O mataupu sauā o nisi ia o mataupu solitulafono masani e feagai ma tagata tumaoti i Netherlands. O se misa i fafo o se pa, o se finauga i le fale e lipotia mai e se tuaoi, o se savali ita e faitauina o se taufaamataʻu: e mafai e tagata taʻitasi ona faia se faila a leoleo ma se faamaumauga solitulafono. O lenei tusiga e faamatala ai le auala e taulima ai e le tulafono a Holani le osofaiga ( le taulimaina sese ) ma le taufaamataʻu ( bedreiging ), le auala e faagasolo ai se mataupu mai le lipoti seia oo i le faamasinoga, mea e mafai ona fai e se tagata ua aafia, ma le auala e galulue faatasi ai le poloaiga le tumau e taofia ai tagata mai totonu o le aiga ( tijdelijk huisverbod ) faatasi ai ma le mataupu solitulafono.
Afai o oe po'o lau fanau o lo'o i se tulaga lamatia, e mafai ona fa'afeso'ota'i fua le Veilig Thuis, o le nofoaga autu mo fautuaga ma lipoti a le atunu'u mo sauāga i totonu o aiga ma sauāga i tamaiti, i le 0800-2000, i le ao ma le po, ma e mafai ona e fesili mo se fautuaga e aunoa ma le fa'ailoaina o lou suafa.
Osofa'iga: o le solitulafono o le taulimaina sese
E le fa'amatalaina e le tulafono Holani le fa'asauā. O le Mataupu 300 Sr e fa'asalaina ai le fa'atinoina sese o se gaioiga ma ua fa'atumuina e fa'amasinoga le uiga: o le fa'atigaina ma le loto i ai o se isi tagata po'o se manu'a, po'o le fa'aleagaina ma le loto i ai o lo latou soifua maloloina. E tolu manatu o lo'o mulimuli mai.
- E manaʻomia le faʻamoemoe. E lava le fa'amoemoe fa'apitoa — ma le iloa lelei o le taliaina o se avanoa tele o le tiga po'o se manu'a. O le fa'atupuina o manu'a ona o le fa'atamala na'o ia o se solitulafono ese ma mama (mataupu 308 Sr).
- E le mana'omia se manu'a. Ua lava le tiga: o se pō e leai se faailoga e mafai ona avea ma se osofaiga.
- E lē o fesoota’iga uma e fa’asalaina. O fesootaʻiga masani i taʻaloga ma togafitiga faafomaʻi ua taliaina e lē aofia i le solitulafono. O le maliega e lē o se puipuiga mai faiga sauā matuia.
O se taumafaiga e mafai ona fa'asalaina i lona lava aia tatau (mataupu 45 Sr). Afai e fa'aogaina fa'atasi e ni tagata le fa'asauā i nofoaga faitele, e mafai e le loia moliaga ona molia le fa'asauā i nofoaga faitele (mataupu 141 Sr), e aunoa ma se fa'amaoniga po'o ai na faia le fa'asauā.
O vaega o solitulafono i se vaaiga puupuu
| Soligatulafono | Tuuina atu | Tulaga maualuga faaletulafono |
|---|---|---|
| Osofa'iga (masani) — tiga fa'amoemoeina, manu'a po'o le fa'aleagaina o le soifua maloloina | mataupu 300 Sr | 3 tausaga pe fa'asalaga tupe lona fa; 4 tausaga pe a o'o i se manu'a tuga, 6 tausaga pe a o'o i le oti |
| Osofa'iga ma le fuafuaina lelei | mataupu 301 Sr | 4 tausaga; maualuga atu pe afai e mafua ai ni manu'a tuga i le tino po'o le oti |
| Fa'amanu'alia tuga i le tino — fa'amoemoe e fa'atatau i manu'a tuga | mataupu 302 Sr | 8 tausaga; maualuga atu pe afai e mafua mai le oti |
| Fa'aleagaina o le tino ma le fuafuaina muamua | mataupu 303 Sr | 12 tausaga; maualuga atu pe afai e mafua mai le oti |
| Pepa fa'ateteleina — fa'asaga i se pa'aga, matua, tamaititi po'o se tagata faigaluega a le malo o lo'o faigaluega | mataupu 304 Sr | Ua fa'ateleina le fa'asalaga autū i le tasi vaetolu |
| Faamata'u i se solitulafono matuia o lo'o lisiina i le tusiga | mataupu 285 Sr | 3 tausaga po'o se sala tupe e tusa ma le vaega lona lima; fa'aopoopo mo pepa agava'a |
O le ā le mea e liua ai se osofaiga faigofie i se moliaga matuia
Faʻanoanoa tino tiga
O le laina i le va o le mataupu 300 Sr ma le mataupu 302 Sr e ui atu i le zwaar lichamelijk letsel . O le mataupu 82 Sr o loʻo lisiina ai mataupu e masani ona faitaulia, e pei o le le mafai ona galue tumau pe leiloa se lagona poʻo se totoga. I tua atu o lena lisi, e iloilo e le Faʻamasinoga Maualuga le natura o le manuʻa, le manaʻomia ma le natura o soʻo se togafitiga faʻafomaʻi, ma le avanoa e toe faʻaleleia ai (Hoge Raad 3 Iulai 2018, ECLI:NL:HR:2018:1051). O se gau e manaʻomia ai se taotoga e masani ona agavaa; e le agavaa le manuʻa. E lua auala e oʻo atu ai i se moliaga matuia: o le faʻamoemoe na faʻatatau i se manuʻa matuia (mataupu 302 Sr), pe na faʻamoemoe le ua molia e faia se osofaʻiga masani ae na mafua ai se manuʻa matuia, lea e siʻitia ai le maualuga i lalo o le mataupu 300 Sr mai le tolu tausaga i le fa, ma le ono pe a maliu le tagata ua aʻafia.
Muaia
O le mafaufau muamua ( voorbedachten rade ) e liua ai le art. 300 Sr i le art. 301 Sr ma le art. 302 Sr i le art. 303 Sr. E manaʻomia ai le iai o le taimi e mafaufau ai le ua molia i le faʻaiʻuga e faia se gaioiga ma ona taunuuga, nai lo le faia o se gaioiga e aunoa ma se lagona. Talu ai ona e faʻateleina ai le maualuga e tatau ona mafaufau lelei; o le taimi e mafaufau ai e le o se mea e filifili ai pe afai o loʻo faʻasino atu tulaga i lagona faʻafuaseʻi (Hoge Raad 28 Fepuari 2012, ECLI:NL:HR:2012:BR2342).
O tulaga fa'ateteleina o le mataupu 304 Sr
O le Mataupu 304 Sr e faʻateleina ai le faʻasalaga mo solitulafono o le faʻasauā i le tasi vaetolu i tulaga faʻapitoa. O le aiaiga e taʻua ai le tina, tama, ava, paʻaga resitalaina, paʻaga o le olaga ( levensgezel ) ma lana lava tama, ma le auauna a le malo i le faʻatinoina faaletulafono o lana ofisa, lea i le faʻatinoga e aofia ai le aufaigaluega a le falemaʻi. O le vaega o le aiga o le matau faʻaletulafono lea mo le sauāga a le paʻaga ma le aiga, ma e faʻaaoga pe o nonofo faʻatasi pea itu e lua pe leai.
Fa'amata'u (bedreiging)
E lē o fa’amata’u uma e fa’asolitulafono. O le Mataupu 285 Sr e fa’asalaina ai le fa’amata’u i se tasi i se lisi o solitulafono matuia e tapunia: fa’asauā i luma o tagata po’o meatotino, fa’asauā i se tagata ua puipuia fa’avaomalo po’o se oloa ua puipuia e lena tagata, o se solitulafono e mafua ai le lamatiaga lautele i tagata po’o meatotino, fa’asauā fa’afeusuaiga ma le faiaiga faamalosi (mataupu 241 ma le 243 Sr), o se solitulafono fa’asaga i le ola, fa’apagota, fa’aleagaina tuga o le tino ma le susunuina o se fale. O le fa’amata’u i se tasi i se sasa e le o aofia ai, aua o le fa’asauā masani e le o aofia i le lisi; o le fa’amata’u e fasioti i latou o lo’o aofia ai.
E manaʻomia foʻi e le faʻamasinoga le mafai e le taufaʻamataʻu ona mafua ai se fefe talafeagai o le a faʻatinoina, ma ia iloa e le tagata o loʻo faʻamataʻuina. E le afaina le auala faʻasalalau ma e aoga le talaʻaga: o upu lava e tasi e mafai ona avea ma se faʻalavelave gaogao i le va o uo ma se taufaʻamataʻu moni i le va o se ulugaliʻi ua teteʻa ma se talaʻaga o faiga sauā. Na faʻafouina le lisi e le Tulafono o Solitulafono Faʻafeusuaiga (Wet seksuele misdrijven), lea na faʻamalosia talu mai le 1 Iulai 2024, o le mafuaʻaga lea ua faʻasino nei i mataupu 241 ma le 243 Sr nai lo faʻamatalaga muamua o solitulafono faʻafeusuaiga.
Otootoga o le faasalaga
O tapula'a faaletulafono e iai tapula'a, e seasea ona fa'atinoina; e lua seti o tulafono malu e fa'atino ai le galuega moni.
O taiala mo faasalaga a le Ofisa o Moliaga Lautele e fuafua ai mea e manaomia e le loia. I lalo o le faatonuga faavae o le Aanwijzing kader voor strafvordering meerderjarigen (2019A003) latou te faaaogaina se metotia e lua laasaga: o se amataga e maua mai i le solitulafono ma soo se toe solitulafono, ona sosoo ai lea ma se faasaoga mo tulaga, le aafiaga i le tagata ua aafia ma le tulaga o le ua molia. Mo le osofaiga o le meafaigaluega talafeagai o le Richtlijn voor strafvordering mishandeling (2020R008). E faaaoga siitaga tetele mo le toe solitulafono i totonu o le lima tausaga ma mo sauaga faasaga i tagata faigaluega a le malo ma tagata faigaluega faafuasei: mo solitulafono faasaga i tagata o loo faatinoina se galuega faitele i le saogalemu ( veilige publieke taak ) o loo faatonuina e le taiala se siitaga masani e 200%.
O fa'atonuga fa'atonutonu a le fa'amasinoga (LOVS oriëntatiepunten ) e fa'apea fo'i i le fa'amasinoga. O ni amataga ia, ae le o ni tulafono fa'amalosia, ma e fa'ateteleina i le fa'aleagaina ma auala e fa'aaogaina: mai se sala tupe la'ititi mo se ta e mafua ai le tiga, e ala i le auaunaga i le nu'u pe a fa'aaogaina se auupega, i masina o le falepuipui mo manu'a tuga. Latou te ta'ua fo'i e le fa'atagaina se sala tupe i mataupu tau sauāga i totonu o aiga.
I le fa'atinoina, o le fa'asalaga e masani lava o le auaunaga i le nu'u, o se sala tupe, po'o se fa'asalaga pu'upu'u i le falepuipui e taofia atoa pe fa'amutaina se vaega fa'atasi ai ma ni tuutuuga fa'apitoa: va'ava'aiga o le nofova'ava'aia, togafitiga fa'asauā, fa'asāina o le 'ava malosi, fa'asāina o le pa'i atu i isi tagata po'o le fa'asa i le eria. O le solia e mafai ona fa'amalosia ai le vaega ua taofia. Mo solitulafono matuia fa'asauā, o se poloaiga auaunaga i le nu'u e fa'atapula'aina e le tulafono (mataupu 22b Sr).
Puipuiga o le tagata lava ia: noodweer ma noodweereexces
O le Mataupu 41 Sr o loʻo i ai puipuiga uma e lua. Ua faʻamaonia e Noodweer amioga e manaʻomia e puipuia ai le tino o le tagata lava ia poʻo le tino o se isi tagata, le amio saʻo i feusuaiga poʻo meatotino mai se osofaʻiga faʻasolitulafono vave. O le faʻamasinoga lautele (Hoge Raad 22 Mati 2016, ECLI:NL:HR:2016:456) o loʻo faʻatulaga ai manaʻoga: o se osofaʻiga moni, vave ma e le tusa ai ma le tulafono — o le fefe i se osofaʻiga i le lumanaʻi e le lava; o se puipuiga sa manaʻomia, o lea e tatau ai ona faia se avanoa moni e alu ese ai; ma o se auala e tutusa ma le osofaʻiga. O se talosaga manuia e oʻo atu ai i se faʻasaʻolotoga mai le moliaga, ae le o se faʻasaʻolotoga.
E fa'atoese e Noodweerexces se tagata puipuia na sopoia na tapula'a, ae na'o le tulaga pe afai o le soona fai o se taunuuga vave lava lea o se fa'alavelave fa'alagona matuia na mafua mai i le osofa'iga lava ia, o le malosi moni ma le fuafuaina o le tali atu. O se tagata ua molia na fa'aosoina le feeseeseaiga e ono leiloa uma puipuiga e lua.
Mai le lipoti i le iloiloga
E masani ona amata se mataupu i se lipoti i leoleo e le tagata ua manu'a, po'o se isi vaega e pei o se tuaoi, se a'oga po'o Veilig Thuis. E faia e leoleo ni fa'amatalaga ma aoina fa'amaoniga faafoma'i ma ata o le meapueata, ma e ono vala'aulia se tasi e masalomia mo ni fesili po'o le pu'eina fa'apagota.
E iai le aia tatau a se tagata ua masalomia e feutagai ma se loia a’o le’i faia le faatalanoaga muamua, ia i ai se loia i le taimi o fesiligia, ma ia filemu. Afai e taofia se tagata ua masalomia, e mafai e le loia a leoleo ona poloaina le taofia umi; e tofotofoina e le faamasino su’esu’e le taofia umi.
Ona filifili lea e le loia o le malo: fa'aleaogaina le mataupu, ma ni tuutuuga pe leai; tu'uina atu i le feutagaiga; fa'atino i se poloaiga fa'asalaga; pe vala'au le ua masalomia i le fa'amasinoga. O le tele o mataupu fa'asauā e ui atu i le auala fa'avavevave a le ZSM. A'o fa'atali le mataupu, e mafai e le loia o le malo ona fa'atino se fa'atonuga tau amio (mataupu 509hh Sv) — e masani lava o se fa'asa ona fesoota'i pe fa'asa ona o se nofoaga.
O le strafbeschikking
O mataupu fa'asauā i tulaga maualalo e masani ona fa'aleleia e ala i se poloaiga fa'asalaga ( strafbeschikking ) e tu'uina atu e le loia a le malo e aunoa ma se fa'amasinoga. E avanoa mo solitulafono e ono tausaga le maualuga, e aofia ai le fa'asauā ma le taufa'amata'u. E le mafai e le loia a le malo ona fa'atulafonoina le fa'a falepuipui, ae e mafai ona fa'atulafonoina se sala tupe, auaunaga fa'ale-nu'u e o'o atu i le 180 itula, taui, ma tulaga tau amio. O le fa'atonuga o sauāga i totonu o aiga e fa'atatauina e talafeagai i ni mataupu fa'atapula'a: leai se manu'a pe itiiti, leai se taufa'amata'u o le toe fa'afouina o sauāga, o se fa'alavelave muamua, po'o se tagata solitulafono ua salamō o lo'o sailia se fesoasoani.
O se poloaiga fa'asalaga e iai se fa'amaoniga o le nofosala ma e fa'amaumauina i le resitala o pepa fa'amasino, lea e taua mo so'o se tasi e fa'alagolago lona tulaga nofomau, fa'ale-natura po'o se tusi fa'amaonia o amioga i se fa'amaumauga mama. O se tagata e le taliaina e mafai ona faila se tete'e ( verzet ) i totonu o le sefulufa aso talu ona o'o mai le poloaiga fa'asalaga i lona lava iloa (mataupu 257e Sv), a mae'a lea ona o'o atu lea o le mataupu i le fa'amasinoga.
I le faamasinoga, o mataupu tuusa'o e fofogaina e le faamasino e toatasi, o le politierechter , o lē e masani ona tuuina atu le faamasinoga i le taimi e tasi; o mataupu e sili atu ona ogaoga e oo atu i se potu faamasino e toatolu. O le apili e fai i le faamasinoga apili ma, i luga o le tulafono, i le Faamasinoga Maualuga. O faamasinoga e faia i le gagana Holani, faatasi ai ma se faamatalaupu. O le Wetboek van Strafvordering ua faaonaponei o le a toe faanumeraina nei aiaiga o taualumaga. Na taliaina e le Eerste Kamer i le aso 24 o Fepuari 2026 ma lolomiina i le Staatsblad i le aso 13 o Mati 2026, ae e amata faamamaluina tusi i tusi e ala i le poloaiga a le tupu, o lea o le faanumeraina i luga o le faanumeraina lea e faatatau i se mataupu o loʻo faagasolo nei.
O le tagata ua aafia i le mataupu solitulafono
E iai le aia tatau a se tagata ua aʻafia e logoina e uiga i le mataupu, ia fesoasoani i ai se loia poʻo se Slachtofferhulp Nederland, e siaki le faila, ma i mataupu ogaoga e faʻasaga i le faʻamasinoga.
E mafai fo'i e le tagata ua a'afia ona fai sana talosaga mo se taui i totonu o le mataupu tau solitulafono e ala i le auai o se vaega ua manu'a (mataupu 51f Sv), i luga o le pepa na auina mai e le Ofisa o Moliaga Lautele. E mafai e le tagi ona aofia ai tau o togafitiga faafoma'i, tupe maua ua leiloa, meatotino ua faaleagaina ma mea ua faaleagaina e le o ni meafaitino. E taulimaina e le faamasinoga pe afai e le o se avega mamafa tele i luga o taualumaga; afai e faigata tele ona faailoa mai lea e le taliaina ma e tuuina atu le tagata ua a'afia i le faamasinoga tau le va o tagata.
Afai e tuuina atu se tagi, e masani lava ona faʻamalosia e le faʻamasinoga le fua o le taui e tusa ai ma le mataupu 36f Sr. Ona aoina lea e le Setete, o lea e le manaʻomia ai e le tagata ua aʻafia ona faʻamalosia patino, ma afai e le totogia le aofaʻi pe a mavae le valu masina, e totogi lava e le Setete le paleni. Mo tagata ua aʻafia i solitulafono o sauaga ma solitulafono tau feusuaiga, e faʻaopoopoina le aofaʻi atoa o mea o loʻo totoe, e aunoa ma se tapulaʻa; mo solitulafono faasaga i meatotino, e faʻatapulaʻaina le totogi muamua, i se aofaʻiga ua faʻatulagaina e tulafono faatonutonu ma faʻasino i tausaga taʻitasi. I se tulaga ese, e mafai e le Schadefonds Geweldsmisdrijven ona totogi tagata ua aʻafia i solitulafono sauā matuia, e aofia ai le leai o se tagata solitulafono ua faʻasalaina.
Sauāga i totonu o aiga ma le poloaiga fa'aesea fa'atasi mo sina taimi
E lē o se solitulafono ese le sauāga i totonu o aiga. E molia o se osofaʻiga, taufaamataʻu, faʻamataʻu, faʻamalosi poʻo se solitulafono tau feusuaʻiga , faʻatasi ai ma le mataupu 304 Sr e faʻateteleina ai pe afai o le tagata ua aʻafia o se paʻaga, matua poʻo se tamaititi. O le mea e ese ai o le faiga faʻavae e faʻatatau i ai, lea e faʻatulaga i le Aanwijzing huiselijk geweld en kindermishandeling (2022A001).
E lua ni vaega e ofo ai tagata. Muamua, e mafai e le itu a leoleo ona faia lana lava gaioiga - e fuaina le tulaga o le tagata ua aafia ae e le o se faaiuga, ma o se lipoti pe a uma ona faia e le mafai ona toe faaui i tua, e ui lava e mafai e se tagata ua aafia ona fai mai ua suia o latou manaoga. Lua, o le auala e faatatau i le faiga: o faiga faasolitulafono, pulega ma faiga faasivile e faamaopoopoina faatasi ma le lagolago tauofo, e aofia ai Veilig Thuis, le auaunaga vaavaaiga ma le Komiti Faatino o le Puipuiga o Tamaiti.
O ai e faʻamalosia le huisverbod, ma o le a le suega
O le poloaiga fa'aesea fa'alotoifale le tumau i lalo o le Wet tijdelijk huisverbod o se fuafuaga fa'apulega, ae le o se fa'asalaga fa'asolitulafono. E fa'atino e le pulenu'u , o lē i le fa'atinoina e fa'atonuina le pule i se leoleo sinia ( hulpofficier van justitie ) ina ia mafai ona fa'aaogaina i so'o se taimi.
O le poloaiga e manaʻomia ai le tagata e tuua loa se fale ua faʻapitoa, faʻasa ona ulufale pe latalata i ai, ma faʻasa ona fesootaʻi ma tagata o loʻo nonofo ai. O le suega pe o faʻaalia e mea moni ma tulaga o lo latou i ai o se lamatiaga matuia ma vave i le saogalemu o tagata o le aiga, pe o se masalosaloga matuia i ai. O se iloiloga o tulaga lamatia lena, ae le o se mauaina o le tausalaina: e mafai ona faʻatinoina se poloaiga e aunoa ma se faʻamaoniaina o se solitulafono ma e aunoa ma se puʻeina, lagolagoina e se meafaigaluega faʻatulagaina o iloiloga o tulaga lamatia. O lena meafaigaluega o le Risicotaxatie-instrument Huiselijk Geweld (RiHG), lea e faʻatumuina e le ofisa sinia o leoleo: faʻailoga e luasefulu ua faʻavasegaina i lalo o le tagata o loʻo aʻafia ai, le faʻagasologa o le mea na tupu ma tulaga o le aiga. O le Besluit tijdelijk huisverbod e le taʻua ai le RiHG; e lisiina ai mea moni ma tulaga e tatau ona fuaina, ma o le RiHG o le meafaigaluega e faʻaaogaina e faʻatulaga ai. O le lomiga o loʻo faʻaaogaina o le lomiga 2.2, na tuʻuina mai i le 2008 ma e leʻi faʻafouina talu mai lena taimi - o se faitioga i se suʻesuʻega i le 2024 mo le Association of Netherlands Municipalities, lea na maua ai e taulaʻi i mea na tutupu ma e le ogatusa ma malamalamaaga o loʻo iai nei, ae o loʻo tumau pea le meafaigaluega o loʻo faʻaaogaina. Afai e masalomia le sauāina o tamaiti, e faʻafesoʻotaʻi e le pulenuʻu ia Veilig Thuis.
Umi, fa'aopoopoga ma le soliga
E sefulu aso e aoga ai le poloaiga. Afai e faaauau pea le lamatiaga, po o le masalomia tele i ai, e mafai e le pulenuu ona faalauteleina i le maualuga o le fa vaiaso mai le aso na faamalosia ai. O lenei vaitaimi e faaaogaina e faatulaga ai le lagolago.
O le solia o le poloaiga o se solitulafono, e mafai ona faasalaina i lalo o le mataupu 11 o le Wet tijdelijk huisverbod e oo atu i le lua tausaga i le falepuipui po o se sala tupe e oo atu i le vaega lona fa. Talu ai e aofia ai le faasaina o fesootaiga, o se savali po o se telefoni e mafai ona avea ma soliga e tusa lava pe le latalata lava le tagata i le fale.
Lu'iina o le poloaiga - o se isi fa'amasinoga, o se isi ala
O le poloaiga o se faaiuga fa'apulega, o lea e lu'iina ai i luma o le fa'amasinoga fa'apulega i le rechtbank, ae le o le fa'amasinoga tau solitulafono. Talu ai e pu'upu'u aso e sefulu, o le tulafono e tu'uina atu ai se auala fa'anatinati: fa'atasi ai ma le apili, e talosaga le tagata ua fa'ate'aina mo se fuafuaga fa'avaitaimi (mataupu 8:81 Awb). E tatau ona fa'alogoina i latou i totonu o aso e tolu ma o le fa'amasino e faia se fa'ai'uga i le taimi lava e mae'a ai; e leai se totogi fa'amasino e totogi. E tofia se loia e ala i le komiti fesoasoani fa'aletulafono pe afai e leai se mea a le tagata (mataupu 5 o lena Tulafono), ma e mafai e tamaiti e sefululua tausaga ma luga atu ona fa'ailoa atu o latou manatu.
O ni auala eseese ia. E na'o le fa'amasino pulega e faia le fa'ai'uga pe mafai e le pulenu'u ona fa'ai'u sa'o le i ai o se lamatiaga matuia ma vave. O le faiaina iina e le fa'apea ai o le a mulimuli mai se fa'asalaga; o le manumalo e le taofia ai se moliaga.
Auala e fetaui ai ma le tulafono faaleaiga
O se poloaiga fa'asa'oloto e le fa'ai'uina po'o ai e mafai ona nonofo i le fale o le aiga mo se taimi umi, po'o se mea e uiga i tamaiti. O i latou ia e patino i le fa'amasinoga fa'aleaiga, i fa'agasologa o tete'aga po'o se fesoasoani fa'avaitaimi; e mafai fo'i e le fa'amasinoga fa'alemalo ona fa'amalosia se fa'asā o fesoota'iga po'o se fa'asā o le eria i fa'agasologa fa'apu'upu'u, le auala e leai se mataupu fa'asolitulafono po'o se poloaiga fa'asa'oloto o lo'o iai. E fegalegaleai auala: o se fa'asā o fesoota'iga i le va o matua e le fa'amutaina ai le mafutaga a le isi matua ma tamaiti, ma o tuutuuga e fa'apipi'i i se fa'asalaga fa'amutaina e mafai ona fefiloi ma fa'atulagaga a le fa'amasinoga fa'aleaiga.
Taunuuga mo tagatanuu mai fafo
Mo so'o se tasi e le o se tagatanuu Holani, o le fa'asalaga o faiga sauā e iai lona vaega lona lua. O le IND e fa'aoga se suega o le fa'atonuga lautele i talosaga mo le nofomau ma pemita o lo'o iai nei: o se fa'asalaga e mafai ona o'o atu ai i le teena, le fa'alauteleina po'o le fa'aui i tua. O le suega e fa'aogaina le fua fa'asolosolo o le mataupu 3.86 o le Vreemdelingenbesluit 2000, lea e fua ai le aofa'i o le fa'asalaga e fa'asaga i le umi o le nofomau fa'atulafonoina: o tapula'a e fa'aalia i aso ma masina o le taofia ma pa'u'ū a'o fa'aumiumi le nofomau fa'atulafonoina, o lea o le umi o le nofomau fa'atulafonoina o se tasi iinei, o le mamafa fo'i lea o le fa'asalaga a'o le'i lamatia le pemita. O tagatanuu o le EU ma tagata nofomau umi e iai le puipuiga malosi.
E a'afia eseese le fa'a-natura. E le tatau i se tagata talosaga ona fa'atupuina se lamatiaga i le filemu lautele, e iloiloina i le lima tausaga a'o le'i faia le talosaga ma se'ia o'o i le fa'ai'uga ma le sauniga. I lalo o le Handleiding Rijkswet op het Nederlanderschap, e le aofia ai le fa'a-natura e ala i se fa'asalaga tau tupe e tasi e €900 pe sili atu; e ala i ni fa'asalaga se tele e €450 pe sili atu i le aofa'i e €1,350 pe sili atu; e ala i se poloaiga tautua i le nu'u e 36 itula pe sili atu; e ala i ni poloaiga tautua i le nu'u e 18 itula pe sili atu i le aofa'i e 54 itula pe sili atu; ma so'o se fa'asalaga fa'a falepuipui, fa'amalolo pe le fa'amalolo. E aoga se strafbeschikking . E fa'asa'oina le Handleiding mai lea taimi i lea taimi, o lea siaki tulaga fa'atapula'a o lo'o fa'amalosia pe a faia le talosaga. So'o se tasi e iai se pemita po'o se talosaga o lo'o fa'atali e tatau ona fa'ailoa atu i lana loia solitulafono i le fonotaga muamua.
Pe o se osofaʻiga ea pe a leai se manuʻa?
Ioe. O le Mataupu 300 Sr e aofia ai le fa'amoemoe e mafua ai le tiga o le tino fa'apea fo'i ma manu'a, o lea e mafai ai ona avea se tulei po'o se sasa ma se osofa'iga e aunoa ma se manu'a po'o se togafitiga fa'afoma'i. O le leai o se manu'a e taua mo le fa'asalaga nai lo le tausalaina: o vaega e fa'asino i ai e tu'u ai se osofa'iga e mafua ai le tiga i le tulaga maualalo.
E mafai e le tagata ua a'afia ona faaui i tua le lipoti ma taofi le mataupu?
E lē tuusa’o. O le fa’asauā ma le taufa’amata’u e lē o ni solitulafono o tagi, o lea e mafai ai e le loia o le malo ona faia lana lava gaioiga. E lē mafai ona toe faaui i tua se lipoti, e ui lava e mafai e le tagata ua a’afia ona fai mai ua suia o latou mana’oga. O le fa’atonuga a le loia o le malo i sauaga i totonu o aiga e manino lava o lo’o iloiloina le tulaga o le tagata ua a’afia ae e lē o se fa’ai’uga, auā o le mamafa ma le fa’alagolago e masani ona iai.
O le ā le eseesega i le va o le huisverbod ma le fa'asa ona fesoota'i ma se isi tagata i se faiga fa'asolitulafono?
O se poloaiga fa'asa'oloto o se fa'ai'uga fa'apulega a le pulenu'u, e fa'atatau i le lamatiaga vave, e sefulu aso le umi ma e mafai ona fa'alauteleina i le fa vaiaso, ma lu'itauina i luma o le fa'amasinoga fa'apulega. O se fa'asa ona fesoota'i ma se isi tagata solitulafono o se tuutuuga e fa'atulaga e le loia a le malo po'o le fa'amasinoga, ma e tatau ona i ai feeseesea'iga. E mafai ona fa'atino uma ia mea e lua i le taimi e tasi, i luga o mea moni tutusa, fa'atasi ai ma su'ega eseese.
Sa ou gaoioi e puipuia aʻu lava. Pe o le a soloia ea le mataupu?
O nisi taimi, ae lē otometi. O le Mataupu 41 Sr e manaʻomia ai se osofaʻiga faasolitulafono vave, se puipuiga e manaʻomia, ma se tali talafeagai. Afai e mafai moni ona faaui i tua, e masani ona lē manuia le talosaga. Auā e faʻatatau i faʻamatalaga auiliili - o ai na muamua gaoioi, pe na tatala le sola ese - ia faʻaaogā fautuaga aʻo leʻi faia le faʻatalatalanoaga muamua a leoleo.
Pe faitaulia se poloaiga fa'asalaga o se fa'asalaga fa'asolitulafono?
O le strafbeschikking e lē o se fa’amasinoga a le fa’amasinoga, ae e fa’amaonia ai le nofosala ma ua fa’amaumauina i le resitala o pepa fa’amasino. O le mea lea e mafai ona a’afia ai se tusi fa’amaonia o amioga, se talosaga nofomau ma se talosaga fa’alenatura. So’o se tasi e taua lona tulaga i femalagaa’iga e tatau ona sailia se fautuaga a’o le’i mae’a le vaitaimi o le tete’e.
O fea e mafai ona ou maua ai se fesoasoani pe afai o loʻo tupu le sauā ia te aʻu?
E mafai ona fa'afeso'ota'i fua le Veilig Thuis, le nofoaga autu mo fautuaga ma lipoti mo sauaga i totonu o aiga ma sauaga i tamaiti, i le 0800-2000, i soo se itula, e aunoa ma se suafa pe afai e te mana'o ai, fa'atasi ai ma le lagolago fa'aliliu. E tu'uina atu fautuaga, iloilo le saogalemu ma e mafai ona aofia ai leoleo ma isi auaunaga. E lagolagoina e le Slachtofferhulp Nederland tagata ua a'afia i mataupu tau solitulafono.


