimi ta'itasi o le ma'i, ae pe afai e malilie fa'apitoa i ai i le tusitusiga; a aunoa ma se maliega, e amata totogi mai le aso muamua. Ma o le aia tatau i aso malolo e fa'aauau pea ona fa'aputuina atoa i le taimi o le ma'i, e fa'apea fo'i le fa'aputuina o penisione i lalo o le tele o fuafuaga, o lea la, o se tagata faigaluega e toe fo'i mai pe a uma se taimi umi e toesea ai e masani lava ona fa'aputuina se paleni tele o aso malolo.
Konekarate tumau e muta i le taimi e ma'i ai
O aia tatau mo totogi o ma'i e lē fa'alagolago i le ituaiga o konekarate, ae o le umi e lua tausaga e fa'alagolago i le umi o le konekarate. E muta se konekarate tumau i lona aso e gata ai e tusa lava pe ma'i le tagata faigaluega, ma e le mana'omia se fa'atagaga mo lena mea. Mai lena aso e muta ai le tiute totogi o le pule ma toe fo'i le tagata faigaluega i le Tulafono o Fa'amanuiaga mo Ma'i (Ziektewet), e pulea e le UWV, lea e pulea ai fo'i le fa'agasologa o le toe fa'afouina.
E tatau i le pule ona lipotia le maʻi i le UWV e le silia le aso faigaluega mulimuli ma tuʻuina atu le faila o le toe faʻafouina. O le tele o lena faila e faʻalagolago i le umi o le maʻi i le faʻaiʻuga o le konekarate: o se toesea puupuu e le manaʻomia se mea tele, o se toesea mo ni nai masina e manaʻomia ai le seti atoa o pepa. O le le faia o lenei lipoti e mafai ona iʻu ai i se sala tupe ma le totogiina o le pule i tau o faʻamanuiaga, o lea e taua ai le faʻamaumauina o le aso e faʻaiʻu ai konekarate taʻitasi e malolo ai se tasi mai le galuega e ala i le maʻi.
O le faasologa o taimi e toe fa'afouina ai i lalo o le Gatekeeper Improvement Act
O le Tulafono o le Faaleleia o le Gatekeeper e faʻatulaga ai se faasologa mautu o laasaga i itu uma e lua, e tofu lava ma lona aso atofaina. E faitauina aso atofaina mai le aso muamua o le maʻi ma e le minoi. O le misia o ia aso atofaina o le mea sese sili ona taugata e mafai ona faia e se pule, aua i le faaiuga o le lua tausaga e siaki e le UWV le faila ma e mafai ona faalautele le noataga o totogi e oo atu i le 52 vaiaso pe afai e le lava le taumafaiga.
- Vaiaso 1: E lipotia e le pule o le galuega le maʻi i le auaunaga tau soifua maloloina i galuega poʻo le fomaʻi a le kamupani, i totonu o le fitu aso talu mai le aso muamua o le maʻi.
- Vaiaso 6: E tusia e le fomaʻi a le kamupani le auiliiliga o le faʻafitauli, faʻamatalaina tapulaʻa, le gafatia o totoe ma avanoa e toe foʻi mai ai.
- Vaiaso 8: E fa'atasi ona tusia e le pule ma le tagata faigaluega le fuafuaga o gaioiga (plan van aanpak) e fa'avae i luga o lena iloiloga, ma e tofu i la'ua ma le tofiaina o se pule o mataupu.
- I vaiaso uma e ono: e iloilo e vaega le alualu i luma ma faamaumau le iuga i le tusitusiga.
- Pe tusa o le vaiaso 52: o le iloiloga o le tausaga muamua, lea e faamaumau ai e vaega taitasi mea ua ausia ma faatulaga le sini mo le tausaga lona lua.
- Vaiaso 42: E lipotia e le pule le maʻi umi i le UWV.
- Pe tusa o le vaiaso 88: E tusi le UWV i le tagata faigaluega e uiga i le talosaga mo se penefiti WIA; e masani ona faia le talosaga i le vaiaso 93.
- Vaiaso 104: E muta le noataga o totogi, se’i vagana ua fa’amalosia e le UWV se fa’asalaga totogi.
O le faasologa i lena lisi e fai ma le fuafuaina: o le faasilasilaga o le vaiaso 42 i le UWV e faigofie ona galo ona e leai se isi mea o tupu i tafatafa.
Ala muamua, ala lona lua ma le tiute o le toe faʻatulagaina
E lua auala e faatino ai le toe fa'afouina. O le auala muamua o le toe fo'i lea i le galuega ma le pule, i le galuega muamua, i le galuega muamua fa'atasi ai ma ni fetu'una'iga, po'o se isi tulaga talafeagai i totonu o le fa'alapotopotoga. E tatau i le pule ona fetu'una'i galuega, itula, taimi faigaluega ma le nofoaga faigaluega i le mea e mafai ona mana'omia, ma e tatau ona mafaufau i avanoa uma i le fa'alapotopotoga, e le gata i le matagaluega a le tagata faigaluega lava ia.
Afai e le mafai ona toe foʻi mai i totonu o le faʻalapotopotoga, pe manino lava e le manuia, e amata loa le auala lona lua: o se tofiga faʻatulagaina ma se isi tagata faigaluega, e masani lava e ala i se ofisa faʻapitoa. E masani lava ona amata le auala lona lua e le sili atu i le iloiloga o le tausaga muamua, ma o le amataina ua tuai tele o se tasi lea o mafuaʻaga e masani ona faia ai se faʻasalaga totogi. E faʻatagaina le amataina o le auala muamua ma le lona lua i le taimi e tasi ma e masani lava o le auala sili ona saogalemu pe a le mautinoa le toe faʻaleleia.
O nei tiute tau toe fa'afouina e fefa'asoaa'i. O se tagata faigaluega e musu e auai i le ala lona lua, pe musu fo'i e maua se avanoa talafeagai, e ono taofia ai lana totogi ma, mulimuli ane, fa'ate'aina. O se tagata faigaluega e le fa'amaumauina ana taumafaiga o le a iloa ai o le a iloiloina e le UWV le faila e tusa ai ma mea ua tusia, ae le o mea na fuafuaina.
O le fa'asalaga o totogi
A maeʻa tausaga e lua, e iloilo e le UWV le lipoti o le toe faʻafouina. Afai e faʻaiʻu e le lava le taumafaiga a le pule e aunoa ma se mafuaʻaga lelei, e faʻalauteleina le tiute e faʻaauau ai le totogiina o totogi e oʻo atu i le 52 vaiaso. I le taimi o lena faʻaopoopoga, e faʻaauau pea ona faʻaauau le faʻasaina o le faʻateʻaina, o lea e taofia ai e le pule le tau ma le tagata faigaluega. E mafai ona faʻapuʻupuʻu le faʻasalaga pe afai e toe faʻaleleia e le pule le mea na le faia, o le mafuaʻaga lea e aoga ai le faia o se faʻasalaga i le taimi lava lena. O se faʻasalaga e faia ona o le fomaʻi a le kamupani na faia se mea sese e tumau pea i le pule, o lē atonu e iai sana tagi faʻasaga i le auaunaga tau soifua maloloina faigaluega.
Afai e noatia se tagata faigaluega mo se galuega ua le toe galue lelei
O le noataga mo se fa'alavelave e feso'ota'i ma le galuega e faia i lalo o le Mataupu 7:658 o le Tulafono Fa'a-Holani, e masani lava fa'atasi ai ma le tulaga fa'ata'ita'i lelei o galuega i le Mataupu 7:611. O le fausaga o le Mataupu 7:658 e lelei mo le tagata faigaluega pe a uma ona pasia le fa'alavelave muamua: e tatau i le tagata faigaluega ona fa'aalia mea ua fa'aleagaina i le fa'atinoina o le galuega, a mae'a lena ona noatia le pule se'i vagana ua fa'amaonia ua tausisia lona tiute tausi, pe o le fa'aleagaina na mafua tele mai le fa'amoemoega po'o le fa'atamala fa'apitoa a le tagata faigaluega.
O le fa'alavelave muamua o le tulaga e masani ona lē manuia ai tagi mo manu'aga fa'alemafaufau. E masani ona tautala mo ia lava manu'aga fa'aletino; ae leai, e lē tautala mo manu'aga fa'alemafaufau. E tatau i le tagata faigaluega ona fa'amautu o tulaga faigaluega sa matuā afaina ai, ae lē na'o le lagonaina o se mea leaga, ma e tatau ona fa'amaonia le fesoota'iga i le va o na tulaga ma le fa'aleagaina o le soifua maloloina. E masani ona fa'avasega e fa'amasinoga se galuega faigata, se toe fa'atulagaina le lelei po'o se fete'ena'iga o uiga, e lē agavaa, mai le so'ona fa'atulagaina, fa'asauā faifai pea, fa'amata'u po'o le fa'asauā, e agavaa. O nei tiute tauave a le pule e matuā faigata, ae e lē o se fa'amaoniga e fa'asaga i so'o se fa'afitāuli.
O le mea e tatau ona faʻamaonia e se tagata faigaluega
E tolu vaega e tatau ona ogatasi a'o le'i manuia se tagi:
- Tulaga faigaluega e matuā afaina ai le tino. Mautinoa ma mafai ona faʻamaonia: itula faigaluega, fuainumera o galuega, avanoa e leʻi faʻatumuina, savali ma imeli ua tuai, lipoti o mea na tutupu, faʻamatalaga a paʻaga, fautuaga tau soifua maloloina i galuega e leʻi taliina.
- Mafuaaga. O se sootaga manino i le va o na tulaga ma le faaleagaina faalemafaufau, o le mafuaaga lea e taua tele ai pepa faafomai ma le taimi e aumai ai faitioga.
- Solia o le tiute o le tausiga. Ua silafia e le pule pe sa tatau ona ia silafia ae ua le mafai ona ia faia ni fuafuaga sa tatau ona talosagaina mai ia te ia.
O le lesona aogā, o nei mataupu e manumalo ma faiaina i faamaumauga. O se tagata faigaluega na sii le avega i upu ma tuua iina e toetoe lava a leai se mea; o se tagata faigaluega na faamaonia le talanoaga i le imeli, teuina le tali ma mafai ona faaalia e leai se mea na suia e iai sana mataupu. E faapena foi i le itu faafeagai: o se pule o loo i ai se faiga faavae ua faamaumauina i amioga le manaomia, o se faiga o faitioga o loo aoga, o se faufautua faalilolilo ua tofia, o se iloiloga o tulaga lamatia o loo i ai nei e aofia ai le mamafa o le galuega, ma se faamaumauga tusitusia o fuafuaga na faia ina ua maeʻa se faailoilo, o loo i ai i se tulaga malosi e tusa lava pe moni ma ogaoga le mu o le galuega.
O a mea e mafai ona fai mai ai, ma i totonu o le a le vaitaimi
O mea ua faaleagaina i lalo o le Mataupu 7:658 e aofia ai le leiloa o tupe maua e le’i toe faaleleia e totogi po’o fa’amanuiaga, tau o togafitiga faafoma’i ma togafitiga, tau o fesoasoani i totonu o le aiga ma, afai ua fa’amaonia le manu’a, o le taui mo mea ua faaleagaina e le o ni mea faitino. O le totogi o ma’i ua uma ona maua e toesea. O se tagi mo manu’aga patino e noatia i se vaitaimi fa’atapula’aina e lima tausaga mai le aso na iloa ai e le tagata faigaluega le mea ua faaleagaina ma le vaega e noatia i ai, faatasi ai ma se vaitaimi umi e luasefulu tausaga mai le mea na tupu, o lea e le tatau ai i se tagata faigaluega e masalomia se manu’aga e feso’ota’i ma le galuega ona faatali mo le faaiuga o le vaitaimi o ma’i e lua tausaga a’o le’i faia se fautuaga.
O le noataga ma le toe fa'afouina o ni fesili eseese. E mafai e se pule ona usita'ia atoatoa le Gatekeeper Improvement Act ae o lo'o nofosala pea mo le mafua'aga o le lelava, ae o se pule e le nofosala lava e mafai lava ona maua se fa'asalaga totogi mo se faila vaivai o le toe fa'afouina. O le fenumia'i o ia mea e lua e mafua ai ona puipuia e pule le manatu sese.
Fa'ate'aina pe a uma ona ma'i mo se taimi umi
I totonu o vaiaso muamua e 104 o le lē mafai ona galue, e lē mafai e le pule ona faamuta le galuega ona o se ma’i. O le faasaina i le Mataupu 7:670 o le Tulafono Faa-Holani o se faasaina lea o le tuuina atu o se faasilasilaga, ma e puipuia ai le tagata faigaluega mo le lua tausaga atoa, e toe tamoe mai le amataga pe afai e toe malosi le tagata faigaluega ma toe ma’i pe a uma se malologa e silia ma le fa vaiaso.
E lē o se fa'asa e fa'atapula'aina. E lē fa'atatauina i le taimi o se vaitaimi fa'ata'ita'i , pe afai e fa'ate'aina fa'afuase'i ona o se mafua'aga fa'anatinati, pe afai e malie i ai le tagata faigaluega i le tusi, pe afai e tapunia le pisinisi po'o le fa'alapotopotoga. E fa'aleaogaina fo'i pe afai e musu le tagata faigaluega e aunoa ma se mafua'aga talafeagai e galulue fa'atasi ma le toe fa'afouina po'o le foma'i a le kamupani, ae na'o le mae'a ona lapata'ia muamua e le pule le tagata faigaluega i le tusi ma taofi le totogi. O le la'a ese o lena la'asaga e i'u ai i le fa'ate'aina.
O le auala ina ua mavae le lua tausaga
A maeʻa vaiaso e 104, e mafai ona faʻateʻaina ona o le le mafai ona galue mo se taimi umi. E manaʻomia e le pule se pemita mai le UWV, ma e naʻo le UWV e tuʻuina atu pe afai e le mafai lava e le tagata faigaluega ona faia le galuega ua malilie i ai, e le faʻamoemoeina se toe faʻaleleia i totonu o le 26 vaiaso, ma e le mafai ona toe faʻafaigaluegaina le tagata faigaluega i totonu o lena vaitaimi i se tulaga talafeagai, pe i ai se aʻoaʻoga pe leai. O na tuutuuga e faʻaputuina, ma e siaki foʻi e le UWV pe lava le taumafaiga toe faʻafouina; o se faila vaivai e maua ai se faʻasalaga totogi nai lo se pemita. O se isi auala, e mafai e vaega ona faʻamutaina le konekarate e ala i le maliliega faʻatasi i se maliega faʻalelei, lea e ʻalofia ai le faiga ma o le mea lea e tupu i le tele o tulaga. Afai e manaʻo le pule ia mautinoa o loʻo tumau le faiga, o le sailia o fautuaga aʻo leʻi amataina e taugofie nai lo le toe faʻaleleia mulimuli ane, ma e faʻapea foʻi i soʻo se isi auala e faʻamutaina ai le galuega i Netherlands.
E agavaa le tagata faigaluega i le totogi fesuia’iga faaletulafono (transitievergoeding), e fuafuaina i le vaitaimi atoa o le galuega e aofia ai ma le lua tausaga o le ma’i. E mafai e le pule ona talosaga i le UWV mo se taui o lena totogi i lalo o le fuafuaga taui mo le le atoatoa o le malosi mo se taimi umi, e tusa ai ma tapulaa faaletulafono, lea e aveese ai le mafuaaga tau tupe autu sa i ai muamua i pule mo le tuua o konekarate e le o toe galue.
Fegalegaleaiga faigaluega e le o toe galue
O le tu'ua o se konekarate faigaluega pe a uma le lua tausaga o ma'i, e aunoa ma se galuega ma leai ni totogi, ina ia 'alofia ai le totogiina o le totogi fesuia'i, e le fa'atagaina. I lana fa'amasinoga i le aso 8 o Novema 2019 i le mataupu a Xella (ECLI:NL:HR:2019:1734) na fa'amaonia ai e le Fa'amasinoga Maualuga e mana'omia e le fa'atinoga lelei o galuega se tagata faigaluega, i mataupu fa'avae, ona malilie i le talosaga a se tagata faigaluega e fa'amutaina se mafutaga faigaluega e le'i fa'atinoina ma le totogiina o le totogi fesuia'i fa'aletulafono. E mafai e le tagata faigaluega ona teena pe afai e iai sona naunauta'iga moni e fa'atumauina le konekarate, mo se fa'ata'ita'iga o se fa'amoemoe moni o le a toe fo'i le tagata faigaluega i le galuega. O lea la, o se tagata faigaluega ua le'i fa'atinoina lana konekarate e mafai ona faia le taumafaiga, ma e tatau ona faia.
Le mea e fai nei
Mo se tagata faigaluega, o le faamuamua i vaiaso muamua o le faagasologa nai lo le faaletulafono. Lipoti mai le ma’i i le taimi atofaina ma le auala ua faatonuina, tausi taimi atofaina ma le fomai a le kamupani, tusi soo se mea e taua, ma teu ni kopi o le auiliiliga o le faafitauli, le fuafuaga o gaioiga ma iloiloga uma. Afai e foliga sese le iloiloga a le fomai a le kamupani, fesili mo se manatu lona lua mai se isi fomai a le kamupani; afai o le feeseeseaiga e mafua mai i le pule e uiga i galuega talafeagai po o le totogi, fesili i le UWV mo se manatu o se tagata poto faapitoa a o lei faateteleina le feeseeseaiga. Aua le sainia se maliega o le maliliega a o ma’i e aunoa ma se fautuaga, aua o le faamutaina o le konekarate i le lua tausaga muamua e masani ona afaina ai le tagata faigaluega i le totogi ma’i ma le aia tatau e maua ai faamanuiaga.
Mo se pule o galuega, o le mea e faamuamua o le faila. Ia mautinoa o loʻo lata mai le iloiloga o tulaga lamatia ma aofia ai le mamafa o le galuega, o loʻo iai le konekarate autu ma le auaunaga tau soifua maloloina faigaluega, ma o faʻailoga uma e uiga i le mamafa o galuega ua taliina i le tusitusiga faʻatasi ai ma se fua faʻatatau ma se aso e faʻaauau ai. A maʻi se tasi, ia tausisia aso e gata ai o le Gatekeeper Improvement Act, amata le ala lona lua i le taimi talafeagai, ma faʻamaumau laʻasaga taʻitasi. Aua neʻi fesili e uiga i le faʻamaoniga, ma aua neʻi faʻamalosia se taofi totogi e aunoa ma se lapataiga tusitusia muamua. Afai e iai se masalosalo moni pe moni le toesea, o le auala e ui atu i le fomaʻi a le kamupani ma le manatu o le tagata poto faapitoa, ae le o le fefinauaʻiga; o la matou taʻiala i le mea e fai pe a lipotia mai se tagata faigaluega ua maʻi ae foliga mai e mafai ona galue e faʻamatalaina ai laʻasaga e tumau.
Law & More fautuaga i le burnout ma le mamafa o galuega i Netherlands, galue mo tagata faigaluega ma tagata faigaluega o loʻo malolo mai le galuega, toe faʻafouina, faʻasalaga totogi, noataga a le tagata faigaluega mo le burnout ma fa'ate'aina pe a mavae se ma'i umi, mai le lipoti muamua o le maʻi seia oo i taualumaga i luma o le faamasinoga a le itumalo laitiiti. O la matou Taiala i tulafono faigaluega a Holani Ia talanoaina mataupu e tuaoi i le auiliiliga lava e tasi. Afai o loʻo e feagai ma se toesea mo se taimi umi, se taofiga o totogi, se faaiuga a le UWV poʻo se tagi mo manuʻaga faʻalemafaufau, o le a iloiloina e a matou loia faigaluega le faila ma faʻatulaga filifiliga. Faʻamolemole faʻafesoʻotaʻi matou e talanoaina lou tulaga.
Soo fesili
O a manaʻoga faaletulafono mo tagata faigaluega e puipuia ai le burnout i tagata faigaluega i Netherlands?
O le tulafono a Holani e manaʻomia ai tagata faigaluega e galulue e pei o se tagata faigaluega lelei i lalo o le Mataupu 7:611 o le Tulafono Faʻa-Holani ma ia saunia se nofoaga faigaluega saogalemu ma maloloina i lalo o le Mataupu 7:658. E tatau ona e saunia se nofoaga faigaluega maloloina ma saogalemu faatasi ai ma meafaigaluega talafeagai, itula faigaluega talafeagai faatasi ai ma malologa, ma le aia tatau i aso malolo. E iai le tiute o lau tagata faigaluega e puipuia ai le tele o galuega e ono oʻo atu ai i le vaivai. Afai e le mafai e lau tagata faigaluega ona fausia ni tulaga faigaluega saogalemu, e mafai ona noatia i latou mo ni faaleagaina i lalo o le Mataupu 7:658 o le Tulafono Faʻa-Holani. E tatau i tagata faigaluega ona galulue malosi e puipuia ai le amataina o le atuatuvale ma le vaivai e fesoʻotaʻi ma le galuega. O lona uiga o le mataʻituina o galuega ma le taulimaina o lamatiaga tau soifua maloloina aʻo leʻi afaina ai tagata faigaluega.
E faʻapefea ona faʻamatalaina le atuatuvale ma maʻi e fesoʻotaʻi ma le galuega i lalo o le tulafono faʻafaigaluega a Holani?
I lalo o le tulafono fa'afaigaluega a Holani, o le ma'i e aofia ai so'o se tulaga fa'afoma'i e faigata ai pe le mafai ai ona e fa'atinoina ou tiute i le galuega. E aofia ai fa'afitauli tau soifua maloloina fa'aletino ma le mafaufau. O le mu o le tino e pa'ū i lalo o lenei fa'auigaga o se ituaiga ma'i ua iloa e feso'ota'i ma le galuega. E mafai ona tula'i mai le tulaga mai mea tau galuega e pei o le tele o galuega po'o tulaga leaga o galuega. Na'o le foma'i a le kamupani le tagata ua fa'atagaina e iloilo pe e te le mafai ona galue ona o le ma'i. E le mafai e lau foma'i patino po'o le foma'i a lau pule ona faia lenei fa'ai'uga.
O a laasaga e tatau ona faia e se tagata faigaluega pe a aafia i le maʻi po o ni faailoga o le vaivai i le galuega?
E tatau ona e lipotia lou maʻi i lau pule mai le aso muamua e te lē mafai ai ona galue. O le mulimulitaʻi i faiga talafeagai mai le aso muamua e taua tele, auā a lē faia lea mea e ono taofia ai e lau pule lau totogi. Afai e faaauau pea lou maʻi mo le umi atu ma le vaiaso e tasi, e masani ona valaʻauina le fomaʻi a le kamupani e iloilo lou tulaga. E tatau ona e galulue faʻatasi ma lenei faiga o iloiloga. E iai sou tiute e galue agai i le toe faʻaleleia ma auai i taumafaiga e toe faʻafoʻisia ai oe. O se tiute tauave faʻatasi lea i le va o oe ma lau pule.
E tatau i tagata faigaluega Holani ona ofoina atu se fuafuaga toe faʻafoʻisia mo tagata faigaluega ua toe foʻi mai mai se maʻi umi?
Ioe, afai e tumau pea lou maʻi, e tatau ia te oe ma lau pule ona faia se fuafuaga e toe faʻafoʻi ai oe i lau galuega. O le toe faʻafoʻiina o oe i le galuega o le sini faʻatasi lea a itu e lua. Afai e le mafai ona e faʻatinoina lau galuega muamua ae e mafai ona e faʻatinoina isi tiute, e tatau ia te oe ma lau pule ona talia ni fuafuaga "galuega talafeagai". E mafai ona tupu lenei toe faʻafoʻisia i totonu o le kamupani a lau pule poʻo fafo atu. O le fuafuaga toe faʻafoʻisia e faʻamalosia i lalo o le tulafono a Holani. E tatau i itu uma e lua ona auai malosi i le fatuina ma le mulimulitaʻia o lenei fuafuaga.
O a aia tatau a le tagata faigaluega e faʻatatau i le malaga maʻi ma le totogiina pea pe a maʻi ona o le galuega i Netherlands?
E tatau i lau pule ona faaauau pea ona totogi oe i le itiiti ifo i le 70% o lau totogi i le 104 vaiaso muamua o le ma'i. E fa'aoga lenei tiute totogi e tusa lava pe o lou ma'i e feso'ota'i ma le galuega. E te taofia pea lau konekarate faigaluega i le taimi lea. E le mafai e lau pule ona fa'aitiitia lau totogi i lalo ifo o le tapula'a fa'aletulafono o le 70% i le lua tausaga. A mae'a le 104 vaiaso o le ma'i, e muta ai le tiute o lau pule e fa'aauau le totogiina o lau totogi. I le taimi nei, e fa'aoga tulafono eseese i lou tulaga faigaluega.
E mafai ona fa'ate'aina se tagata faigaluega ona o se ma'i umi, ma o a puipuiga o lo'o ia i latou i lalo o le tulafono a Holani?
E le mafai e lau pule ona fa'amutaina lau galuega pe fa'ate'aina oe i le taimi muamua e 104 vaiaso o lou ma'i. O lenei puipuiga e te maua ai le taimi e toe malosi ai ma taumafai e toe fa'afo'isia oe lava. A mae'a le 104 vaiaso, afai e le mafai lava ona e toe amata lau galuega muamua, e mafai e lau pule ona talosagaina le UWV (Dutch Employee Insurance Agency) mo se fa'atagaga e fa'amutaina ai lau maliega faigaluega. E tatau ona tu'uina atu le fa'atagaga a'o le'i fa'aauau le fa'amutaina.

