O le fa'ailoaina ma le pule fa'amatua o ni mea eseese se lua i lalo o le tulafono a Holani. O le fa'ailoaina (erkenning) e avea ai oe ma matua fa'aletulafono o le tamaititi; o le pule fa'amatua (ouderlijk gezag) e te maua ai le aia tatau e fai ai fa'ai'uga e uiga i le tamaititi. Talu mai le aso 1 o Ianuari 2023, o se pa'aga e le'i fa'aipoipo ma fa'ailoaina se tamaititi i mataupu fa'avae e maua uma ia mea e lua, ae mo tamaiti na fa'ailoaina a'o le'i o'o i lena aso e mafai lava ona avea oe ma matua fa'aletulafono e aunoa ma se pule.
O le ā le aogā o le fa'ailoaina?
O le fa'ailoaina e avea ai oe ma matua fa'aletulafono o le tamaititi, fa'atasi ai ma noataga fa'aletulafono uma e o fa'atasi ma ia. E le na'o ia, e te maua ai se avanoa e fai ai sau tala i le tausiga o le tamaititi.
O le fafine e fanau mai e otometi lava ona avea ma matua faaletulafono o le tamaititi. Afai ua faaipoipo o ia pe o loo i ai i se paaga resitalaina i le taimi na fanau mai ai, o lana ava po o le paaga e masani lava ona avea ma matua faaletulafono lona lua e tusa ai ma le tulafono (mataupu 1:199 BW mo se ava po o se paaga tane).
Afai e le'i faaipoipo mātua ma e leai se paaga resitalaina, e avea le mātua lona lua ma mātua faaletulafono e ala i le taliaina o le tamaititi i le malo. E mafai ona faia le taliaina a'o le'i fanau mai, i le taimi na fanau mai ai pe mulimuli ane.
O le fa'ailoaina e fausia ai se mafutaga fa'aleaiga faaletulafono ma mea uma e mulimuli mai ai: o se tiute tau tausiga, aia tatau i le tofi, ma se sootaga fa'aletulafono fa'aleaiga ma aiga o matua.
O ai e manaʻomia le maliega e te faʻamaonia ai se tamaititi?
Mo se tamaititi e i lalo ifo o le 16 tausaga, e te manaʻomia le maliega tusitusia muamua a le tina. E tatau foʻi i se tamaititi e 12 tausaga pe sili atu ona tuʻuina atu le maliega tusitusia (mataupu 1:204 BW).
A aunoa ma le maliega manaʻomia, e leai se aoga o le faʻamaoniga. Afai e musu le tina, e mafai e le faʻamasinoga ona sui lana maliega i le talosaga a le tama moni (verwekker) poʻo le paʻaga, o lē, i le avea ai ma paʻaga o le tina i le olaga atoa, na malie i le gaioiga lea atonu na mafua ai le maitaga (mataupu 1:204 palakalafa 3 BW). E iloilo e le faʻamasinoga mea e aʻafia ai, e aofia ai le mafutaga i le va o le tina ma le tamaititi ma le atinaʻeina paleni o le tamaititi.
O le ā e aofia i le pule a mātua?
O le pule a mātua o le aia tatau ma le tiute lea e faia ai faaiuga e uiga i le tamaititi. E aofia ai le tausiga, aʻoga, togafitiga faafomaʻi, nofoaga ma femalagaaiga, ma e aofia ai foʻi le puleaina o meatotino a le tamaititi.
O mātua ua faaipoipo pe o loo resitalaina le tasi i le isi e umia faatasi le pule faamatua mai lava i le taimi na fananau mai ai (mataupu 1:251 BW).
Pe e te maua le pule faamatua ona o le taliaina o oe?
Talu mai le aso 1 o Ianuari 2023, i le mataupu faavae ioe. O se paaga e lei faaipoipo ma e lei resitalaina ma ua faamaonia se tamaititi mai lea aso e otometi lava ona maua le pule faamatua faatasi ma le tina.
A o le’i oo i lena aso, e le lava le na o le fa’ailoaina. Sa tatau i matua ona resitalaina eseese a latou pule fa’atasi i le resitala o pule (gezagsregister). E na’o fa’ailoaina na faia mai le aso 1 o Ianuari 2023 e aoga ai le suiga. Mo se tamaititi ua fa’ailoaina a’o le’i oo i lena aso, e le maua le pule i se taimi ua tuana’i. Afai e le’i resitalaina lava e matua le pule fa’atasi, e na’o le tina lava e umia le pule.
E iai fo'i tuusaunoaga mo fa'amaoniga fou. E le otometi lava ona tula'i mai le pule fa'atasi pe afai e iai le pule a se tausi (voogd) i le tamaititi, pe afai e leai se tasi e iai le pule (mo se fa'ata'ita'iga ona o le tina o se tamaititi), pe afai ua uma ona fa'asoa e le tina le pule ma se isi tagata.
E fa'apefea ona e siakiina ma fa'atulaga le pule a mātua?
E mafai ona e siakiina pe o iai se pulega soofaatasi i le resitala tutotonu o pulega (gezagsregister). Afai e leai, e mafai e matua uma ona faatulaga e ala i se talosaga soofaatasi; afai e teena e le tasi matua, e mafai e le isi ona talosaga i le faamasinoga.
Afai e malilie uma mātua, e tuʻuina atu se talosaga faʻatasi mo le resitalaina i le resitala a le pulega. Mo fanau ua faʻamaonia aʻo leʻi oʻo i le aso 1 o Ianuari 2023, o le auala lava lea e maua ai le pulega faʻatasi.
Afai e lē malie i ai le tina, e mafai e le isi matua ona talosaga i le faamasinoga a le itumalo e tuuina atu le pule faatasi (mataupu 1:253c BW). E teena e le faamasinoga le talosaga pe afai e iai se tulaga lamatia e le taliaina o le ono maileia pe leiloa le tamaititi i le va o matua, e aunoa ma se avanoa e lava mo le faaleleia atili i le lumanai e mafai ona vaaia, pe afai foi e manaomia le teena mo le manuia o le tamaititi.
Aiseā e tāua ai le eseesega i le faʻatinoga?
O se matua e leai se pule o loo avea pea ma matua faaletulafono, ae e le mafai ona ia faia ni faaiuga e uiga i le tamaititi. O lena va e masani ona faaalia pe a tatau ona faia se faaiuga maoti.
O se matua faaletulafono e leai se pule e tatau ona maua le tausiga, ma e maua e le tamaititi le tofi mai lena matua. Ae o lena matua e le mafai ona faia ni faaiuga e uiga i le tausiga o le tamaititi, e le mafai ona malie i togafitiga faafomai ma e le mafai ona talosaga mo se tusifolau mo le tamaititi. E le mafai foi ona latou tetee i le malaga a le tamaititi i fafo e pei ona mafai e se matua e iai le pule.
I se isi itu, o aia tatau e fesootaʻi ai e tutoʻatasi mai le pule. O se matua e leai se pule e iai lava le aia tatau e fesootaʻi ai ma le tamaititi.
O se faʻataʻitaʻiga e faʻamatala ai: O se ulugalii e leʻi faaipoipo na fanaua se la tama i le 2021, ma na talia e le tama le tamaititi i le malo. E leʻi resitalaina lava e i laʻua le pule faʻatasi. A teteʻa mātua ma manaʻo le tina e lesitala le tamaititi i se aʻoga i se isi aʻai, e iloa e le tama e leai sana upu e fai: o ia o le matua faaletulafono, ae na o le tina e umia le pule. Ina ia suia lena mea, e tatau ona ia talosaga i le faamasinoga.
O le ā e tatau ona e siakiina i le avea ai ma matua e talia oe?
- Siaki le aso o le faamaoniga: a'o le'i oo i le aso 1 o Ianuari 2023 pe mai le aso 1 o Ianuari 2023.
- Siaki le resitala o le pulega (gezagsregister) e iloa ai pe ua faamaumauina moni le pulega soofaatasi.
- Mo se tamaititi e i lalo ifo o le 16 tausaga, ia mautinoa ua ia te oe le maliega tusitusia a le tina, ma le maliega a le tamaititi lava ia mai le 12 tausaga (mataupu 1:204 BW).
- Afai e leai se pulega soofaatasi ma e lē fesoasoani le tina, mafaufau i se talosaga a le faamasinoga i lalo o le mataupu 1:253c BW.
O le ā e tatau ona e siakiina i le avea ai ma tina?
- Siaki pe na'o oe le pule pe o oe fa'atasi, i le resitala o le pule.
- Ia manatua o le maliega i se faʻamaoniga mai le aso 1 o Ianuari 2023 i le mataupu faavae o lona uiga o le pule faʻatasi.
- Siaki pe ua ausia e se talosaga a le faamasinoga mo se pulega soofaatasi ia mafuaaga tonu mo le teenaina o loo i le mataupu 1:253c BW.
- Ia manatua o aia tatau fa'afeso'ota'i a le isi matua e tuto'atasi mai le pule.
O le ā se mea e mafai ona matou faia mo oe i le fa'ailoa atu ma le pule a matua?
E fautuaina e a matou loia faaleaiga mātua uma e lua i le faailoaina, le pule ma le fesootaiga.
- Matou te siakiina pe o ia te oe le pule faamatua, e faavae i le aso faamaonia ma le resitala o le pule.
- Matou te tusia se talosaga i le faamasinoga itumalo e sui ai le maliega a le tina i le faamaoniga.
- Matou te failaina se talosaga mo le pulega soofaatasi i lalo o le mataupu 1:253c BW, pe tali atu i se tasi.
- Matou te fautuaina atu i fuafuaga fa'afeso'ota'i ma se fuafuaga fa'amatua pe a mae'a ona fa'amautu le pulega.
aotelega
- O le fa'ailoaina e avea ai oe ma matua faaletulafono o le tamaititi; o le pule fa'amatua e tu'uina atu ai ia te oe le aia tatau e faia ai se filifiliga e uiga i le tamaititi.
- Mo se tamaititi e i lalo ifo o le 16 tausaga e te manaʻomia le maliega tusitusia a le tina e faʻamaonia ai; e mafai e le faʻamasinoga ona sui lena maliega i nisi tulaga.
- Talu mai le aso 1 o Ianuari 2023, o se paaga e le’i faaipoipo ma ua ioeina se tamaititi i mataupu faavae e otometi lava ona maua le pule faatasi ma le tina.
- Mo tamaiti ua fa'amaonia a'o le'i o'o i lea aso, e tatau lava ona resitalaina le pule fa'atasi pe talosagaina mai le fa'amasinoga.
- E mafai ona e siakiina le resitala o le pulega e iloa ai pe o iai moni se pulega soofaatasi.
Soo fesili
Pe o le fa'ailoa mai ea e maua ai e a'u le pule?
Talu mai le aso 1 o Ianuari 2023, i le mataupu faavae ioe, pe afai e faia le faamaoniga mai lea aso. Mo faamaoniga muamua, leai, sei vagana ua resitalaina eseese le pulega soofaatasi.
E mafai e le tina ona teena le fa'amaoniga?
E manaʻomia lana maliega tusitusia mo se tamaititi e i lalo ifo o le 16 tausaga (mataupu 1:204 BW). Afai e taofia e ia, e mafai e le faʻamasinoga ona sui lana maliega i le talosaga a le tamā moni poʻo le paʻaga na malilie i le maitaga o lana paʻaga i le olaga atoa.
E muta ea le pule i le sefuluvalu?
Ioe, e muta le pule a mātua pe a oo ina matua le tamaititi i le 18 o ona tausaga. O le tiute tauave a mātua e totogi le tau o le soifuaga ma le aʻoga e faaauau pea seia oo ina atoa le 21 o ona tausaga (mataupu 1:395a BW).