O le fa'atamala o se solitulafono i Netherlands, e ta'ua o le fa'asauā ( belaging ) i lalo o le mataupu 285b o le Tulafono Fa'asolitulafono a Dutch (Wetboek van Strafrecht, Sr). E na'o le mafai e le loia a le malo ona molia pe afai o oe, i le avea ai ma tagata ua a'afia, e faila se tagi aloaia, ma e tatau ona faila lena tagi i totonu o le tolu masina. So'o se tasi e fa'alavelave fa'asolitulafono, fa'asolosolo ma fa'amoemoe i le olaga patino o se isi tagata e faia le solitulafono, pe afai latou te faia ma le fa'amoemoe e fa'amalosia lena tagata e fai se mea, ia 'alo'ese mai le faia o se mea pe fa'apalepale i se mea, pe fa'atupuina le fefe. O le fa'asalaga maualuga o le tolu tausaga i le falepuipui po'o se sala tupe fa'a-vasega lona fa. Fa'atasi ai ma le auala fa'asolitulafono, e mafai ona e talosagaina le fa'amasinoga fa'alemalo i fa'agasologa fa'apu'upu'u mo se fa'asāina o fesoota'iga ma se fa'asāina o le eria, e lagolagoina e se totogi fa'asalaga.
O le ā le mea e ta'ua o le fa'atamala i lalo o le tulafono a Holani?
O le tuliloaina o se mamanu o amioga, ae le o se gaioiga e tasi. E na'o le fa'aaogaina o le Mataupu 285b Sr pe a fa'ataunu'uina mana'oga e fa i le taimi e tasi, ma e tatau i le loia a le malo ona fa'amaonia mana'oga ta'itasi:
- e le tusa ai ma le tulafono le amioga, o lona uiga e leai se fa'amaoniga e pei o se tiute fa'apolofesa po'o se feeseeseaiga fa'aletulafono o lo'o fa'aauau pea e fa'amaonia ai le fa'afeso'ota'iga;
- e fa'asolosolo lelei le amio, o lea e le lava ai se savali e tasi pe se asiasiga e le mana'omia;
- o le amioga e faia ma le loto i ai ma e solia ai le olaga patino o le isi tagata; ma
- Sa galue le tagata ma se faʻamoemoega faapitoa: ia faʻamalosia le isi e fai se mea, ia aua le faia se mea pe ia faʻapalepale i se mea, pe ia faʻatupuina le fefe.
Ona o nei tulaga e fa'aputu fa'atasi, e masani ona faia se fa'ai'uga i se mataupu o le tuliloaina i se tasi o na tulaga nai lo le fa'avaeina i mea moni. O se puipuiga manuia e masani ona fa'aalia ai e le tele naua fesoota'iga ma ua salalau solo e le mafai ai ona fa'atulagaina lelei, pe ua misi le fa'amoemoega e mana'omia e le tulafono.
O afea e lava ai le fa'atulagaina lelei o amioga?
E fa'atulagaina lelei amioga pe a fausia ai se mamanu e ogatasi. E leai se aofa'iga fa'atulagaina o mea na tutupu. E fuafua e fa'amasinoga Holani le natura, le umi, le tele o taimi ma le malosi o le amioga. Latou te tilotilo fo'i i tulaga na tupu ai ma le a'afiaga na i ai i le olaga patino ma le sa'olotoga o le tagata na a'afia.
E sefulu savali pupuu na lafoina i le tasi afiafi talu ona tete'a le mafutaga e eseese le fa'amasinoina mai savali e sefulu na salalau i le lua tausaga. O le tu'ufa'atasia o amioga eseese e mamafa atu fo'i nai lo le toe faia o se amioga e tasi. O telefoni faifai pea na o latou e ono le manuia. O telefoni fa'atasi ai ma le fa'atali i fafo o se nofoaga faigaluega, fa'afeso'ota'i tagata o le aiga ma le faia o ni tala fou pe a uma poloka ta'itasi e masani lava ona lava lea. O le umi o le mea lona lua: o amioga e fa'aauau mo ni vaiaso po'o ni masina, ma toe amata pe a uma se talosaga manino e taofi, e sili atu ona fa'ailogaina o se tuai nai lo se fesoota'iga pu'upu'u i se vaitaimi fa'alagona.
O le ā le faʻamoemoega e manaʻomia e le tulafono?
E manaʻomia e le tulafono se faʻamoemoega faʻapitoa ( oogmerk ): e tatau ona faia e le tagata se gaioiga e faʻamalosia ai le tagata ua aʻafia e fai se mea, ia ʻaloʻese mai se mea pe ia onosaʻi i se mea, pe ia faʻatupuina le fefe. E lē manaʻomia ona gauaʻi pe fefe le tagata ua aʻafia; o le mea e tāua o le faʻamoemoega o loʻo i tua atu o le amioga.
I le faʻatinoga, e faʻamaonia e le faʻamasinoga le faʻamoemoe mai le amio lava ia. O le mafuaʻaga, o amioga faʻapenei e masani ona fetaui lelei e faʻaosofia ai lena tali. O savali e tuʻufaʻatasia ai le aioi ma le taufaʻamataʻu, poʻo le fesootaʻiga e faʻaauau pea pe a uma se manaʻoga manino e taofi, o ni faʻataʻitaʻiga masani ia.
E masani faapefea ona fa'ata'ita'i fa'asauā i Netherlands?
Stalking is not a marginal problem. According to Statistics Netherlands (CBS), around 225,000 people aged fifteen or older were victims of stalking in 2023: roughly 137,000 women and 90,000 men, or about two per cent of that age group. CBS also found that about two thirds of female victims knew their stalker, against just under half of male victims. For women, the most common known stalker was a current or former partner (22 per cent), which makes both the evidence and the protective measures more complicated.
E aofia ai fo'i i le tulafono le fa'ata'ita'i fa'alilolilo i luga o le initaneti?
Ioe. O le Mataupu 285b Sr e faʻatatau i amioga faʻatekinolosi i le auala lava e tasi e pei o le mulimulitaʻi faaletino. O feʻau faifai pea i luga o le tele o faʻavae, o tala fou ua tatalaina pe a uma poloka taʻitasi, o le mataʻituina e ala i le faʻasoaina o nofoaga poʻo le polokalama siaki, ma pou e faʻatatau i le pule poʻo le aiga o le tagata ua aʻafia e faitaulia uma o ni osofaʻiga i le olaga patino. Vaʻai i le mataupu atoa: o feʻau taʻitasi e ono foliga faatauvaa, ma naʻo le mamanu e faʻaalia ai le mea o loʻo tupu.
O a isi solitulafono e masani ona o faatasi ma lea solitulafono?
E masani ona aofia ai mataupu i luga o le initaneti le sili atu ma le tasi le solitulafono. O faamata’u manino e pa’ū i lalo o le mataupu 285 Sr. O le talepeina o se teugatupe imeli, se teugatupe ao po’o se talaaga o ala o faasalalauga faaagafesootai o se soliga faaletulafono i komepiuta i lalo o le mataupu 138ab Sr. O faamatalaga faaleagaina e tuuina atu o ni mea moni e mafai ona avea ma faaleagaina i lalo o mataupu 261 ma le 262 Sr.
Afai o le amioga e fa'atatau i lou igoa ta'uleleia nai lo le fa'afeso'ota'i, e masani ona vave le auala fa'alemalo. Matou te fa'atulaga na filifiliga i la matou tusiga e uiga i le fa'asauā i luga o le initaneti ma le fa'aleagaina o le igoa ta'uleleia i luga o le initaneti . Filifili le tu'ufa'atasiga sa'o i le amataga, aua o auala ta'itasi e iai ana lava fa'amaoniga ma lana lava taimi atofaina.
E fa'apefea ona e faila se fa'asea, ma o afea ua tuai tele ai?
E tatau ona e faila se tagi aloaia ( klacht ) i totonu o le tolu masina mai le aso na e iloa ai le solitulafono, e pei ona aiaia i le mataupu 66 Sr. O le belaging o se solitulafono o tagi: i lalo o le mataupu 285b parakalafa 2 Sr e le mafai e le loia a le malo ona molia e aunoa ma se tagi.
I se tagi e te talosaga fa'apitoa mo se moliaga. E sili atu lena nai lo le lipotia o mea moni i leoleo, ma e faigofie ona fenumiai i la'ua i le kesi a leoleo. Afai e te misia le vaitaimi e tolu masina, e tapunia le auala e fa'asalaina ai tagata solitulafono, e tusa lava po o le a le malosi o fa'amaoniga.
I lalo o le mataupu 67 Sr e mafai ona e faaui i tua se tagi i totonu o le valu aso talu ona e failaina. A maeʻa lena, e le toe mafai ona faaui i tua, o lea ia mafaufau lelei aʻo leʻi sainia, ae aua neʻi faatagaina le masalosalo e te misia ai le aso atofaina.
O le solitulafono lava ia e fa'atapula'aina lona taimi pe a mavae le ono tausaga i lalo o le mataupu 70 Sr, aua o le fa'asalaga maualuga e le sili atu i le tolu tausaga. Talu ai o le fa'asalaga o se mamanu i le aluga o taimi, o mea na tutupu mulimuli ane o se vaega o le mataupu lava lea e tasi. O se tasi lea o mafua'aga e fa'aauau ai ona fa'amaumauina mea na tutupu tusa lava pe ua mae'a le tagi muamua.
O a poloaiga puipuia e mafai ona taofia ai le pa'i atu?
O le puipuiga aupito vave e masani ona sau a'o le'i faia se fa'amasinoga, e ala i se fa'atonuga tau amio mai le loia a le malo. I lalo o le mataupu 509hh o le Tulafono Fa'atonutonu Tau Solitulafono (Wetboek van Strafvordering, Sv) e mafai e le loia a le malo ona fa'amalosia se tagata ua masalomia e fa'asa ona fesoota'i, fa'asa i se eria, tiute e lipoti atu i leoleo, po'o se fa'atonuga e talia se fesoasoani.
E aoga le fa'atonuga mo le maualuga o le ivasefulu aso ma e mafai ona fa'aopoopoina fa'atolu, e o'o atu i le 360 aso i le aofa'i, pe afai e leai se fa'ai'uga fa'ai'u. E mafai e le ua masalomia ona tu'uina atu i luma o le fa'amasinoga fa'aitumalo.
O le ā e mafai ona fa'amalosia e le fa'amasinoga?
Afai e pu'eina le ua masalomia ma taofia le taofia a'o le'i faia le fa'amasinoga, e mafai e le fa'amasinoga ona fa'apipi'i ni tuutuuga fa'apena i lena fa'amalologa. I le taimi o le fa'asalaga, o se fa'asalaga fa'amutaina e mafai ona i ai se fa'asa ona pa'i atu i se isi tagata o se tuutuuga fa'apitoa. E mafai fo'i e le fa'amasinoga ona fa'amalosia le fua fa'atatau e fa'atapula'aina ai le sa'olotoga o le mataupu 38v Sr. O lenei mea e mafai ai ona fa'asa se vaega o le eria, se fa'asa ona pa'i atu i se isi tagata po'o se tiute lipoti mo se vaitaimi umi, e fa'amalosia e le taofia pe afai e solia.
Ae fa'apefea pe afai lua te nonofo fa'atasi?
Afai e nonofo fa'atasi vaega e lua i se aiga e tasi, e mafai e le pulenu'u ona fa'atino se poloaiga fa'aesea fa'alotoifale le tumau ( tijdelijk huisverbod ) i lalo o le Wet tijdelijk huisverbod. E ave'ese ai le tagata mai le fale mo aso e sefulu ma e mafai ona fa'alauteleina i le aofa'i e luasefuluvalu aso. O lena mea e maua ai le taimi e fa'atulaga ai nisi fuafuaga.
E mafai ona e alu i le faamasinoga a le malo?
Ioe. O le auala fa'asivile e fa'atino fa'atasi ma e le fa'alagolago i leoleo. I fa'agasologa fa'apu'upu'u i lalo o le mataupu 254 o le Tulafono Fa'atonutonu Fa'asivile (Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Rv) e mafai e le fa'amasino fesoasoani muamua ona fa'atino se fa'asā ona fesoota'i ma se fa'asā ona o se vaega e fa'avae i luga o se gaioiga fa'asolitulafono (mataupu 6:162 o le Tulafono Fa'asivile a Holani, BW). E mafai e le fa'amasino ona fa'apipi'i se totogi fa'asalaga i lalo o le mataupu 611a Rv, ina ia vave ona totogi tupe i so'o se soliga.
E masani lava o le meafaigaluega sili lea ona aoga pe a manifinifi pea le faila o solitulafono, ma e mafai ona tuʻufaʻatasia ma se tagi mo mea ua faaleagaina. O mea e mafai ona fai e tagata ua aafia pe a uma se mataupu solitulafono o loʻo faʻatulaga i la matou taʻiala i aia tatau a tagata ua aafia i tulafono faʻalemalo a Holani.
O ā fa'amaoniga e fa'atalitonuina ai leoleo ma le fa'amasinoga?
O se faʻamaumauga manino ma atoatoa o le mamanu e faʻatalitonuina ai le toʻatele, auā o le mamanu o le solitulafono lea. Ia teu se faʻamaumauga faʻasolosolo e te faʻamaumauina ai mea uma na tutupu faʻatasi ai ma le aso, le taimi, le nofoaga, le mea na tupu ma poʻo ai foʻi na vaʻai i ai.
- Sefe savali o ni ata atoa e faʻaalia ai le tagata na auina mai, le faʻailoga taimi ma le talanoaga o loʻo siomia ai, e le gata i le fuaiupu e tasi e foliga sili ona leaga.
- Talosaga mo fa'amaumauga o vala'au mai lau tautua a'o le'i tapeina.
- Fesili i paaga faigaluega, tuaoi ma aiga o ē na vaai soo i le tagata lava lea e tasi i le nofoaga lava e tasi mo se faamatalaga.
- Tausia ata o le meapueata ma faamaumauga o le tilivaina mo meaalofa e le mana'omia.
O le ā e tatau ona e ʻalofia?
Aua le aoina ni fa'amaoniga e le tusa ai ma le tulafono. O le tu'uina o se mea e siaki ai fa'amaoniga i luga o le ta'avale a se isi tagata po'o le mauaina o a latou tala e liua ai se tagata ua a'afia i se mea e masalomia ma fa'aleagaina ai le faila. Ma aua le tali atu. So'o se tali, tusa lava pe tali fa'asauā, e mafai ona fa'aaogaina e finau ai o le fesoota'iga sa fefa'asoaa'i ma e le'i mana'omia pe fa'atulagaina fo'i le amioga. Fa'afeso'ota'i lau loia ma fa'aauau pea ona fa'agaoioia le fa'amaumauga.
Ae fa'apefea pe a tu'ua'ia oe i le fa'atamala?
O se lipoti mo le belaging e lē faapea ai o le a mulimuli mai se faasalaga. E tatau i le itu a leoleo ona faamaonia le mamanu atoa, le solia o le olaga patino ma le faamoemoega i tua atu, ma e na o le pau lava le taimi e mafai ai ona amata le mataupu pe afai ua failaina se tagi talafeagai i le taimi atofaina.
Common defences are that the contacts were too few or too scattered to be systematic, that the required aim is absent because the messages concerned an existing legal or family matter, or that the case is in fact an escalated conflict in which both sides made contact. Our taiala tulafono tau solitulafono faamatala pe faapefea ona faagasolo se mataupu tau solitulafono a Holani mai le uluai faatalanoaga a leoleo ma agai mai ai.
O le ā e tatau ona e siakiina i le avea ai ma se tagata ua afaina?
The three-month complaint deadline of article 66 Sr runs from the day you became aware of the offence, so act on these points now.
- Have you started one chronological log with the date, time, place and witnesses of every incident?
- Did you tell the police explicitly that you file a complaint (klacht) and ask for prosecution, and do you have the report number?
- Have you stopped answering, so that the contact cannot be presented as mutual?
- Have you informed your employer and your children’s school, so that the stalker cannot use them as a channel?
- Do you need a civil contact ban with a penalty payment alongside the criminal route?
O le ā e tatau ona e siakiina pe afai ua tuuaia oe?
A breach of a behavioural instruction under article 509hh Sv harms your position more than the original allegation. Do not explain yourself to the other party or to the police without advice.
- Was a valid complaint filed within three months?
- How many contacts were there, over what period, and who initiated them?
- Was there a legitimate reason for contact, such as a shared child, a business dispute or jointly owned property?
- Have you kept the messages that show who started each contact?
- Are you complying with every condition imposed on you, including no indirect contact through friends or family?
O le ā se mea e mafai ona matou faia mo oe i le faiga o le tuliloaina (stalking)?
O lo tatou loia solitulafono act for victims and for people accused of belaging.
- We help you file the complaint correctly and within the three-month deadline.
- We structure your log and evidence so that the pattern is visible to the police and the court.
- We apply in summary proceedings for a contact ban and an area ban, backed by a penalty payment.
- We review the file for a suspect and test whether the conduct was systematic and had the required aim.
- We contest a behavioural instruction before the district court.
aotelega
- O le fa'ata'amilomilo (belaging) o se solitulafono i lalo o le mataupu 285b Sr, e mafai ona fa'asalaina i le falepuipui e le sili atu i le tolu tausaga pe fa'asalaina fo'i i se sala tupe e o'o atu i le vaega lona fa.
- E tatau ona lē tusa ai ma le tulafono le amioga, fa'atulaga lelei ma fa'amoemoeina, ma e tatau ona fa'amalosia le tagata ua a'afia pe fa'atupuina le fefe.
- E manaʻomia e le moliaga se tagi aloaia, e faila i totonu o le tolu masina (mataupu 66 Sr); e naʻo le valu aso e mafai ai ona faaui i tua se tagi (mataupu 67 Sr).
- E maua le puipuiga e ala i se faʻatonuga tau amio (mataupu 509hh Sv), tuutuuga o le faʻamasinoga, se poloaiga faʻaesea le tumau mai le aiga, poʻo se faʻasa ona fesootaʻi ma tagata lautele faʻatasi ai ma se totogi faʻasalaga.
- O se faʻamaumauga auʻiliʻili o taimi na tutupu ai mea o le fatu lea o faʻamaoniga, mo ē na aʻafia ma mo le puipuiga.
Soo fesili
O le ā le uiga o le fa'ata'ita'i faalilolilo i lalo o le tulafono a Holani?
O le fa'ata'amilomilo (belaging) o le osofa'ia fa'asolosolo ma le fa'amoemoeina lea o le olaga patino o se tasi, ma le fa'amoemoe e fa'amalosia i latou e faia pe fa'apalepale i se mea pe fa'atupuina le fefe (mataupu 285b Sr). E mafai ona fa'aletino, e pei o le mulimuli pe fa'atali mo se tasi, pe i luga ole laiga, e pei o savali taufa'amata'u, telefoni fa'atele, taumafaiga fa'a-hack pe fa'asalalauina pepelo e uiga i le tagata ua a'afia.
O a ni gaioiga faaletulafono e mafai ona ou faia faasaga i se tagata e tuliloaina tagata i Netherlands?
You can file a formal complaint with the police within three months and ask for prosecution. The public prosecutor can impose a contact or area ban. You can also ask the civil court in summary proceedings for a contact ban backed by a penalty payment.
Pe o se solitulafono le fa'amata'u i luga o le initaneti?
Ioe. O savali taufaamata'u, fesoota'iga lē mana'omia faifai pea e ala i le tele o teugatupe po'o le siakiina o le nofoaga o se tasi e mafai ona tutusa ma le solia o tulafono i lalo o le mataupu 285b Sr. O le faomea o se teugatupe ma le fa'asalalauina o fa'amatalaga sese e mafai fo'i ona avea ma solitulafono eseese.
E masani faapefea ona fa'ata'ita'i fa'asauā i Netherlands?
E tusa ai ma le CBS, e tusa ma le 225,000 tagata e 15 tausaga le matutua pe matutua atu na aʻafia i le faʻamataʻu i le 2023, e tusa ma le 137,000 fafine ma le 90,000 alii. E toatele tagata na aʻafia e iloa le tagata e faʻamataʻu, mo se faʻataʻitaʻiga o se paaga muamua, se tuaoi poʻo se isi uo.
Can I withdraw a complaint for stalking?
Only within eight days after the day you filed it (article 67 Sr). After that the complaint stands, and the public prosecutor decides whether to prosecute.