O le su'eina o se ata o oe lava ile initaneti e aunoa ma se fa'atagaga e mafai ona fa'ate'ia. Pe o se ata i luga o ala o faasalalauga lautele, o se upega tafaʻilagi poʻo se tala fou, e leai se tasi e manaʻo e solia lo latou le faalauaiteleina e le faʻaogaina e le faʻatagaina o ata patino.
I Peretania, e iai aia tatau a tagata uma pe a fa'aogaina ata e aunoa ma se fa'atagaga. O le aia tatau o le fa'asalalauga ma le fa'alilolilo tulafono ofo atu le puipuiga mai le fa'aogaina le mana'omia o ata.
E tele auala e toe maua ai le pulea o ata patino na fa'aalia i luga ole laiga. O loʻo iai foʻi faiga puipuia lelei e aloese ai mai faʻafitauli i le lumanaʻi.
Aisea e taua ai le maliega mo ata i luga ole laiga?
O le fa'asalalauina o ata e aunoa ma se fa'atagaga e mafai ona ta'ita'iina atu ai i soliga fa'alilolilo ma fa'afitauli fa'aletulafono. E toatele tagata e le malamalama e oo lava i ata na pu'eina i nofoaga faitele e tatau ona puipuia.
Tulaga lamatia o le lafoina e aunoa ma se faatagaga
O ata e iloagofie ai tagata e faitaulia o fa'amatalaga patino i lalo ole GDPR. O lona uiga e mana'omia le fa'atagaga a'o le'i fa'asalalauina e se tasi ia ata.
Soliga faalilolilo e mafai ona i ai ni taunuuga tetele mo le tagata i le ata. O ata e mafai ona tumau i luga ole laiga mo le tele o tausaga.
E mafai foi ona faasoa atu e isi e aunoa ma le pulea. O tagata fa'apisinisi e feagai ma fa'alavelave fa'aopoopo.
Kamupani e lafo ata o tagata fa'atau po'o tagata faigaluega e aunoa ma se fa'atagaga e ono fa'asalaina.
O taunuuga faaletulafono e mafai i lalo o tulafono e lua:
- Aia tatau: puipuia mai le lolomiina e aunoa ma se faatagaga
- Pule Tau Fatuga: puipuia le na faia le ata
E mafai e tagata ona aveese ata pe a latou le fa'atagaina. E mafai fo'i ona latou talosaga mo mea ua fa'aleagaina.
Le malamalama e uiga i ata lautele
E manatu le to'atele o tagata e fa'atagaina i taimi uma le pu'eina o ata i nofoaga faitele. E le moni lea mea.
O le nofoaga e pu'eina ai le ata e le o se mea e sili ona taua. E faatatau i tagata e iloagofie i le ata.
Afai e iloagofie se tasi, e fa'aaoga tulafono fa'alilolilo. E fa'atatau fo'i i ata na pu'eina i luga o le alatele po'o ni fa'alavelave.
Faʻaaogaina oe lava o se tuusaunoaga. E fa'atagaina tagata e pu'e ata mo i latou lava pe fa'asoa i totonu o se li'o la'ititi.
O le taimi lava latou te lafoina ai ata i luga o ala o faasalalauga lautele, o le tuusaunoaga e le toe faʻaaogaina. Faʻaogaina pisinisi e leai ni tuusaunoaga.
E tatau i kamupani ona talosaga i taimi uma mo se faʻatagaga aʻo leʻi lolomiina ata e iloagofie ai tagata.
O au aia tatau pe afai o lau ata o lo'o i luga ole laiga e aunoa ma se fa'atagaga
E iai au aia tatau pe a fa'asalalau e se tasi lau ata ile initaneti e aunoa ma se fa'atagaga. O nei aia tatau e tu'uina atu ai ia te oe le pule ile fa'aogaina o lau ata ma puipuia ai lou le faalauaiteleina.
Aia tatau ata ma lau pule
O aia fa'atusa e tu'uina atu ia te oe le pule i ata o lo'o e aliali mai ai. O lona uiga e mana'omia e isi lau fa'atagaga a'o le'i fa'asalalauina se ata o oe.
O afea e iai sau aia tatau fa'atusa:
- Mo ata iloagofie o oe lava
- E fa'apea fo'i mo ata i se vaega
- E tusa lava pe le o oe o le mataupu autu
E fa'aoga aia tatau i so'o se fa'asalalauga. E aofia ai fa'asalalauga fa'aagafesootai, upegatafa'ilagi ma fa'asalalauga lolomi.
Atonu na pu'eina e le tagata pueata le ata, ae o lo'o mana'omia pea lau fa'atagaga e fa'asoa ai. E mafai ona e talosagaina e aveese le ata.
E mafai fo'i ona e tapa se taui pe a e fa'aleagaina.
Puletaofia i ata
O le puletaofia e puipuia ai galuega foafoa e pei o ata. O le tagata na faia se ata e otometi lava ona iai le puletaofia i lena ata.
Afai na pu'eina e se tasi lou ata, o lo'o i ai i lena tagata le puletaofia. E iai sau aia tatau fa'atusa, ae le o le puletaofia.
E tatau ona fa'aaloalo uma aia tatau.
Manatu taua e uiga i le puletaofia:
- Talosaga mo le 70 tausaga talu ona maliu le na faia
- Puipui mai le kopiina e aunoa ma se faatagaga
- Tuuina atu le aia tatau e fa'atauaina ai
E mafai ona fete'ena'i aia tatau ma aia tatau. Atonu e le na ona lolomi e se tagata pueata lana ata pe afai e te iloa i totonu, tusa lava pe o ia te ia le puletaofia.
Tulaga e fa'atagaina ai le fa'asalalauga
E iai ni nai tulaga e ono fa'asalalauina ai au ata e aunoa ma lau fa'atagaga.
Tuusaunoaga i aia tatau ata:
- Talafou mea tutupu
- Fa'alapotopotoga fa'alaua'itele e te auai ma le loto malie
- Fa'ata'ita'iga po'o fa'aa'oa'oga (fa'atapula'a)
- Politicians ma isi tagata lautele (tulafono lautele)
E tele atu le sa'olotoga pe a o'o mai i tala fou. E mafai e le au tusitala ona faaaoga ata pe afai e taua i le tala fou.
I faʻasalalauga lautele e pei o tausamiga poʻo faʻataʻitaʻiga, e sili atu ona faigata ona tetee. Ua e i ai iina ma le loto malie ma le vaaia.
Faamolemole ia matau: O nei tuusaunoaga e faatapulaaina. I tulaga o masalosaloga, e masani lava ona e agavaa i le puipuiga o lou le faalauaiteleina.
Faiga fa'aletulafono pe afai na fa'asalalau lau ata ile initaneti e aunoa ma lau fa'atagaga
Afai e lafo e se tasi lau ata i luga ole laiga e aunoa ma lau fa'atagaga, e mafai ona e faia ni gaioiga fa'aletulafono eseese. O nei mea e mafai ona amata mai i se faʻamatalaga faigofie i le faʻauluina o se loia.
Aveese le ata e ala i le lipotia
O le auala sili ona vave e masani ona lipotia saʻo le soliga i luga ole tulaga. Ole tele ole upegatafa'ilagi ma fa'asalalauga fa'aagafesootai e iai fa'atonuga fa'apitoa mo lea ituaiga fa'aseā.
Mo fa'asalalauga fa'aagafesootai:
- Facebook: Fa'aoga le fomu lipoti o le solia o le puletaofia
- Instagram: Lipoti e ala i le galuega faʻapipiʻi lipoti
- Twitter: Tuuina atu se talosaga DMCA
Mo upegatafa'ilagi:
- Su'e fa'amatalaga fa'afeso'ota'i a lē e ona le upega tafa'ilagi
- Va'ai i le solia o lou tulaga faalilolilo ma puletaofia
- Talosaga e aveese vave le ata
Tele fa'avae e tali atu i nei ituaiga lipoti i totonu ole 24-48 itula. Sefe i taimi uma screenshots e fai ma faʻamaoniga aʻo leʻi faia le lipoti.
Fa'afeso'ota'i le pepa lautele
Afai e le tali mai le tulaga, e mafai ona e faʻafesoʻotaʻi le tagata na lafoina saʻo le ata. O lenei talanoaga e tatau ona manino ma faʻapisinisi.
Laasaga mo le fa'afeso'ota'i:
- Lafo mai se lapataiga tusitusia (imeli po'o le tusi)
- Faailoa e leai se faatagaga na tuuina atu
- Mana'omia le aveese vave i totonu o se vaitaimi patino
- Fa'amata'u atili fa'atulafonoina
Anotusi o lau savali:
- Aso na e iloa ai le soliga
- Le nofoaga tonu o lo'o tu'u ai le ata
- O lou mana'oga mo le aveeseina
- E ono taui
Tuuina atu se vaitaimi talafeagai o le 7-14 aso mo se tali. Fa'amau uma feso'ota'iga mo so'o se isi laasaga.
Lipoti i leoleo pe saili fesoasoani faaloia
Afai e le manuia taumafaiga muamua, o loʻo maua ni faiga faʻaletulafono sili atu. E fa'alagolago lea i le ogaoga o le tulaga ma le fa'aleagaina.
Lipoti i leoleo:
- E mafai i le tulaga o soliga tulaga faalilolilo
- Aemaise lava le talafeagai i mataupu o le faʻalavelave poʻo le faʻafefe
- E le aoga i taimi uma mo solitulafono faigofie o ata
Fa'auia se loia:
- Mo fa'aoga fa'apisinisi e aunoa ma se fa'atagaga
- Mo taui mo le solia o le puletaofia
- E eseese tau mai le £150-400 i le itula
Le leoleo leoleo: E mafai e le leoleo leoleo ona lafo se tusi lapataʻi aloaʻia. Ole tau ile £75-150 ae masani ona sili atu lona aafiaga nai lo se tusi masani.
E mafai ona maualuga tau faaletulafono. O lea la, mafaufau pe taua tele le fa'aleagaina e fa'amaonia ai nei laasaga.
O le a se mea e mafai ona e faia e te oe lava e faʻateleina ai lou le faalauaiteleina i luga ole laiga?
E mafai ona e faia ni laasaga eseese e puipuia atili ai lou tulaga faalilolilo i luga ole laiga. E amata lea i le siakiina o lau mamanu numera ma fetuunai lau tulaga faalilolilo i luga o ala o faasalalauga lautele. E taua foi le malamalama pe faʻafefea ona faʻaogaina ata.
Siaki lou tulagavae numera
O lou tulagavae faakomepiuta e iai fa'amatalaga uma e uiga ia oe e mafai ona maua ile initaneti. E aofia ai ata, fe'au ma isi fa'amatalaga na e fa'asoa pe fa'asalalau e isi e uiga ia te oe.
Su'e oe lava i luga ole laiga i taimi uma. Fa'aaogā masini su'esu'e 'ese'ese pei ole Google ma Bing.
Su'e lou igoa atoa, igoa ole igoa ma tuatusi imeli. Siaki foi galuega su'esu'e ata.
Atonu e te mauaina ni ata o oe lava e te leʻi faʻamoemoeina.
Fai se lisi o mea e te mauaina:
- Faʻamatalaga faʻasalalau lautele
- Ata ma ata
- Talafou tala po'o fa'asalalauga blog
- Faamatalaga a Kamupani
Fa'afeso'ota'i tagata e ona le upega tafa'ilagi pe a e mauaina fa'amatalaga e le mana'omia. Talosaga ma le faaaloalo e aveese.
O le tele o saite e felagolagomai, aemaise lava pe a oʻo i le le faalauaiteleina.
Fetuuna'i tulaga faalilolilo i luga o ala o faasalalauga lautele
O faʻasalalauga faʻasalalauga lautele e aoina le tele o faʻamatalaga patino. O fa'atonuga fa'aletonu e masani lava e le fa'afeiloa'i fa'alilolilo.
E mafai ona e suia lenei mea.
Facebook ma Instagram tulaga:
- Fa'aali lau talaaga na'o uo
- Tape le iloa o foliga
- Fa'atapula'a po'o ai e mafai ona fa'ailoga oe i ata
- Natia au uo po'o au mulimuli lisi
LinkedIn tulaga:
- Filifili po'o ai e mafai ona va'ai i lau talaaga
- Fa'ate'a le fa'atatauina o fa'asalalauga
- Fa'atapula'a le avanoa i au fa'amatalaga fa'afeso'ota'i
Siaki foi poo ai e mafai ona vaai i au pou ma ata. Seti lenei mea i "na'o uo" nai lo le "lautele".
Siaki po'o fea polokalame e mafai ona maua i au tala. Aveese polokalame e te le toe fa'aogaina.
Atonu o lo'o aoina pea au fa'amatalaga.
Fegalegaleai ma ata faʻatau ma faʻavae e pei o Pexels
Fa'atauga ata fa'atusa e pei o Pexels e ofoina atu ata e leai se totogi. Peita'i, o nei ata e mafai ona tula'i mai ai ni fa'alavelave fa'alilolilo pe a e fa'aalia i totonu.
E fai ma fa'ata'ita'iga i ata fa'asoa:
E tatau i tagata pueata ona fesili mo lau fa'atagaga a'o le'i tu'uina atu au ata ile Pexels. E faia lenei mea e ala i se fa'ata'ita'iga fa'asa'oloto fomu.
A aunoa ma lenei fomu, e le fa'atagaina ona latou fa'aogaina lau ata fa'apisinisi.
Siaki i taimi uma nofoaga o ata. Su'e ata o oe lava i luga o tulaga e pei o Pexels, Shutterstock ma Unsplash.
E mafai fo'i ona e fa'aogaina le su'esu'ega fa'atusa a Google.
Afai e te maua oe e aunoa ma se faatagaga:
- Fa'afeso'ota'i le tulaga
- Talosaga e aveese le ata
- Va'ai i le leai o se fa'ata'ita'iga fa'ata'ita'iga
Pexels ma isi fa'avae e masani ona fa'atauaina ia talosaga. Latou te mananao e aloese mai faafitauli faaletulafono.
Le malamalama masani ma tuusaunoaga
E manatu le to'atele o tagata e fa'ataga i taimi uma le pu'eina o ata i nofoaga faitele ma e le mana'omia le fa'aogaina e le fa'apisinisi faatagaga. O nei manatu e le sa'o i taimi uma.
Ata pue i nofoaga faitele
O le pu'eina o ata i nofoaga faitele e le otometi ona fa'atagaina mea uma. Aia tatau fa'apea fo'i ona fa'atatau ile auala.
E leai se tasi e fa'atagaina e pu'e ata o oe pe a e fa'amoemoe e le faalauaiteleina. E fa'aoga lea, mo se fa'ata'ita'iga, i lou fale po'o avanoa fa'apitoa.
Tulafono taua:
- E iai le aia tatau a tagata fa'apitoa e fa'ataga ai
- O tulaga tumaoti e puipuia i taimi uma
- O avanoa lautele e le o lona uiga 'e alu se mea'
E le iloa e le nofoaga mea uma. E fa'atatau pe iloagofie tagata ma pe mafai fo'i ona latou fa'amoemoeina le fa'alilolilo.
E tatau lava i tagata pu'eata ona ave i taimi uma aia tatau o ata. E tatau foi i tusitala ma tagata faatosina ona mulimulitaʻi i nei tulafono.
Fa'atauga fa'atasi ma le fa'aoga e le fa'apisinisi
E toʻatele tagata e manatu o le faʻaaogaina e le faʻapisinisi e masani lava ona leai se totogi. O se le malamalama masani lea e uiga i puletaofia ma aia tatau.
Faatagaga e mana'omia mo ituaiga fa'aoga e lua. E le afaina pe maua e se tasi se tupe mai le ata.
Eseesega i le va o pisinisi ma le le fa'apisinisi:
- Fefa'ataua'iga: totogi maualuga e mafai
- Le fa'apisinisi: e mana'omia pea le fa'atagaga
- O mea uma e lua: e ono o'o atu ai i se tagi fa'aletulafono
O faʻasalalauga faʻasalalau lautele e masani ona paʻu i lalo ole faʻaoga faʻapisinisi. Ae ui i lea, o tagata o loʻo faʻaalia o loʻo iai pea le faʻatagaga.
Kamupani o lo'o fa'apipi'i ata e masani ona fa'aaogaina fa'apisinisi. E sili atu le mamafa o tulafono ia i latou nai lo tagata tumaoti.
Soo fesili
E masani ona iai fesili tutusa a tagata e uiga i ata o loʻo lafoina i luga ole laiga e aunoa ma se faʻatagaga. O tali nei o le a fesoasoani ia te oe e te malamalama ai i au aia tatau ma laasaga sa'o e fai.
E fa'afefea ona maua sa'u ata na lafo i luga ole laiga e aunoa ma lo'u fa'atagaga e aveese?
O le laasaga muamua o le faʻafesoʻotaʻi le pule o le upega tafaʻilagi poʻo le pule. E mafai ona e lafo se talosaga e aveese e faamatala ai pe aisea na lafo ai le ata e aunoa ma se maliega.
O fa'asalalauga fa'aagafesootai e pei o le Facebook po'o le Instagram o lo'o iai ni faiga fa'asalalauga e mafai ona fa'aoga mo lea fa'amoemoe. O nei tulaga e iai faiga fa'apitoa mo lea ituaiga fa'asea.
Afai e le tali mai le pule, e mafai ona e faʻafesoʻotaʻi le 'auʻaunaga talimalo a le upega tafaʻilagi. Kamupani talimalo e masani ona faia ni gaioiga i faʻasea faʻamaonia e uiga i soliga faʻalilolilo.
I tulaga faifai pea, e ono mana'omia se fesoasoani fa'aletulafono. E mafai e se loia ona lafo se tusi aloa'ia pe faia se isi tagi fa'aletulafono.
O a la'asaga e tatau ona ou faia pe a ou matauina se soliga o lo'u tulaga faalilolilo i luga ole initaneti?
O le faia o screenshots o le laasaga taua muamua. E tatau ona e aoina faʻamaoniga o le mea ma le taimi na lafoina ai ata.
O le isi, e tatau ona e tusia uma faʻamatalaga talafeagai. O lona uiga o le tusi i lalo o upegatafa'ilagi, aso ma le tala na fa'aogaina ai ata.
Atonu e mana'omia le failaina o se fa'aseā i le Pulega o Puipuiga Fa'amaumauga. E moni lava lenei mea pe a faʻapipiʻi e kamupani poʻo faʻalapotopotoga ia ata.
E mafai foi ona e lipoti atu le mataupu i leoleo pe a iai le taupulepule po o le taufaafefe. E masani lava o le laasaga saʻo lea e fai i le tulaga o ata faʻafeusuaiga.
O a a'u aia tatau e uiga i le lolomiina o ata patino i luga o faʻasalalauga faʻasalalau lautele?
I lalo o le GDPR, e iai le aia tatau a tagata e tetee ai i le faʻaaogaina o latou ata. E fa'atatau fo'i lea i fa'asalalauga fa'aagafesootai o lo'o galulue i totonu o Peretania.
E iai le aia tatau a tagata e aveese ai a latou ata patino. Ua ta'ua lea o le 'aiā tatau e fa'agaloina' i lalo ole tulafono fa'alilolilo.
I le tulaga o ata e iloagofie, e manaʻomia i taimi uma le faʻatagaga mo le lolomiina. E le fa'atagaina tagata fa'asalalau fa'asalalau e na'o le lafo o ata o isi.
E mafai fo'i ona fa'aoga le puletaofia pe a pu'eina e se tasi le ata. I lena tulaga, o le tagata pueata ma le tagata o loʻo faʻaalia e iai aia.
O ai e mafai ona ou lipoti atu i ai le tufaina atu e le o mana'omia o a'u ata patino i luga ole initaneti?
E fa'atautaia e le Pulega o Puipuiga Fa'amaumauga fa'aseā e uiga i soliga fa'alilolilo. E mafai ona e tuʻuina atu se lipoti i luga ole laiga ile latou upega tafaʻilagi aloaia.
I luga o faʻasalalauga faʻasalalau lautele, e mafai ona e lipotia saʻo e ala ia latou faiga faʻasalalau. Facebook, Instagram ma isi faʻasalalauga e iai faʻatonuga faʻapitoa mo lenei.
E talia e leoleo lipoti o soligatulafono e pei o le taupulepule po o le taufaafefe. E fa'atatau tonu lea i amioga e le mana'omia fa'afia.
O le Cybercrime Hotline e fa'atautaia fo'i ia ituaiga mataupu. E mafai ona latou fautuaina oe i laasaga talafeagai e fai.
O le a le lagolago fa'aletulafono e mafai ona ou fa'amoemoe iai pe a fa'aogaina a'u ata e aunoa ma la'u fa'atagaga?
E mafai e se loia fa'apitoa i tulafono fa'alilolilo po'o le puletaofia ona faia se tagi fa'aletulafono. E mafai ona latou lafo tusi aloaia ma amata taualumaga.
Le Legal Aid Centre e ofoina atu fautuaga faaloia e leai se totogi i tagata e maualalo tupe maua. E mafai ona latou fa'amatalaina au aia tatau ma filifiliga.
E masani ona totogi e inisiua tupe fa'aletulafono tau o nei ituaiga mataupu. E tatau ona e siaki aiaiga ma aiaiga o lau inisiua inisiua.
I mataupu o soliga manino, e mafai e loia ona galulue i luga o le "leai se fofo, leai se totogi". O lona uiga e na'o le totogi pe a manuia le mataupu.
E i ai se eseesega i le va o le aveeseina o ata i luga o ala o faasalalauga lautele ma isi upega tafaʻilagi?
O fa'asalalauga fa'aagafesootai e iai fa'asologa vave mo le aveeseina o mea. E masani ona latou tali atu i lipoti aoga i totonu o nai aso.
O isi 'upega tafaʻilagi e masani ona manaʻomia fesoʻotaʻiga tuusaʻo ma lē e ona. O lenei faiga e mafai ona umi ona e leai se faiga fa'ata'atia.
Fa'asalalauga fa'asalalauga fa'aagafesootai e fa'atagaina oe e fa'aogaina meafaigaluega fa'apipi'i lipoti. O isi 'upega tafaʻilagi e masani ona manaʻomia fesoʻotaʻiga imeli poʻo fomu faʻafesoʻotaʻi.
O kamupani talimalo o se isi auala mo 'upega tafaʻilagi masani. E le aoga lenei mea mo faʻasalalauga lautele aua latou te faʻaogaina a latou lava talimalo.
