I le taimi o se vaitaimi fa'ata'ita'i aloaia (proeftijd) e mafai e le pule ma le tagata faigaluega ona fa'amutaina le konekarate faigaluega i le taimi lava lea, e aunoa ma se vaitaimi fa'aaliga, e aunoa ma se fa'atagaga a le UWV ma e aunoa ma se poloaiga a le fa'amasinoga (Mataupu 7:676 o le Tulafono Fa'a-Holani, BW). O le tuusaunoaga autu: afai e le ausia e le fuaiupu fa'ata'ita'i mana'oga fa'apitoa o le Mataupu 7:652 BW, e le aoga, ma e iai le puipuiga atoatoa o le fa'ate'aina o le tagata faigaluega mai le aso muamua.
O lenei tusiga o loʻo faʻamatalaina ai le taimi e aoga ai le fuaiupu, le auala e tuʻuina atu ai le faʻaaliga, mea o loʻo aia tatau pea i ai le tagata faigaluega, o fea o iai tapulaʻa ma le auala e luʻi ai se faʻamalologa faʻataʻitaʻi i totonu o le lua masina.
Lisi o mea
O le ā le uiga o le fa'ate'aina i le taimi o le vaitaimi fa'ata'ita'i?
O lona uiga e muta le konekarate i le aso na tuʻuina atu ai le faʻaaliga. E leai se vaitaimi faʻaaliga e faʻaoga, e leai se faila faʻamalologa mafuaʻaga e manaʻomia, ma e le tau talosagaina e le pule le faʻatagaga mai le UWV poʻo le faʻamasinoga faʻaitumalo (kantonrechter).
I lalo o le Mataupu 7:670a(2)(b) BW, o fa'asā fa'aletulafono i le tu'uina atu o fa'asilasilaga i le taimi o ma'i, maitaga ma le avea ma sui auai o le aufono a galuega e le fa'atatauina i se fa'ate'aina i le taimi o le fa'ata'ita'iga. O le fa'asā i le fa'ate'aina o se tagata faigaluega ona o lo'o ia faia ni malologa fa'aletulafono, e pei o malologa fa'amatua, e fa'atatauina pea (Mataupu 7:670(7) BW), e fa'apea fo'i ma tulafono o le tutusa o le va'aiga.
E mafai ona tuʻuina atu se faʻasilasilaga i soʻo se taimi i totonu o le vaitaimi ua malilie i ai, e tusa lava poʻo le aso muamua o le galuega. O le faʻasilasilaga e tuʻuina atu i le aso e tasi talu ona maeʻa le vaitaimi, o se faʻasilasilaga masani e aunoa ma se faʻatagaga ma e mafai ona faʻaleaogaina. E amata le vaitaimi mai le aso na amata ai le konekarate, ae le o le aso na sainia ai.
O afea e aoga ai se fuaiupu faataitai?
O le Mataupu 7:652 BW ua fa'atulaga ai mana'oga e fa, ma e tatau ona ausia uma. Afai e le ausia se tasi, e leai se aoga o le fuaiupu atoa (Mataupu 7:652(8) BW), ae le na'o le mea e sili atu.
- O le fuaiupu e malilie i ai i le tusitusiga, i le konekarate poʻo se maliega faʻapisinisi o galuega faʻatasi (CAO).
- E tutusa le umi mo itu uma e lua.
- E lē sili atu i le tapulaa maualuga faaletulafono mo le ituaiga o konekarate.
- E lē o se vaitaimi fa'ata'ita'i e toe fai i se konekarate fa'aopoopo mo le galuega lava e tasi.

O le ā le umi aupito maualuga?
O le maualuga e faʻalagolago i le konekarate. I lalo o le Mataupu 7:652(7) BW e mafai e se cao ona alu ese mai le maualuga o le masina e tasi i le laulau e faʻaleagaina ai le tagata faigaluega; e le mafai e se konekarate taʻitoʻatasi.
| Ituaiga o konekarate | Vaitaimi faanofo vaavaaia maualuga |
|---|---|
| Vaitaimi mautu e ono masina pe itiiti ifo | E leai se tasi na faatagaina |
| Vaitaimi mautu e sili atu i le ono masina ae itiiti ifo i le lua tausaga | Tasi le masina |
| Vaitaimi faatulagaina e aunoa ma se aso faaiu o le kalena | Tasi le masina |
| Vaitaimi mautu e lua tausaga pe sili atu | Lua masina |
| Vaitaimi e le fa'amoemoeina | Lua masina |
E mafai ea ona aofia ai se vaitaimi fa'ata'ita'i fou i se konekarate fou?
Pe afai e manino lava le manaʻomia e le konekarate fou o tomai poʻo tiutetauave eseese (Mataupu 7:652(6)(b) BW). E faʻatatau foʻi lea lava faʻatapulaʻaga i se tagata faigaluega fou e tatau ona manatu i ai o le sui o le tagata faigaluega muamua mo le galuega o loʻo aʻafia ai, mo se faʻataʻitaʻiga pe a faʻafaigaluegaina saʻo se tagata faigaluega a le ofisa.
E fa'apefea ona tu'uina atu le fa'asilasilaga?
E leai se fa'atulagaga ua fa'atonuina e le tulafono: o se fa'aaliga tu'ugutu e aoga ma e fa'amutaina loa le konekarate. I lalo o le Mataupu 7:676(2) BW e tatau i le pule ona fa'ailoa mai le mafua'aga i le tusi pe afai e talosagaina e le tagata faigaluega.
I le faʻatinoina, e tatau ona sosoo ai ma se talanoaga puʻupuʻu i le aso lava lea e ala i se imeli poʻo se tusi e faʻamaonia ai le aso e gata ai, le mafuaʻaga, le totogi mulimuli ma le toe faʻafoʻiina atu o meatotino a le kamupani. E lua le tāua o le mafuaʻaga: e faʻaaogaina e le UWV e iloilo ai le tagi mo le penefiti o le leai o ni galuega, ma e faʻaaogaina e le faʻamasinoga e fai ma amataga pe a luʻitauina le faʻateʻaina.
O a mea e aia tatau pea i ai le tagata faigaluega?
E taofia e le tagata faigaluega le aia tatau i se mafuaaga tusitusia pe a talosagaina, o se maliega faaiu ma, afai e faia e le pule le taumafaiga, o se totogi fesuiai (transitievergoeding).

O le totogi mulimuli e aofia ai le totogi e oo atu i le aso mulimuli, le alauni o aso malolo ua faaputuputu ma aso malolo e lei faaaogaina. I lalo o le Mataupu 7:673 BW, e tatau ona totogi le totogi o le fesuia’iga i soo se taimi e tuuina atu ai e le pule le faasilasilaga, mai le aso muamua o le galuega; a mavae ni nai vaiaso e laitiiti, ae e tatau ona totogi. E le tatau ona totogi pe afai e faamavae le tagata faigaluega, sei vagana ua mafua mai i se amioga matuia a le pule. Tagai i la matou tusiga i le totogi o le fesuia’iga a Dutch.
E mafai e le tagata faigaluega ona talosaga mo le penefiti o le leai o ni galuega?
O le fa'ate'aina i le fuafuaga a le pule e le taofia ai lava ia le fa'amanuiaga o le leai o ni galuega (WW). I lalo o le Mataupu 17 o le Unemployment Insurance Act (WW) e tatau ona galue le tagata faigaluega i le itiiti ifo i le 26 vaiaso o le 36 vaiaso a'o le'i leai se galuega, e masani lava ona fa'avae i galuega na faia muamua. Resitala vave i le UWV ma fa'apipi'i le mafua'aga tusitusia.
O ā mea o loʻo faʻasāina pea?
O le vaitaimi fa'ata'ita'i e fa'asa'olotoina ai vaega e lua mai faiga fa'ate'aina, ae le o isi vaega o le tulafono. O se fa'ate'aina e fa'avae i luga o se fa'avae fa'asaina, e pei o le ma'itaga, fa'aletonu po'o ma'i tumau, lanu, tapuaiga po'o tausaga, e le tusa ai ma le tulafono e tusa lava pe aoga le fuaiupu.
Afai e tuʻuina atu e le tagata faigaluega ni faʻamatalaga e mafai ona masalomia ai le faʻailoga tagata, e tatau i le pule ona faʻamaonia e le o le mafuaʻaga lea. O le faʻateʻaina i le taimi lava e maeʻa ai se faʻasalalauga o le maʻitaga poʻo se faʻamaoniga o le maʻi, e aunoa ma se faitioga na faʻamaumauina muamua, e vave ona ausia lena tulaga. E mafai ona faʻateʻaina se tagata faigaluega o loʻo maʻi, ae le ona o le maʻi.
E fa'apefea ona e lu'iina se fa'amalologa ona o le nofovaavaaia?
E mafai e le tagata faigaluega ona talosaga i le faamasinoga a le itumalo laitiiti e faaleaogaina le faasilasilaga pe tuuina atu se taui talafeagai (billijke vergoeding). I lalo o le Mataupu 7:686a(4) BW e tatau ona faila le talosaga i totonu o le lua masina talu ona maeʻa le konekarate; e tatau ona faila se tagi mo le totogi o le fesuiaʻiga i totonu o le tolu masina.
O vaitaimi ia e muta ai: e lē taofia ai e se tusi po o ni feutanaiga. O finauga e lua e sili ona manuia, o le faapea e lē aoga le fuaiupu, pe faapea foi e aoga le fuaiupu ae ua faasaina le mafuaaga.
O le a le tau o le fa'ate'aina mai le nofovaavaaia?
Ua tatau ona totogi le totogi o le fesuiaʻiga. Talu mai le 2020, o le aia tatau i se fesuiaʻiga e faʻaputu mai le aso muamua o le galuega, o lea e tulaʻi mai ai foʻi pe a faʻamutaina le pule i le taimi o le vaitaimi o le nofovaavaaia. E tutusa ma le tasi vaetolu o le totogi atoa faalemasina mo tausaga atoa taʻitasi o le auaunaga, e fuafua faʻatatau mo le vaega o totoe, lea a maeʻa ni nai vaiaso o se aofaʻiga laʻititi ae o se aofaʻiga e tatau ona totogi. E le tatau ona totogi pe a faʻamavae le tagata faigaluega, ma e le tatau ona totogi pe afai o le faʻamavae e mafua mai i se amioga matuia a le tagata faigaluega.
O le vaega o totoe o le totogi mulimuli e mulimuli i tulafono masani: totogi e oo atu i le aso mulimuli ma e aofia ai le aso mulimuli, totogi o itula malolo ua faaputuputu ma itula e lei faaaogaina, le alauni o aso malolo pro rata, ma soʻo se isi vaega ua faaputuputu. Afai e talosagaina e le tagata faigaluega se faamatalaga tusitusia o le galuega, o se getuigschrift, e tatau ona tuuina atu, ma e na o le iloiloga o le faatinoga a le tagata faigaluega e mafai ona aofia ai pe afai e talosagaina foi e le tagata faigaluega lena mea.
A fa'apefea pe a ma'i le tagata faigaluega pe a mae'a le konekarate?
E tusa ai ma le tulafono le fa'amutaina o le galuega i le taimi o le nofovaavaaia a'o iai le tagata faigaluega i le malologa ma'i, ae e le fa'aumatia ai le ma'i mai lau faila. O le tiute e fa'aauau pea ona totogi totogi e muta i le konekarate faigaluega. Mai lena taimi e toe fo'i ai le tagata faigaluega i le penefiti ma'i mai le UWV e pei o se tagata e ta'ua o le vangnetter, o se tagata faigaluega e leai se pule i le taimi e ma'i ai.
E lē o lona uiga e lē faaituau lenā fa’amanuiaga mo le pule faigaluega. O le fa’amanuiaga mo ma’i e totogi i ē sa faigaluega muamua e mafai ona fa’atatauina i le pule faigaluega e ala i le sao fa’apitoa i lalo o le Wet financiering sociale verzekeringen, o lea la, o se galuega pu’upu’u e muta i se vaitaimi o ma’i e mafai ona i’u ai i se tau mo le tele o tausaga mulimuli ane. O pule faigaluega e tauaveina a latou lava lamatiaga i lalo o le Ziektewet e tauaveina sa’o lava le fa’amanuiaga. A’o le’i fa’amutaina i le taimi o ma’i, fesili i lau faufautua totogi po’o le a le fa’amanuiaga o le a tu’uina atu.
Ia mātau fo‘i o le fa‘amutaina o le tagata faigaluega a‘o ma‘i o lo‘o fa‘aosofia ai le finauga o le ma‘i o le mafua‘aga lea. Afai e iai ni fa‘amatalaga e uiga i le talafeagai e muamua atu i le aso malolo ma‘i ma ua fa‘amaumauina, e lē manuia lea finauga. Afai e lē faia, e faigata ona taliina.
O a ni isi auala e sui ai le fa'amalologa mai le nofovaavaaia?
E lē o taimi uma e sa'o ai le fa'ate'aina, ma e lua filifiliga e tatau ona mafaufau i ai a'o le'i fa'aaogaina.
O le mea muamua o le tuʻuina atu lea o se konekarate puʻupuʻu e faʻamutaina lona taimi. E faʻamuta se konekarate e faʻamutaina lona taimi e tusa ai ma le tulafono i lona aso e muta ai e aunoa ma se faʻamalologa. Afai ua ono masina pe sili atu le umi o le konekarate, e tatau i le pule ona logoina le tagata faigaluega i le tusi e le itiiti ifo ma le tasi le masina aʻo leʻi oʻo i le aso e muta ai pe o le a faʻaauau pea ma, afai o lea, o a tuutuuga. O le misia o lena faʻasilasilaga e le faʻalauteleina ai le konekarate, ae e faʻamalosia ai le pule e totogi le taui e tutusa ma le tasi le masina o le totogi, e fua faʻatatau mo se tolopo puʻupuʻu. Tusi le aso faʻasilasilaga i le amataga o le konekarate nai lo le faʻaiʻuga.
O le lona lua o le fa'amutaina lea e ala i le maliliega fa'atasi i totonu o se vaststellingsovereenkomst (maliega o le fa'aleleiga). E tatau ona mafaufau i lenei mea pe afai e le o aoga le mafutaga ae e masalosalo le fuaiupu o le fa'ata'ita'iga, pe afai ua fa'aalia e le tagata faigaluega se fa'asea ma e sili atu le malolo mama nai lo se feeseesea'iga e uiga i le mafua'aga. Ia manatua o lo'o iai i le tagata faigaluega se vaitaimi fa'aletulafono e sefulufa aso e fa'aleaogaina ai le maliega e aunoa ma le tu'uina atu o mafua'aga, ma e tatau ona ta'ua lenei vaitaimi i le maliega lava ia; afai e leai, e tolu vaiaso.
A fa'apefea pe afai o lo'o umia e le tagata faigaluega se pemita nofomau?
Afai e umia e le tagata faigaluega se pemita nofomau e fesoʻotaʻi ma lau faʻalapotopotoga o se faʻatupeina, o le faʻateʻaina mai le nofovaavaaia e iai ni taunuuga e ese mai le tulafono o galuega. I le avea ai ma se faʻatupeina aloaia, o loʻo ia te oe se tiute e logoina le IND i suiga talafeagai, e aofia ai le faʻamutaina o le galuega, i totonu o le vaitaimi ua faʻatonuina e tulafono o femalagaaiga, ma o le le faia o lea mea e mafai ona aʻafia ai lou tulaga faʻatupeina aloaia. E masani ona maua e le tagata faigaluega se vaitaimi suʻesuʻe e suʻe ai se faʻatupeina fou aʻo leʻi faaui i tua le pemita.
E lua ni manatu aogā e mulimuli mai. Ta'u i le tagata faigaluega po'o le a le tulaga nai lo le tu'ua o i latou e su'esu'e, auā o se tagata faigaluega e muamua iloa taunuuga o femalagaa'iga mai le IND e sili atu ona ono tete'e i le fa'ate'aina. Ma siaki pe na ausia le tulaga o le totogi ma le fa'ailoa atu o tiute i le taimi atoa o le galuega, auā o le fa'ate'aina mai le nofovaavaaia e masani ona mafua ai ona toe iloilo le faila e itu uma e lua.
O a mea e te aia tatau ai pe a muta le konekarate?
E te agavaa mo se totogi fesuia'i (transitievergoeding) i lalo o le Mataupu 7:673 BW, auā na fa'amutaina e le pule le konekarate. E amata mai i le aso muamua o le galuega: o le tasi vaetolu o le totogi fa'alemasina i le tausaga o le tautua, pro rata, o lea a mae'a ni nai vaiaso o se aofa'iga la'ititi ae moni.
E lē tatau ona totogi le totogi o le fesuia’iga pe afai ua e faamavae pe afai o le faate’aina e mafua mai i se amioga matuia i lau vaega. E te agavaa fo’i mo se totogi mulimuli: totogi e o’o atu i le aso mulimuli, itula malolo e le’i fa’aaogaina, ma le alauni o aso malolo e tusa ai ma le fua faatatau.
A talosagaina, e tatau i lau pule ona tuʻuina atu ia te oe se faʻamatalaga (getuigschrift) i lalo o le Mataupu 7:656 BW, e faʻamatala ai le natura o le galuega, itula faigaluega ma le vaitaimi o le galuega. E aofia ai se iloiloga o lau faʻatinoga pe afai e te talosagaina. O se fuaiupu e le tauva i se konekarate faʻatulagaina e aoga pe a iai se faʻamatalaga tusitusia o manaʻoga faapisinisi faʻamalosia (Mataupu 7:653(2) BW), o lea siaki pe noatia oe.
O a mea e tatau ona e faia i aso muamua?
Aua le sainia se maliega o le maliliega (vaststellingsovereenkomst) i le taimi lava lena, ma aua le faamavae. Afai e te sainia se maliega o le maliliega, o le Mataupu 7:670b BW e tuuina atu ia te oe aso e sefulufa e faaleaogaina ai i le tusitusiga e aunoa ma le tuuina atu o mafuaaga (tolu vaiaso pe afai e le ta'ua i le maliega lenei aia tatau).
Faamaumau le aso ma le taimi na faateʻaina ai, o ai sa i ai ma mea na fai atu ai, ma mea na e taʻu atu i le pule i aso ua mavae e uiga i le soifua maloloina, maʻitaga, malaga poʻo se faitioga. Taofi le konekarate, le tusi ma soʻo se faʻamatalaga, ma ia vave ona talia fautuaga, aua e lua masina e amata mai le faʻaiʻuga o le konekarate.
O a mea e tatau ona e siakiina pe afai o oe o se tagata faigaluega?
O le tele o luʻitau e faʻaali i luga o pepa ma aso.
- Pe tutusa ea le fuaiupu fa'ata'ita'i tusitusia, mo itu uma e lua ma e o'o i totonu o le maualuga mo lau konekarate?
- Pe na e galue mo lenei kamupani, pe ala i se ofisa i le matafaioi lava lea e tasi, a'o le'i faia lenei konekarate?
- Pe na tu'uina atu se fa'aaliga a'o le'i mae'a le vaitaimi?
- Ua e fesili ea mo le mafuaaga i se tusitusiga?
- E aofia i le totogi mulimuli le totogi o aso malolo ma se totogi o le fesuiaʻiga?
- O i lau api talaaga ea le aso e gata ai masina e lua?
O le ā e tatau ona e siakiina pe afai o oe o se pule o galuega?
O le tele o fa'amalologa fa'anofovaavaaia e le'i manuia e mafua mai i ni konekarate fa'ata'ita'i ma se faila gaogao.
- E fetaui le fuaiupu ma le ituaiga o konekarate? E le aoga se fuaiupu e lua masina i se konekarate e tasi le tausaga.
- O se konekarate fa'aopoopo lenei pe o se sa galue muamua i le ofisa? O lona uiga e masani ona lē fa'atagaina se fuaiupu fou.
- Pe ua tuʻuina atu ea le faʻasilasilaga i totonu o le vaitaimi, lea e le mafai ona faʻaopoopoina, tusa lava pe maʻi pe aso malolo?
- Ua e faamaumauina ni ou popolega i le faatinoga a'o le'i faate'aina oe?
- E mafai ona e tu'uina mai se mafua'aga tusitusia mautu e le o aofia ai se mataupu fa'asāina?
O le ā se mea e mafai ona matou faia mo oe i le fa'ate'aina i le taimi o le vaitaimi fa'ata'ita'i?
E fautuaina e a matou loia faigaluega tagata faigaluega ma tagata faigaluega, i le gagana Peretania ma le gagana Holani. Faitau atili i a matou taiala tulafono faigaluega Holani.
- Matou te siakiina pe aoga le fuaiupu faataitai i lau konekarate.
- Matou te tusia le faʻamaoniga o le faʻateʻaina ma le faʻamatalaga tusitusia o mafuaʻaga.
- Matou te fuafuaina le totogi mulimuli ma le totogi o le fesuiaʻiga.
- Matou te iloiloina pe na faʻavae le faʻateʻaina i se mafuaʻaga faʻasaina.
- Matou te faila pe puipuia le talosaga i le faamasinoga a le itumalo laitiiti i totonu o le aso e lua masina.
aotelega
- I le taimi o se vaitaimi fa'ata'ita'i aoga, e mafai e so'o se tasi o itu ona fa'amutaina loa le konekarate (Matā'upu 7:676 BW).
- E tatau ona tusia le fuaiupu, tutusa mo itu uma e lua ma i totonu o le tapulaa faaletulafono; a leai o le a le aoga (Mataupu 7:652 BW).
- E tatau i le pule ona tuʻuina atu le mafuaʻaga i le tusi pe a talosagaina; e tatau ona totogi le totogi o le fesuiaʻiga pe afai ua tuʻuina atu e le pule se faʻaaliga.
- O le fa'ate'aina fa'ailoga tagata e tumau pea ona le tusa ai ma le tulafono; lu'i i totonu o le lua masina (Mataupu 7:686a(4) BW).
Soo fesili
E aoga se fa'ate'aga tu'ugutu i le taimi o le vaitaimi fa'ata'ita'i?
Ioe. E le manaʻomia e le tulafono se faʻaaliga tusitusia, o lea e muta ai le konekarate pe a tuʻuina atu se faʻaaliga. E mafai ona e fesili i le pule mo le mafuaʻaga i le tusi, ona tatau lea i le pule ona tuʻuina atu (Mataupu 7:676(2) BW).
E mafai ona fa'ate'aina a'u a'o o'u ma'i a'o lo'u vaitaimi fa'ata'ita'i?
Ioe. O le fa'asa ona tu'uina atu se fa'asilasilaga i le taimi o lo'o e ma'i ai e le fa'atatauina i le vaitaimi fa'ata'ita'i (Mataupu 7:670a(2) BW). Peita'i, e le mafai e le pule ona fa'ate'aina oe ona o lou ma'i po'o se fa'aletonu.
O la'u konekarate e ono masina o lo'o i ai se vaitaimi fa'ata'ita'i. E fa'atagaina ea lena mea?
Leai. O se konekarate e ono masina pe itiiti ifo e ono lē aofia ai se vaitaimi fa'ata'ita'i (Mataupu 7:652(6) BW). E le aoga le fuaiupu, o lea e te maua ai le puipuiga atoatoa mai le fa'ate'aina mai le aso muamua.
O le ā le umi e tatau ona ou lu'iina ai se fa'amalologa ona o le nofovaavaaia?
E lua masina mai le aso na muta ai le konekarate mo se talosaga e faaleaogaina le faasilasilaga pe tuuina atu se taui talafeagai, ma le tolu masina mo se tagi mo le totogi o le fesuiaiga (Mataupu 7:686a(4) BW).
E te fia iloa le uiga o lenei mea mo lou tulaga? Faitau mea e mafai e le matou loia faigaluega ona fesoasoani ia te oe.