O faatonu o se kamupani e tatau i taimi uma ona taitaiina e le fiafia o le kamupani. Faʻafefea pe a fai faatonu e faia ni faʻaiuga e aofia ai a latou lava mea e fiafia i ai? O le a le fiafia e manumalo ma o le a le mea faʻatonu fuafuaina e faia i sea tulaga?
O afea e iai se feteʻenaʻiga fiafia?
Pe a faʻatautaia le kamupani, e ono faia e le komiti faʻaiuga se faʻaiuga e maua ai foʻi se faʻamanuiaga i se faatonu faʻapitoa. I le avea ai ma faʻatonu, e tatau ona e vaʻai i mea e fiafia i ai le kamupani ae le o au oe lava fiafia. E leai se faʻafitauli vave pe a fai o se faʻaiuga na faia e le pulega pulega e faʻaiʻu ai i se faʻatonusili e aoga mo ia lava. E ese le mea lea pe a fai e feteʻenaʻi lenei aia a le tagata ma aia a le kamupani. Ile tulaga la, e ono le auai le faatonu i fonotaga ma filifiliga.
I le mataupu a Bruil na faia ai le faaiuga a le Faamasinoga Maualuga e faapea, e i ai le feteʻenaʻiga o aia pe a fai o le faatonu e le mafai ona puipuia ia aia a le kamupani ma lana aufaipisinisi fesoʻotaʻi i se auala e mafai ai ona faamoemoeina se fuainumera faatonu ma le faʻaituʻau na te faia ona o le iai o se aia a le tagata lava ia poʻo seisi aia e le tutusa ma le tulafono faʻaletulafono. [1] I le fuafuaina pe i ai se feteʻenaʻiga aia e tatau ona amanaʻia uma tulaga talafeagai o le mataupu.
O lo'o iai se fete'ena'iga lelei pe a fa'atino e le Fa'atonu i tulaga eseese. O le tulaga lea, mo se faʻataʻitaʻiga, pe a fai o le faatonu o se kamupani o le paaga lea ma le kamupani i le taimi e tasi ona o ia foi o se faatonu o se isi faalapotopotoga faaletulafono. E tatau loa i le faatonu ona fai ma sui o le tele o mea (fete'ena'i).
Afai ei ai se tului mama atoatoa, o le tului e le o aofia i tulafono feteenai o aia. O le tulaga lea pe afai o le tului e le o fesootai ma se manaoga patino o le faatonu. O se faʻataʻitaʻiga o lenei mea pe a oʻo i kamupani vaega e lua e osia se maliliega. Afai o le faatonu o se faatonu o kamupani uma e lua, ae e le o se (n) (le tuusao) e umia sea pe leai foi se isi aia patino, e leai se feteenaiga o aia.
O a ni iʻuga o le i ai o se feteʻenaʻiga tului?
O iʻuga o le iai o feteʻenaʻiga tului ua maeʻa ona taʻatia mai i le Dutch Civil Code. E le mafai e se faatonu ona auai i felafolafoaʻiga ma filifiliga pe a fai e i ai sana aia tuusao pe le tuusao foi e feteʻenaʻi ma aia a le kamupani ma lana kamupani fesoʻotaʻi. Afai o se iʻuga e leai se faʻaiuga a le komiti faʻavaea e mafai ona faia, o le faaiuga e tatau ona faia e le komiti faufautua. I le leai o se komiti faufautua, o le faaiuga e tatau ona taliaina e le fono aoao, sei vagana ua aiaia i tulafono se isi faiga. O lenei aiaiga o loʻo aofia i le vaega 2: 129 parakalafa 6 mo le lautele faʻatapulaʻa kamupani (NV) ma 2: 239 parakalafa 6 o le Dutch Civil Code mo le tumaoti kamupani faʻapitoa (BV).
E le mafai ona fa'ai'u mai nei tala e faapea o le na'o le i ai o sea fete'ena'iga o aia e mafua mai i se faatonu. E lē mafai foʻi ona tuuaʻia o ia i le iʻuga i lenā tulaga. E na'o tusitusiga o lo'o fa'atonuina ai e tatau i le Fa'atonu ona 'alo'ese mai le auai i le fa'atalanoaga ma le faiga o fa'ai'uga. O le mea lea e le o se tulafono o le amio e mafua ai le faʻasalaga poʻo le puipuia o se feteenaiga o aia, ae naʻo se tulafono o le amio e faʻatonuina ai le auala e tatau ona fai ai se faatonu pe a iai se feeseeseaiga o aia.
O le fa’asa ona auai i feutanaiga ma le faia o fa’ai’uga o lona uiga e le mafai ona palota le Fa’atonu o lo’o a’afia i ai, ae mafai ona talosagaina o ia mo ni fa’amatalaga a’o le’i faia le fonotaga a le Komiti Fa’afoe po’o le fa’aofiina o le mataupu i le lisi o mataupu o le fono a le Komiti Fa’afoe. O le solia o nei mataupu o le a, e ui i lea, e fa'aleaogaina ai le iugafono e tusa ai ma le mataupu 2:15 vaega 1 sub a o le Tulafono Fa'aletulafono a Dutch. O lo'o ta'ua i lenei mataupu e fa'aleaogaina fa'ai'uga pe a fete'ena'i ma aiaiga o lo'o fa'atonu ai le faia o fa'ai'uga. O le tagi mo le fa'aleaogaina e mafai ona faia e so'o se tasi e iai sona mana'oga talafeagai i le tausisia o le aiaiga.
E le gata o le tiute o le fa'amama e fa'atatau. E tatau foi i le faatonu ona tuuina atu faamatalaga e uiga i se feteenaiga o aia i se faaiuga e ave i le pulega i se taimi talafeagai. E le gata i lea, e mulimuli mai i le mataupu 2: 9 o le Dutch Civil Code e tatau foi ona logoina le feteenaiga o aia i le fono aoao a tagata e umia sea.
Peita’i, e le o ta’ua manino mai e le tulafono po’o afea ua fa’ataunu’uina ai le tiute e lipoti atu. O le mea lea e fautuaina ai le aofia ai o se aiaiga e fa’atatau i lenei mea i tulafono po’o se isi lava mea. O le fa’amoemoega o le fai tulafono i nei tulafono o le puipuia lea o le kamupani mai le lamatiaga o le a’afia o se fa’atonu e ona lava mana’oga. O ia mana’oga e fa’ateleina ai le lamatiaga o le a mafatia ai le kamupani i se tulaga le lelei. O le Vaega 2:9 o le Tulafono Fa’a-Holani – lea e fa’atonutonuina ai noataga i totonu o fa’atonu – e noatia i se tulaga maualuga.
E na'o Fa'atonu e na'o le tulaga o ni amioga e tu'ua'ia ai. O le le usita'ia o tu'utu'uga fa'aletulafono po'o fa'aletulafono o tu'uaiga o aia, ose tulaga ogaoga lea e mafua ai le noataga o fa'atonu. O se faatonu fete'ena'i e mafai ona matua fa'alumaina patino ma e mafai la i le mataupu faavae ona noatia e le kamupani.
Talu ai o le teuteuga o feteʻenaʻiga o aia aia, o tulafono masani e fai ma sui e aoga i ia tulaga. Vaega 2: 130 ma le 2: 240 o le Dutch Civil Code e taua tele i lenei itu. I leisi itu, o se faʻatonu o ia i luga o le faʻavae o feteʻenaʻiga o aia aia e le faʻatagaina ona auai i le felafolafoaʻiga ma le faia o faʻaiuga, ua faʻatagaina e fai ma sui o le kamupani i le tulafono faʻatinoina le faʻaiuga. I lalo o le tulafono tuai, o se feteʻenaʻiga o aia na mafua ai se tapu i le malosi o le sui: o lena faatonu sa leʻi faʻatagaina ona fai ma sui o le kamupani.
iʻuga
Afai o se faatonu ei ai se aia feteʻenaʻi, e tatau ona ia aloese mai le talanoaina ma faia faaiuga. O le tulaga lea pe a fai o ia se aia totino poʻo se aia e le tutusa ma le aia a le kamupani. A faʻapea e le usitaʻia e le faʻatonusili le mea e ao ona taofia, e ono faʻateleina e ia le avanoa e ono avea ai o ia ma faʻatonu e le kamupani. E le gata i lea, o le faʻaiuga e mafai ona faʻaleaogaina e soʻo se tasi e i ai se aia tatau e faia ai. E ui lava i le feteʻenaʻi o aia, e mafai lava e le faʻatonusili ona fai ma sui o le kamupani.
E te tau faigata ona faʻamautinoa pe i ai se feteʻenaʻiga o aia? Pe e te masalosalo pe tatau ona e faʻailoa atu le i ai o se aia ma faʻailoa i le komiti? Fesili i le Loia Sili Loia i Law & More e taʻu atu ia te oe. Faʻatasi tatou mafai ona iloiloina le tulaga ma avanoa. I luga o le faʻavae o lenei suʻesuʻega, matou mafai ona fautuaina oe i le talafeagai isi sitepu. Matou te fiafia foi e avatu ia te oe fautuaga ma fesoasoani i taimi o taualumaga.
[1] HR 29 iuni 2007, NJ 2007/420; JOR 2007/169 (Bruil).


