Afai e musu lau uo muamua e faʻatau atu le fale o loʻo oulua umia faʻatasi, e mafai ona e talosaga i le faʻamasinoga e poloaʻi le vaevaeina o le fale. O lona uiga o le faʻatau atu lea i se isi vaega, o se faʻatautuʻi lautele poʻo le vaevaeina o le fale i se tasi o oulua e aunoa ma se totogi. I lalo o le Mataupu 3:178 o le Tulafono Faʻa-Holani (BW), e le mafai ona faʻamalosia se tasi e umia faʻatasi e tumau i le umia faʻatasi e faʻavavau; o le tuusaunoaga autu o le mafai lea e le faʻamasinoga ona taofia le vaevaeina mo le tolu tausaga i se taimi e ono afaina ai le manuia o se tasi vaega ona o se vaevaega vave.
Afai e lē mafai ona malilie i ai ē e ona le fale, o le Mataupu 3:185 BW e mafai ai e le faamasinoga ona fuafua le vaevaega lava ia: e ala i le vaevaeina o le fale i se tasi o oulua e faasaga i le totogiina o le sea a le isi, e ala i le faatonuina o se faatau atu ma vaevaeina le tupe mama, pe i se isi auala. I lalo o le Mataupu 3:300 BW, e mafai foi e le faamasinoga ona faia se faaiuga e faapea o lana faaiuga e suitulaga i le galulue faatasi lea na musu lau uo muamua e tuuina atu.
E lua fa'afitauli fa'atino e fetaia'i ma le fesili fa'aletulafono. O le muamua o le mokesi: o se tasi e ana le fanua e mana'o e fa'asa'oloto mai noataga fa'atasi ma noataga e mana'omia le maliega a le tagata e nonō atu ai le fanua, ma e na'o le taimi lava e mafai ai e le tagata e nonō atu ona tauaveina le mokesi i lana lava tupe maua. O le lona lua o le vaitaimi le tumau: o tului o mokesi, lafoga a le malo ma atonu o se taui mo le fa'aaogaina fa'apitoa o lo'o fa'aauau pea ona fa'aputuina, ma ua fa'amautuina i le vaevaega.
Aiseā e musu ai se uo sa avea muamua ma ana uo e galulue faatasi ma le faatauina atu?
E masani lava ona mafua mai i lagona vavalalata, popolega tau tupe poʻo ni togafiti i le vaeluaga lautele. O le malamalama i le mafuaʻaga e fesoasoani ia te oe e filifili ai le auala e sili ona aoga.
O le feeseeseaʻiga e sili atu nai lo na o se faʻalavelave faʻalagona. Afai o loʻo faʻalagolago le mokesi o loʻo iai i lou gafatia e nono ai, e masani lava ona le tuʻuina atu e se faletupe se mokesi fou ia te oe, o lea e le mafai ai ona e faʻatau se fale fou. I la matou faiga masani, o le teena e masani ona mafua mai i se tasi o nei mataupu:
- Pi'iga fa'alagona: O le tuʻua o le fale e foliga mai o se taʻutinoga faʻaiʻu lea ua muta le mafutaga.
- popolega tau tupe: Ua popole lau uo teine ua tete’a ma ua lē mafai ona ia gafatia se fale fou na o ia ma ua tolopo ai lea tulaga.
- Feeseesea'iga tau fuafuaga: feeseeseaiga e uiga i le tau o loʻo talosagaina, le sui o meatotino poʻo le taimi na faʻaaogaina e fai ma faʻamalosiauga i le teteʻaga poʻo le vaevaeina o isi aseta.
- Finauga e uiga i le tausiga: le musu e fesoasoani i toe faaleleia e manaʻomia aʻo leʻi faʻatau atu, lea e aʻafia ai le tau.
O a ou aia tatau faaletulafono i le avea ai ma se tasi e umia faatasi le fanua?
I tulaga uma lava, e mafai ona e talosagaina le vaevaeina i lalo o le Mataupu 3:178 BW. O le auala e vaevaeina ai le fale e faalagolago i le auala e te umia ai: e ala i se faalapotopotoga o meatotino i le faaipoipoga po o se paaga resitalaina, i lalo o se maliega a o lei faaipoipo po o se maliega nonofo faatasi, pe na o le avea ma ni e ona faatasi i luga o le pepa o le fanua.
E na'o le lima tausaga e mafai ona fa'ate'aina ai le aia tatau e mana'omia ai le vaevaeina e ala i se maliega (Mataupu 3:178(5) BW). O le mea lea, e le o se tali mulimuli le fa'aletonu: afai e le mafai ona e malilie i ai, e faia e le fa'amasinoga le fa'ai'uga. Mo nisi fa'amatalaga, faitau la matou tusiga e uiga i le vaevaeina o meatotino i totonu ma pe a uma le fa'aipoipoga.
E fa'apefea ona fuafua e le tulaga o lau mafutaga ou aia tatau?
O faaipoipoga na faia mai le aso 1 o Ianuari 2018 e aunoa ma se maliega a’o le’i faaipoipo e pa’ū i lalo o le vaega fa’atapula’aina o meatotino; o faaipoipoga tuai i le mataupu faavae e pa’ū i lalo o le vaega atoa o meatotino. O lo’o fa’aalia i le laulau pe fa’apefea ona a’afia ai le fale.
| Tulaga o sootaga | Tulaga o meatotino masani | O le mataupu taua faaletulafono mo le faatauina atu |
|---|---|---|
| Faaipoipo i totonu o se vaega atoa o meatotino (i mataupu faavae o faaipoipoga a o lei oo i le aso 1 o Ianuari 2018 e aunoa ma se maliega a o lei faaipoipo) | O le fale i tulaga fa'avae o se vaega o le nu'u, e umia tutusa e tagata, e tusa lava pe na'o le tasi le igoa o lo'o i luga o le pepa o le fanua. | Ua vaevaeina le fale o se vaega o le nuʻu. E mafai e le faʻamasinoga ona faia se faaiuga i le vaevaeina, e aofia ai ma se faʻatau atu, i le taimi o le teteʻa pe a maeʻa. |
| Faaipoipo i se nuu faatapulaa o meatotino (i le mataupu faavae o faaipoipoga mai le aso 1 o Ianuari 2018) | O se fale na faʻatauina i le taimi o le faaipoipoga e faʻatasi; o se fale e umia e se tasi o le toʻalua aʻo leʻi faaipoipo e tumau pea ona tumaoti, e ui lava e ono tulaʻi mai se talosaga mo se taui. | Muamua ia fa'amautu pe o le fale e soofaatasi pe tumaoti; ona fa'aoga lea o tulafono lava e tasi o le vaevaega. |
| Faaipoipo ma se maliega a'o le'i faaipoipo | O le umiaina e mulimuli i le pepa o le fanua ma tuutuuga o le maliega a’o le’i faaipoipo (huwelijkse voorwaarden). | O le maliega o le amataga lea, e aofia ai ma so'o se fuaiupu o le maliliega. Afai o oulua uma e ana le fale, e mafai ona oulua talosagaina le vaevaeina. |
| Paʻaga faamauina | E tutusa lava tulafono e faʻatino e pei o le faaipoipoga. | E tutusa le faagasologa ma le tete’a. |
| Nonofo faatasi ma se maliega nonofo faatasi | O lau feagaiga e nonofo faapouliuli (samenlevingcontract) ma o le pepa o le fanua e fuafua ai sea o le pule. | E fa'aaoga e le fa'amasinoga le maliega, mo se fa'ata'ita'iga o se fuaiupu e tu'uina atu ai i se tasi pa'aga le aia tatau e pulea ai le fale. |
| Nonofo faatasi e aunoa ma se maliliega | O le umiaina e mulimuli mai i sea o loʻo taʻua i le pepa o le fanua (faiga fa'avae). | E mafai e tagata uma e ona fa'atasi ona talosagaina le vaevaeina e tusa ai ma le Mataupu 3:178 BW; o le fa'amasinoga e faia le faaiuga pe e le mafai ona e malilie i ai. |
E fa'apefea ona mafai e feutagaiga ma le fesoasoani i le va o tagata ona fa'aleleia atili le feeseesea'iga?
Amata i se talosaga tusitusia maoti ma, afai e le aoga, faia se feutagaiga. E vave ma taugofie uma ia mea e lua nai lo fa’agasologa e ono tele masina, ma e mafai ona fa’amalosia se maliega i se maliega o se fa’aleleiga ( vaststellingsovereenkomst , Mataupu 7:900 BW).
Auina atu lau talosaga e ala i se tusi resitala ( aangetekende brief ) po'o se imeli, ina ia mafai ona e fa'aali atu i le fa'amasinoga mulimuli ane na e faia ni taumafaiga talafeagai. Ia ta'u ma le filemu e te mana'o e fa'amutaina le umia fa'atasi ma ia aofia ai:
- se sui fa'atau fanua ua fautuaina, po'o se metotia talafeagai mo le filifilia fa'atasi o se tasi;
- o se tau e talosagaina e faʻavae i luga o se iloiloga e se tagata iloilo tutoʻatasi ma resitalaina;
- o se taimi faatulagaina mo le tuuina atu o le fale i le maketi, mo se faataitaiga i totonu o le fa vaiaso;
- o se isi filifiliga: ua pulea e lau uo tama/teine le fale, faatasi ai ma se aso e gata ai mo se faamatalaga tau tupe mai se faletupe.
Afai e le manuia le feutanaiga tuusa'o, e mafai e se tagata e fesoasoani ona ta'ita'ia oulua i se fofo. O le fesoasoani e faalilolilo ma e mafai ai ona talanoa ma le tatala e uiga i fa'alavelave moni, e pei o popolega tau tupe. Aumai fa'amatalaga o mokesi, tau o aseta ma fa'amaoniga o tau na e totogia lava. Faitau atili e uiga i a matou auaunaga fesoasoani fa'apolofesa . Afai o lo'o e tete'a, e mafai fo'i ona aofia ai maliega i le maliega o le tete'a ( echtscheidingsconvenant ), lea e mafai e le fa'amasinoga ona fa'apipi'i i lana fa'ai'uga.
O a ni laasaga faaletulafono e mafai ona e faia pe afai e lē fesoasoani mai lau uo tama/teine sa iai muamua?
E mafai ona e talosaga i le faamasinoga e poloaina le vaevaeina o le fale i lalo o le Mataupu 3:185 BW ma ia faia se faaiuga e faapea o lana faaiuga e sui ai le galulue faatasi a lau uo muamua. I mataupu faanatinati, e mafai i nisi taimi ona faia ni taualumaga puupuu ( kort gedeng ).
E fa'apefea ona fa'atino taualumaga o vaevaega?
E te talosaga atu i le faamasinoga e fuafua pe faapefea ona vaevaeina le fale: vaevaega i se tasi o oulua e faasaga i le totogiina o le sea a le isi, o se faatau atu faatasi ai ma le vaevaeina o tupe mama, po o se isi auala (Mataupu 3:185(2) BW). E fuafua e le faamasinoga le manuia o itu uma e lua ma le manuia o le lautele.
Afai o le a e tete'a, e mafai ona e talosaga i le fa'amasinoga e faia se fa'ai'uga i le vaevaega i fa'agasologa o le tete'a po'o ni fa'agasologa eseese mulimuli ane. Afai e te le'i faaipoipo, e te amata ni fa'agasologa eseese i le fa'amasinoga fa'aitumalo ( rechtbank ), fa'atasi ai ma se loia. Afai e mana'o se tasi o oulua e pulea le fale, e iloilo e le fa'amasinoga pe mafai e lena tagata ona fa'atupeina ma totogi le isi; afai e leai, o le fa'atau atu e masani lava o le i'uga.
E mafai e le fa'amasinoga a le fa'amasinoga ona sui le saini a lau uo tama/teine sa iai muamua?
Ioe. I lalo o le Mataupu 3:300 BW, e mafai e le faamasinoga ona faia se faaiuga e faapea o lana faaiuga e suitulaga i le saini a lau uo muamua i luga o le maliega faatau po o le pepa o le fesiitaiga, ma e mafai ona faatagaina oe e faatonu le sui o meatotino ma saini oe lava ia pepa.
E lē faigofie ona talia e se faamasino lenei mea. E tatau ona e faʻaali atu na e faia ni taumafaiga talafeagai e ausia ai se maliliega, mo se faʻataʻitaʻiga i au talosaga tusitusia ma se lipoti o le iloiloga, ma e lē talafeagai le teena.
O afea e avea ai taualumaga otooto ma filifiliga?
Pe a iai se faanatinati moni. E mafai e le faamasino fesoasoani muamua ( voorzieningenrechter ) ona poloaina lau uo muamua e galulue faatasi ma se faatauga i totonu o ni nai vaiaso, ae ia faaeteete, aua e le mafai ona faaleaogaina se faatauga.
E iai le faanatinati, mo se faʻataʻitaʻiga, pe a le toe mafai ona totogi le mokesi ma ua lata ona faʻatau atu e le faletupe le fale i le faʻatautuʻi, pe a musu lau uo tama/teine e sainia se maliega faʻatau ma se tagata faʻatau ua uma ona e mauaina. A aunoa ma se faanatinati faapena, o le a faasino oe e le faamasino i taualumaga masani o le vaevaega.
E mafai e le fa'amasinoga ona fa'atulaga tuutuuga o le fa'atauga?
Ioe. Ina ia taofia lau uo tama/teine mai le poloka o laasaga taitasi, e mafai ona e talosaga i le faamasinoga e fuafua:
- le sui o meatotino po'o le tagata e fuafuaina tau o ai e taulimaina le fa'atauga;
- le tau o loʻo talosagaina ma le tau maualalo, e masani lava ona faʻavae i luga o se iloiloga tutoʻatasi;
- se faasologa o taimi mo le tuʻuina atu o le fale i le maketi ma le taliaina o ofo;
- galulue fa'atasi ma tagata matamata, faatasi ai ma se totogi sala tupe (dwangsom) mo soliga ta'itasi pe afai e nofo lau uo muamua i le fale.
O le ā e tatau ona e siakiina pe afai e te manaʻo e faʻatau atu le fale?
O lou tulaga i le faamasinoga e faalagolago i se faila ua maeʻa ona faamaumauina. Siaki pe o ia te oe:
- le pepa o le fanua ma so'o se maliega a'o le'i faaipoipo pe nonofo fa'atasi e fa'aalia ai sea o le pule;
- o se iloiloga talu ai nei e se tagata iloilo tuto'atasi, po'o ni nai fuafuaga na faia e sui o fanua;
- fa'amatalaga o mokesi ma fa'amaoniga po'o ai na totogiina le mokesi, lafoga a le malo ma inisiua;
- kopi o au talosaga tusitusia ma tali a lau uo tama/teine sa e faaipoipo i ai;
- pe mafai ona e talosaga mo se taui mo le faʻaaogaina pe afai e nofo na o lau uo muamua i le fale.
O le ā e tatau ona e siakiina pe afai e te manaʻo e tausia pea le fale?
E na'o le aoga o le fa'atau'ese pe afai e mafai ona e totogi lau uo muamua ma e talia oe e le faletupe e avea ma tagata e nono tupe. Siaki:
- pe o le a tuʻuina atu e se faletupe ia te oe se faʻamatalaga faʻatupeina mo le mokesi i lau lava tupe maua;
- le tau o le fale ma le aofaʻi e tatau ona e totogia i lau avā muamua mo lana sea;
- pe o le a faasaoloto e le tagata nonō tupe lau uo tama/teine mai noataga soofaatasi ma noataga e lua;
- pe o lau maliega a'o le'i faaipoipo pe nonofo fa'atasi o lo'o i ai se fuaiupu o le fa'atauga po'o se fua fa'atatau o le tau;
- pe e te aitalafu i lau uo muamua mo se taui mo le faʻaaogaina faapitoa i le taimi le tumau.
O a ni aafiaga tau tupe a'o e fa'atali ma pe a uma se fa'atauga?
O le mokesi ma le tau o le umiaina e faaauau pea i le taimi o le feeseeseaiga, ma e mafai ona siitia pe pa'ū le tau o le fale. O ai na totogiina le mea ua mae'a ona foia i le vaevaega.
I lalo o le Mataupu 3:172 BW, o tau o le umiaina e tauia e tusa ai ma au sea; o le paaga e nofo i le fale e totogia tau o le faʻaaogaina, e pei o le eletise ma le vai. Mo le faletupe, e masani ona lua noatia faʻatasi ma taʻitoʻatasi: afai e taofia e le tasi o oulua le totogiina, e mafai e le faletupe ona fai mai le aofaʻi atoa mai le isi, ma e mafai ona resitalaina aitalafu tuai i le ofisa resitala aitalafu a Netherlands (BKR).
- Tului o mokesi ma totogi: i le mataupu faavae e fefa'asoaa'i; o totogi e faia e se tasi o oulua na o ia e o'o atu ai i se tagi mo le totogiina.
- Lafoga o meatotino a le munisipale (OZB) ma inisiua: tau o le umiaina, e fa'asoa e so'o se tasi e nofo i le fale.
- Toe faaleleia e manaʻomia: Mo se faʻataʻitaʻiga, o se taualuga e tafe, e faʻasaoina ai le tau mo oulua uma, o lea e tutusa ai le tau.
Afai e na'o le tasi pa'aga e fa'aaogaina le fale, e mafai e le isi pa'aga i nisi tulaga ona fai se tagi mo se taui mo le fa'aaogaina ( gebruiksvergoeding ). Pe manuia lena mea e fa'alagolago i tulaga ma le taimi na e talosaga ai, o lea ia fa'ailoa vave ma tusitusia.
E faapefea ona vaevaeina tupe maua?
O le notary faaletulafono a le malo ( notaris ) o loʻo taulimaina le fesiitaiga e muamua totogi le mokesi, ona totogi lea o le komisi a le sui o fale ma isi tau o le faatauga, ona tufatufa lea o le paleni e tusa ai ma au faatonuga po o le faaiuga a le faamasinoga.
E vaevaeina le paleni e tusa ai ma au sea e umia ai ma soʻo se tagi mo le totogiina o tau na totogi e se tasi o oulua. Afai e maualalo le tupe maua nai lo le aitalafu o le mokesi, o le a tumau pea se aitalafu o totoe ( restschuld ), lea e masani ona lua noatia uma ai i le faletupe.
O le ā se mea e mafai ona matou faia mo oe i se fale e te nonofo faatasi ai e lē mafai e lau uo tama/teine ona faatauina atu?
E fesoasoani a matou loia faaleaiga i tane ma ava muamua mai le talosaga muamua seia oo i le faaiuga a le faamasinoga. E mafai ona matou:
- toe iloilo lau pepa o le fanua, maliega a'o le'i faaipoipo po'o le maliega fa'aipoipo ma fuafua lau sea o le pule;
- tusi le talosaga tusitusia i lau uo mamae, faatasi ai ma se iloiloga o le tau, se sui o meatotino ma se faasologa o taimi;
- faamaumau maliega i se maliega o le teteaga po o lau maliega o le teteaga;
- fuafua le totogi o tagi mo le totogiina o mokesi, tau ma soʻo se taui mo le faʻaaogaina;
- amata taualumaga o le vaevaega i lalo o le Mataupu 3:185 BW ma talosaga mo se faaiuga e sui ai le saini a lau uo muamua;
- iloilo pe mafai ona faia ni taualumaga puupuu pe a vave ona faia se faatau faamalosi e le faletupe.
aotelega
- E leai se tasi e mafai ona faamalosia e tumau i le umia faatasi o le fanua: e mafai e tagata taitasi e umia faatasi le fanua ona talosagaina le vaevaeina e tusa ai ma le Mataupu 3:178 BW.
- Amata i se talosaga tusitusia ma se feutagaiga; e mafai ona faamaumauina se maliliega i se maliega faamausali o se maliliega.
- Afai e lē manuia lenā tulaga, e mafai e le faamasinoga ona poloaina se faatau atu po o se vaevaega i lalo o le Mataupu 3:185 BW ma faia se faaiuga o lana faaiuga e sui ai le galulue faatasi a lau paaga muamua (Mataupu 3:300 BW).
- O le fa'atautauina o le mokesi e mana'omia ai le pa'aga o lo'o nofo ai e mafai ona tau'aveina na'o ia le mokesi ma e tatau i le tagata na nonō atu ona fa'asa'oloto le isi.
- Tausia faamaumauga o totogi uma: o tau, mokesi ma soʻo se taui mo le faʻaaogaina e foia i le vaega.
Soo fesili
Ae fa'apefea pe a nofo la'u uo muamua i le fale ma poloka le matamata i isi tagata?
E mafai ona e talosaga i le faamasinoga e faatonu lau uo tama/teine sa e galulue faatasi ma le faatauina atu, e aofia ai le faatagaina o le matamataina o ata i se taimi faatulagaina. E mafai e le faamasinoga ona faaopoopo se totogi sala tupe (dwangsom) mo soliga taitasi. I mataupu faanatinati, e mafai ona talosagaina lenei mea i nisi taimi i taualumaga puupuu.
E mafai ona ou fa'atau la'u uo tama/teine pe a ma le malilie i se tau?
Ioe, pe afai e mafai ona e faatupeina. E mafai e le faamasinoga ona faia se iloiloga o le tau o le fale e se tagata iloilo tuto'atasi ma vaevae atu ia te oe e faasaga i le totogiina o le sea a lau paaga muamua i lalo o le Mataupu 3:185 o le Tulafono Fa'alemalo a Holani. E tatau ona e mafai ona tauaveina na o oe le mokesi, ma e tatau i le tagata na nonō atu le tupe ona fa'asa'oloto lau paaga muamua.
O le ā le umi e alu ai e fa'amalosia ai se fa'atauga e ala i le fa'amasinoga?
O se fa'agasologa e uiga i le fale lava ia e masani ona tele masina e alu ai; ae afai e iai ni feeseesea'iga e uiga i le tau, aitalafu po'o isi aseta, e mafai ona alu ai le tausaga pe sili atu fo'i. E tele vaiaso e alu ai fa'agasologa pu'upu'u ae e na'o mataupu fa'anatinati e mafai ai.
O ai e totogia totogifuapauina faaletulafono mo se fa'atauga fa'amalosia?
I le va o ulugalii sa iai muamua ma paaga, e masani ona poloaina e le faamasinoga itu taitasi e tauia a latou lava tau faaletulafono. O tau o le faatauina atu, e pei o le fuafuaina o tau ma le komisi a le sui o meatotino, e masani ona faasoa ma totogiina mai tupe maua.