E lē tatau i se pule ona faia se fa'ailoga tagata i se tulaga puipuia, e pei o le lanu, fa'aletonu po'o se ma'i tumau, pe a fa'atumuina se avanoa. Afai e tu'uina atu e se tagata talosaga ua teena ni fa'amatalaga e fa'ailoa mai ai le fa'ailoga tagata, e tatau i le pule ona fa'amaonia e leai se sao o le tulaga puipuia i lana fa'ai'uga.
O lea tulafono ua fa'atulaga i le Mataupu 10 o le General Equal Treatment Act (Algemene wet gelijke behandeling, AWGB) ma le Mataupu 10 o le Equal Treatment on the Grounds of Disability or Chronic Illness Act (WGBH/CZ). E mafai e se tagata talosaga ona fesili i le Netherlands Institute for Human Rights (College voor de Rechten van de Mens) mo se manatu e aunoa ma le alu i le fa'amasinoga. E lua fa'ai'uga mai le taumafanafana o le 2026, o le tasi e fa'asaga ia Takko Nederland BV ma le tasi e fa'asaga ia Picnic Technologies BV, o lo'o fa'aalia ai le auala e galue ai le avega o fa'amaoniga i le fa'atinoina ma le mafua'aga na eseese ai taunu'uga.
Lisi o mea
O a mea e fa'asā e le tulafono i le taimi o le fa'afaigaluegaina?
O le Mataupu 5(1)(a) AWGB ma le Mataupu 4(a) WGBH/CZ e fa'asa ai se fa'ailoga tagata i le ofoina atu o se galuega ma le togafitiga pe a fa'atumuina se avanoa. O le AWGB e aofia ai mafua'aga e aofia ai le lotu, talitonuga, manatu fa'apolokiki, lanu, itupa, atunu'u, fa'asinomaga fa'afeusuaiga ma tulaga fa'alemalo; o le WGBH/CZ e aofia ai le le atoatoa ma ma'i tumau.
E le gata i le faaiuga mulimuli e aofia ai le faasaina. E faatatau foi i le auala e taulimaina ai se tagata talosaga i taimi o faatalanoaga, ma, e tusa ai ma le Inisetiute, i le auala e taulimaina ai e le pule se tagi faailoga tagata. E faauigaina e le Inisetiute le "lanu" i se tulaga lautele, o lea e aofia ai le tupuaga ma le amataga o ituaiga . Mo se aotelega o mafuaaga uma, taga'i i la matou tusiga e uiga i le le tutusa o le faiga i le faafaigaluegaina ma le filifilia.
E fa'apefea ona galue le avega o fa'amaoniga?
E lē manaʻomia e le tagata talosaga ona faʻamaonia le faʻailoga tagata. I lalo o le Mataupu 10 AWGB ma le Mataupu 10 WGBH/CZ, ua lava le tuʻuina atu o faʻamatalaga e faʻailoa mai ai se faʻailoga tagata; e tatau loa i le pule ona faʻamaonia e leʻi solia e ia le tulafono lana gaioiga.
E tusa ai ma le auala ua maeʻa ona faʻamautuina e le Inisetiute, e iai le faʻailoga tagata i le taimi lava e iai se vaega puipuia na faia ai le faʻaiuga, e tusa lava pe le na o le pau lea o le mafuaʻaga. O se faiga faʻafaigaluega e le manino e mafai ona fesoasoani i se manatu, ae le lava lea na o ia. O faʻamatalaga faʻailoga tagata, poʻo le faʻaaogaina eseese o talosaga tutusa, e masani lava ona iai.
E mafai e se pule ona fesili e uiga i le soifua maloloina i se faatalanoaga mo se galuega?
Leai. I lalo o le Tulafono o Su'ega Faafoma'i (Wet op de medische keuringen), e fa'atagaina se su'ega fa'afoma'i a'o le'i faigaluega pe afai e fa'atulaga e le galuega ni mana'oga fa'apitoa i le malosi fa'afoma'i (Mataupu 4(1)). E mafai ona faia pe a mae'a isi su'ega uma, pe a fuafua le pule e fa'afaigaluegaina le sui tauva (Mataupu 4(2)).
O fesili e uiga i maʻi poʻo tapulaʻa i se faʻatalanoaga masani e lē aofia i le tulafono. O fesili e uiga i le avanoa poʻo le faʻatinoina o le galuega e faʻatagaina pea, pe afai latou te lē fesiligia tuusaʻo e uiga i le soifua maloloina.
O le ā le faaiuga a le Inisetiute i le mataupu a Takko?
I le finagalo 2026-96 o le aso 19 o Iuni 2026 (faila 2025-0411), na maua ai e le Inisetiute na faia e Takko ni faiga faailoga tagata faasaga i se tagata talosaga ona o le le atoatoa o le malosi po o se ma’i tumau i ni itu se tolu: i le taimi o le faatalanoaga, i le teena ma le taulimaina o lana tagi. O le finagalo atoa e maua i le oordelen.mensenrechten.nl.
O a mea moni na tutupu?
O le tagata talosaga, o lē e ofuina se paipa fafaga ona o se ma’i tumau, na talosaga mo le tulaga o le pule o le faleoloa. I le faatalanoaga lona lua i le aso 13 o Me 2025, na fesili ai se Pule o Fefaatauaiga i le Eria pe na faapefea ona ia maua le paipa, pe i ai ni ona tapulaa faaopoopo ma pe o le a maua e Takko se fesoasoani pe afai e faafaigaluegaina o ia, ma fai mai o le paipa e “le o se mea matagofie tele”. Sa teena o ia i le faaiuga o lena faatalanoaga.
Sa ia faitio i le aso 21 o Me 2025. Sa faatoese Takko i le aso 27 o Me 2025 ma fai mai i le aso 17 o Iuni 2025 sa latou faia se suesuega i totonu. Sa faia le iloiloga i le Inisetiute i le aso 8 o Me 2026.
Aiseā na maua ai e le Inisetiute le faiga faailoga tagata?
O fesili ma faʻamatalaga na faʻaalia ai le tagata talosaga i se tulaga le lelei ona o lona maʻi, o se faiga faʻailoga tagata lava ia. Na faʻaalia ai foʻi na vaʻaia e le pule le paipa o se faʻalavelave i le galuega, lea na mafua ai ona manatu o le teena o se faiga faʻailoga tagata.
Na fai mai Takko na filifilia se sui e sili atu le poto masani, ae e leʻi lagolagoina lenei mea i ni pepa aloaia. O le mea lea na le mafai ai ona faʻamaonia e leai se sao o le tulaga faafomaʻi. Na vave ona tali atu Takko ma faʻaleleia ana faiga ma aʻoaʻoga, ae na faʻafia ona taʻua le tagi o le "faʻamatalaga" a le tagata talosaga ma viia le pule. E leʻi ausia le suʻesuʻega faʻamaoni e manaʻomia.
Aiseā na ese ai le iʻuga o le mataupu a Picnic?
I le finagalo 2026-99 o le aso 6 o Iulai 2026 (faila 2025-0162), na maua ai e le Inisetiute se manatu o le faailoga tagata i luga o le faavae o le lanu, ae na taofi ai na teena e Picnic. O le finagalo atoa e maua i le oordelen.mensenrechten.nl.
O a mea moni na tutupu?
Sa fa'afa ona talosaga se ali'i e tupuga mai Iran i le va o Ianuari 2023 ma Mati 2025 mo le tofiga o le Inisinia Sinia o DevOps. Ia Ianuari 2023 na ia motusia ai le fesoota'iga ina ua uma ona fautuaina e le tagata fa'afaigaluega se aso fou mo se vala'au. I le aso 11 o Mati 2025 na teena ai o ia i lalo o lona lava igoa. I le aso 12 o Mati 2025 na ia talosaga ai ma se CV e toetoe lava tutusa i lalo o se igoa pepelo e foliga mai o se gagana Holani, ma i le aso 19 o Mati 2025 na vala'aulia ai o ia e le tagata fa'afaigaluega lava lea mo se fa'atalanoaga.
Na ia fesiligia le tagata e faafaigaluegaina tagata i le aso 20 o Mati 2025, faatasi ai ma le kopi o le HR, ae lei tali atu Picnic. O le iloiloga i le Inisetiute na faia i le aso 1 o Iuni 2026.
Na faapefea ona teena e Picnic le manatu sese?
O le manatu autū sa faʻalagolago i CV tutusa, le tagata e faʻafaigaluegaina tagata e tasi, le vaeluaga e lua vaiaso, ma tulaga faʻapitoa mo le filifilia (mafaufauga ma le naunautaʻiga) e leʻi iai i le tusitusiga o le avanoa. O lea la ua suia ai le avega o faʻamaoniga i le Picnic.
Na faia e Picnic le fefaʻasoaaʻiga imeli mai le 2023 ma se faʻamatalaga tusitusia mai le tagata e faʻafaigaluegaina tagata faigaluega. O nei mea na faʻaalia ai sa ia iloiloina lelei le CV i taimi uma, e oʻo lava i le taimi na ia vaʻaia ai lona igoa, ma teena o ia ina ua maeʻa ona ia iloa na ia motusia muamua le fesootaʻiga. Mo le talosaga pepelo, e leai se tala faʻasolopito faapena na iloa. Na maua e le Inisetiute lenei faʻamatalaga e ogatasi ma faʻamaonia.
Na fa’amaonia fo’i e le Inisetiute e fa’apea, o se ‘aufaigaluega eseese e le fa’amaonia ai e leai se fa’ailoga tagata na tupu i se mataupu e tasi. Na fautuaina ai e tatau i le Picnic ona aofia ai mana’oga uma talafeagai i tusitusiga o avanoa faigaluega, fa’ai’u faiga ta’itasi i se te’ena tusitusia, tu’uina atu le mafua’aga moni o te’ena mulimuli ane, tali atu i fa’asea ma fa’atulaga le teuina o fa’amatalaga a tagata talosaga ma ta’iala a le Dutch Data Protection Authority (Autoriteit Persoonsgegevens).
O le ā le uiga o se manatu e uiga i le Inisetiute mo oe?
E lē fa'amalosia fa'aletulafono se manatu, ae e masani ona amana'ia e fa'amasinoga. I lalo o le Mataupu 10 o le Tulafono i le Netherlands Institute for Human Rights, so'o se tasi e talitonu na faia se fa'ailoga e le lelei ai o latou tulaga e mafai ona tu'uina atu se talosaga tusitusia, ma e mafai fo'i e se pule ona fesili pe o se tulafono lana lava faiga.
E lē tuʻuina atu e se manatu se taui mo se faʻaleagaina. E tatau i se tagata talosaga e manaʻo i se taui ona amata faʻagasologa i luma o le faʻamasinoga, lea e mafai ai e le manatu ona avea o se faʻamaoniga taua.
O le ā e tatau ona e siakiina pe afai o oe o se pule o galuega?
- Aveese uma fesili e uiga i le soifua maloloina, maʻi poʻo tapulaʻa mai faatalanoaga ma taiala faatalanoaga.
- Fa'atulaga muamua ni ta'iala e filifili ai, fa'aofi i le tusitusiga o le avanoa ma fa'aaoga pea lava pea.
- Faamaumau i lalo mafuaaga o teenaga taitasi ma teu lelei faamatalaga uma.
- Fa'ai'u faiga fa'atino uma o talosaga i se teena tusitusia, ma tu'u mai le mafua'aga moni o teenaga i se taimi mulimuli ane.
- Su'esu'e ma le fa'amaoni se tagi fa'ailoga tagata, fa'alogo i itu uma e lua ma lipoti atu le i'uga i le tagata tagi.
- Aoao tagata faafaigaluega ma pule o loʻo faʻatautaia faʻatalanoaga i tulafono o le tutusa o le vaʻaia.
O a mea e tatau ona e siakiina pe afai o oe o se tagata talosaga?
- Tusi i lalo fesili ma faʻamatalaga na faia i le faʻatalanoaga i se taimi vave e mafai ai, faʻatasi ai ma le aso ma igoa.
- Taofi le tusitusiga o le avanoa faigaluega, lau CV, imeli uma ma le tusi e te’ena ai.
- Fesili i le pule i se tusi mo le mafuaaga o lou teena.
- Ia matau pe na faʻaaogaina ni taʻiala e leʻi iai i le tusitusiga o avanoa.
- Auina atu se faitioga i le kamupani ma teu lana tali.
- Mafaufau i se talosaga tusitusia i le Netherlands Institute for Human Rights, poʻo ni faʻamasinoga i luma o le faʻamasinoga pe afai e te manaʻo i se taui.
O le ā se mea e mafai ona matou faia mo oe e tusa ai ma faiga faailoga tagata i le faafaigaluegaina?
E fautuaina e a matou loia o galuega tagata faigaluega i faiga faafaigaluega ma fesoasoani i tagata talosaga e talitonu na teena i latou ona o se mafuaaga puipuia.
- Matou te iloiloina au tusitusiga o avanoa faigaluega, taiala o faatalanoaga ma tulaga manaomia mo le filifilia e faasaga i le tulafono o le tutusa o le faiga.
- Matou te iloiloina pe o lagolagoina e mea moni se manatu o se faiga faailoga tagata.
- Matou te tusia le talosaga i le Netherlands Institute for Human Rights poʻo le puipuiga a le pule.
- Matou te fai ma sui o outou i le iloiloga a le Inisetiute.
- Matou te faʻatulagaina pe toe iloilo lau faiga faʻalotoifale mo faitioga faʻailoga tagata.
- Matou te tuʻuina atu pe puipuia se tagi mo se faʻaleagaina i luma o le faʻamasinoga pe a uma ona tuʻuina mai se faʻamatalaga.
aotelega
- O le Mataupu 5 AWGB ma le Mataupu 4 WGBH/CZ e fa'asa ai se fa'ailoga tagata i luga o ni fa'avae puipuia pe a fa'atumuina se avanoa.
- O le taimi lava e tuʻuina atu ai e le tagata talosaga ni faʻamatalaga e faʻaalia ai le faʻailoga tagata, e tatau i le pule ona faʻamaonia e leai se sao o le fanua puipuia.
- O fesili tau soifua maloloina i se faatalanoaga masani mo se galuega e le o aofia i le Tulafono o Suʻega Faafomaʻi.
- Na faiaina Takko auā e leʻi mafai ona lagolagoina lana faʻamatalaga; na manumalo Picnic auā sa faʻamaumauina lana faʻamatalaga, tutusa ma mafai ona faʻamaonia.
- O le taulimaina ma le faʻaeteete o se faʻasea faʻailoga tagata o se vaega o tiutetauave a le pule o galuega.
Soo fesili
O le ā le galuega a le Netherlands Institute for Human Rights?
E suʻesuʻeina e le Inisetiute, i luga o se talosaga tusitusia, pe na faia se faʻavasegaga e solia ai tulafono o le tutusa o faiga, e pei o le AWGB ma le WGBH/CZ, ma tuʻuina atu lona manatu (Mataupu 10 o le Tulafono i le Netherlands Institute for Human Rights). E le faʻamalosia ona manatu, ae e masani ona amanaʻia e faʻamasinoga.
O afea e iai ai se manatu fa'ailoga tagata?
A tuʻuina atu e le tagata talosaga ni faʻamatalaga e faʻaalia ai se eseesega i luga o se faʻavae puipuia e talafeagai, e pei o ni faʻamatalaga faʻailoga tagata i se faʻatalanoaga poʻo se faʻataʻitaʻiga ese o talosaga e toetoe lava tutusa. E mafai e se faiga e le manino ona fesoasoani, ae e masani lava e le lava na o ia.
E fa'apefea ona tete'e se pule i se manatu o le fa'ailoga tagata?
I le faʻamaoniaina e leai se sao o le eleele puipuia i le faʻaiuga. O faʻamaumauga o filifiliga, imeli ma faʻamatalaga e fesoasoani, ae o le mea e taua o le malamalama pe o manino, tutusa, vave ma mafai ona faʻamaonia le faʻamatalaga. O se faʻamatalaga lautele e faʻapea e sili atu le isi sui tauva e le lava lea.
Pe o se 'aufaigaluega 'ese'ese o se fa'amaoniga lea e leai se fa'ailoga tagata na tupu?
Leai. I le manatu o le Picnic, na taofi le Inisetiute e faapea, o le tuufaatasiga o se aufaigaluega e itiiti lava se mea e ta’u mai ai e uiga i se faaiuga a se tagata e toatasi. E mafai lava ona lagolagoina se faamalamalamaga maoti o lena faaiuga.
Pe o se manatu o le Inisetiute e taitai atu ai i se taui?
E lē tu’usa’o. E lē tu’uina atu e le Inisetiute ni taui. E tatau i se tagata talosaga e mana’o i se taui ona amata fa’agasologa i luma o le fa’amasinoga, pe a avea le manatu ma fa’amaoniga taua.